Sazan – wyspa niedostępna dla mieszkańców

Wojskowi przebywali na wyspie przez lata, wraz ze swymi rodzinami. Stąd pozostałości wielu budynków mieszkalnych oraz szkoły, z której dziś zostało już bardzo niewiele. Jednym z jej wychowanków okazał się Mario, nasz gospodarz w hotelu we Wlorze, który wieczorami opowiadał nam o dzieciństwie spędzonym na wyspie. Przypadek sprawił zatem, że mieliśmy okazję “spojrzeć” na Sazan również oczami jej mieszkańca i dowiedzieć się nieco o życiu w tym specyficznym miejscu. Co ciekawe, nie potwierdził on informacji krążących na polskojęzycznych stronach, jakoby istniało tam słynne więzienie, do którego zsyłano przeciwników politycznych reżimu. Ponieważ wyspa Sazan funkcjonowała jako baza wojskowa, przypuszczalnie mógł funkcjonować tam areszt dla żołnierzy, nie była to jednak zapewne placówka zasługująca na dość często przewijające się miano “Albańskiego Alcatraz”.

Imprezowe rejsy na wyspę Sazan i półwysep Karanburun

Jeszcze niedawno wyspa Sazan pozostawała niedostępna zarówno dla miejscowych jak i turystów. Kilka lat temu władze kraju podpisały porozumienie o czasowym udostępnieniu jej do zwiedzania, nie było jednak wiadomo na jak długo.

Dziś nikt się już najwyraźniej nie waha, a turystyka na Sazan ruszyła pełną parą. Z portu we Wlorze codziennie wypływa tam kilka imprezowych statków transportujących na wyspę rozbawione wycieczki. Ci, dla których zwiedzanie zrujnowanej bazy z imprezą na pokładzie stanowi miks niezbyt strawny, zdecydować się mogą na indywidualny rejs motorówką. Zaletą będzie dłuższy czas pobytu na wyspie (dopasowany do indywidualnych potrzeb, gdyż godzina na miejscu, którą oferuje większość wycieczek, to według mnie zdecydowanie za mało), wadą – sporo wyższa cena.

Nie każdy jednak wybiera się na Sazan by ganiać po opuszczonych budynkach. Razem z Półwyspem Karaburun tworzy ona bowiem morski park narodowy, chroniący urozmaicone wybrzeże, strome klify, jaskinie, zaciszne plaże jak i różnorodną (głównie wodną) florę i faunę. To miejsce doskonałe do plażowania, nurkowania i oddania się wakacyjnemu chillowaniu. Ci zaś, których ciągnie do opuszczonych miejsc, znajdą je nie tylko na lądzie, ale i pod wodą. Park Narodowy Karaburun-Sazan skrywa bowiem starożytne wraki greckich i rzymskich statków, a także zatopione jednostki z czasów II Wojny Światowej. 

Po drodze na wyspę mijamy także jaskinię Haxhi Aliu, nazwaną na cześć najsłynniejszego albańskiego żeglarza i pirata, który na przełomie XVI i XVII wieku znajdował w niej schronienie podczas sztormów i ucieczek. Podczas rejsu możliwy jednak był tylko rzut okiem na skalną grotę, więc chętni na jej bliższe poznanie powinni zapewne pomyśleć o motorówce.

Zobacz także inne mniej znane atrakcje i opuszczone miejsca w Albanii >>

Lub w sąsiedniej Macedonii Północnej >>

Artykuł Sazan – albańska wyspa tajemnic pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Wyspy Owcze – najpiękniejsze miejsca

WyspaVagar:

Jezioro Sørvágsvatn (zwane też Leitisvatn)

To jedna z wizytówek Wysp Owczych, a zarazem największy akwen archipelagu. O jego wyjątkowości nie przesądza jednak rozmiar, lecz położenie. Jeden z brzegów jeziora niemal styka się z krawędzią skalistego brzegu zawieszonego nad oceanem, sprawiając wrażenie jakby wypełniające skalną półkę jezioro miało wylać się do morza. W jednym miejscu tak się zresztą dzieje za sprawą wodospadu  Bøsdalafossur.

Widok jest naprawdę wyjątkowy, a sama trasa wzdłuż brzegu także bardzo przyjemna. Z początku wiedzie przez trawiaste pustkowia, przechodzące z czasem w szlak nad stromymi, mocno wietrznymi klifami. Najbardziej charakterystyczny z nich, Trælanípan, to tak zwana Ściana Niewolników, z której według podań Wikingowie zrzucali do oceanu irlandzkich jeńców.

Widok na osadę Gásadalur

Charakterystyczny widok przedstawiający wodospad, spływający z klifu otoczonego zielonymi górami to kolejny symbol farerskiego krajobrazu. Uwieczniony przeze mnie różni się nieco od większości ujęć tego miejsca, gdyż zalegające nisko chmury pozbawiły widok szczytu Árnafjall w tle ;) Widoczne w głębi lądu domki to zaś malutka osada Gásadalur, licząca obecnie 12 stałych mieszkańców*. 

Odcięta do 2015 roku przez strome pasmo górskie wioska była jednym z najbardziej odizolowanych skupisk ludzkich. Sytuacja uległa zmianie za sprawą wydrążonego w poprzek góry tunelu, który połączył Gásadalur ze światem. Miejscowość znana jest również z bohaterskiego listonosza. Więcej o jego wyczynach jak i samej wiosce możecie przeczytać we wpisie poświęconym wyspie Vagar >>

Trøllkonufingur – Palec Wiedźmy

Palec wiedźmy (czasem zwany też palcem trolicy) to charakterystyczna formacja skalna widoczna z wielu miejsc na wyspie. Jednym z nich są bezpośrednie okolice domków Kristianshavn, które służyły mi za lokum w czasie wyjazdu. I to właśnie ta perspektywa najbardziej przypadła mi do gustu, choć opinii tej daleko do obiektywizmu. Były może miejsca, z których skałę było widać dokładniej, ale to właśnie tu wybrałam się na spacer pierwszego poranka, tu pierwszy raz poczułam czyste, rześkie farerskie powietrze i tu po raz pierwszy zaparło mi dech. Mimo zatem, że na wyspach są widoki bardziej spektakularne, ten pozostanie dla mnie w czołówce tych najpiękniejszych. Jeśli i Wy chcielibyście budzić się w takiej okolicy, polecam nocleg w Kristianshavn, który możecie zarezerwować tu >>

Największe atrakcje Wyspy Streymoy

Vestmannabjørgini – Klify Vestmanna

Jeśli jak ja jesteście miłośnikami kryminałów, miasteczko Vestmanna może wydać się Wam znajome. To tu Remigiusz Mróz, tworząc pod pseudonimem  Ove Løgmansbø, osadził akcję kryminalnej powieści ukazującej surowe oblicze Wysp Owczych i mroczne sekrety ich zamkniętej społeczności. Jeśli lubicie podążać śladem książkowych bohaterów lub weryfikować opisane miejsca z rzeczywistością, to kolejny powód, by zawitać w tej malowniczej miejscowości. Pierwszym z nich powinien być jednak rejs na Vestmannabjørgini, czyli Klify Vestmanna, biorący początek w malutkim porcie przy budynku lokalnej informacji turystycznej.

Vestmannabjørgini to królestwo strzelistych klifów, szkierów i obmywanych wodą formacji skalnych o rozmaitych kształtach. Podczas trwającego dwie godziny rejsu krajobraz zmienia się wielokrotnie, lecz i tak znacznie rzadziej niż aura. Z początku nadmorskie wzniesienia są dość rozległe. Na ich trawiastych szczytach wypasają się owce, które mimo zaskakujących wspinaczkowych umiejętności, zdobywanie pożywienia ryzykują życiem. W miarę oddalania się od portu krajobraz staje się coraz bardziej urozmaicony, ale i mroczny. Klify robią się coraz wyższe i bardziej strome (niektóre sięgają 500 m n.p.m.), i wraz z przybrzeżnymi formacjami tworzą  skalne labirynty, które nasz szyper pokonuje z godną podziwu precyzją.

Porywisty wiatr funduje nam istną huśtawkę, a woda chlustająca z nieba momentami zasłania widoki. Na szczęście ulewy, choć silne, podczas naszego rejsu są tylko chwilowe, a w połączeniu z wychodzącym co i raz słońcem tworzą idealną mieszankę. Lepszej aury chyba bym sobie nie wymyśliła. Warto zaznaczyć, że aby rejs doszedł do skutku trzeba mieć nieco szczęścia, gdyż bywają one odwoływane właśnie ze względu na pogodę. 

Klify Vestmanna to ważne miejsce dla ornitologów i miłośników wszelkich skrzydlatych, są bowiem jednym z najważniejszych siedlisk atlantyckich ptaków. Rejs kosztuje około 300 DKK w zależności od formy rezerwacji. Więcej o cenach na Wyspach Owczych >>

Tórshavn – stolica Wysp Owczych

Miejsce, której nazwa oznacza Port Thora, to stolica i największe miasto archipelagu. Warto zobaczyć tu starówkę czy bramę wykonaną ze szkieletu grindwala, jednak to co w skali wysp jest tu naprawdę unikalne to stary cmentarz.

Wyspy Owcze właściwie pozbawione są drzew. Spotkać można tylko te zasadzone, a jedne z najpiękniejszych znajdują się właśnie na cmentarzu w Thorshavn.

Więcej o farerskiej stolicy >>

Kirkjubøur – najważniejsze miasto w średniowieczu

Ta niepozorna, choć pięknie położona wioska była niegdyś ważnym portem Wysp Owczych, a także siedzibą biskupstwa i duchowym centrum archipelagu. Kres wysokiej pozycji miasta położył potężny sztorm, który w XVI wieku dosłownie zmył z ziemi większość budynków. Do dziś zachowało się jednak skupisko pomalowanych na czarno domostw należących do XI-wiecznej farmy Kirkjubøargarður. Jeden z tych domów, Kirkjubøargarður, uważany jest za najstarszy stale zamieszkany drewniany dom na świecie.

Dom, jak reszta farmy pochodzi z XI wieku. Początkowo należał do biskupstwa, jednak w 1550 roku wszedł w posiadanie rodziny Patturson, która dzierżawi do dziś zarówno budynek jak i najbliższą okolicę. Wielu członków rodziny Patturson należy do znanych i szanowanych na wyspach, wśród nich kilku pisarzy, podróżników, polityków jak i pierwsza znana na archipelagu feministka – Súsanna Helena Patturson.

Charakterystycznymi budowlami Kirkjubøur są także:

Kościół św. Olafa z 1110 roku będącym najstarszym kościołem na Farojach, w którym do tej pory odbywają się nabożeństwa.

Katedra Magnusa z 1300 roku, zwana także Mururin (mury). Jest największym średniowiecznym zabytkiem na Farojach i jedynym budynkiem w stylu gotyckim. Nie jest pewne, czy jej budowa została kiedykolwiek ukończona.

W XII wieku właścicielką ziem wokół Kirkjubøur była niejaka Gæsa, córka właściciela rozległych terenów na wyspie Streymoy. Pewnego dnia została przyłapana na jedzeniu mięsa w czasie postu, za co ukarano ją konfiskatą majątku na rzecz kościoła oraz wygnaniem. Nowe życie zaczęła prowadzić na Vagar w okolicach dzisiejszego Gásadalur. To ponoć od jej imienia pochodzi nazwa osady.

Saksun – bardziej sielsko nie będzie

Nie ma chyba na całych Wyspach Owczych wioski bardziej sielskiej niż Saksun. Położoną w dolinie Saksunandalur osadę otaczają malownicze wzniesienia przecinane co i raz nićmi wodospadów. Pierwsze doniesienia na temat Saksun pochodzą z XIV wieku, jednak najstarsze zachowane budynki pochodzą z wieku XVII. Tworzą one gospodarstwo rolne Dúvugarður, pełniące jednocześnie rolę niewielkiego muzeum. Są one idealnym dopełnieniem tutejszego krajobrazu, tworząc wraz z nim idylliczny wręcz obrazek. 

Inne charakterystyczne ujęcia Saksun ukazują niewielki biały kościółek na tle gór i niebieskiej laguny. Co ciekawe, nie został on zbudowany w tym miejscu, a mieszkańcy osady, by go odwiedzić, musieli udać się drogą przez góry do położonej 8 km dalej miejscowości Tjørnuvík, gdzie pierwotnie znajdowała się świątynia. W 1858 roku kościół rozebrano i przeniesiono w obecne miejsce, nadając mu także nową nazwę, Saksunar Kirkja. Z Saksun do Tjørnuvík nadal wiedzie stary górski szlak, oznaczony kamiennymi stożkami. Warto nim podążyć, bo to kolejne miejsce, które widokowo powinno zaspokoić i tych bardziej wymagających.

Sielankowy wygląd osady nie jest jednak w stanie zatrzymać w niej mieszkańców, migrujących do większych miasteczek. Z każdym rokiem Saksun coraz bardziej się wyludnia. W 2019 roku pozostaje tu zaledwie 8 mieszkaców *

Wyspa Eysturoy

Gjógv

Nazwa miasteczka Gjógv oznacza wąwóz wypełniony wodą. Nawiązuje ona do skalnej rozpadliny, nad którą założono osadę. Gjógv leży również u podnóży najwyższego wzniesienia Wysp Owczych – Slættaratindur. Z mierzącego 882 metry szczytu rozciągają się wspaniałe widoki i przy dobrej pogodzie dostrzec można Vatnajökull, największy lodowiec Islandii. Tyle teorii. W praktyce pogoda rzadko kiedy bywa tu odpowiednia i najczęściej ze szczytu nie widać nic :)

Mimo malowniczego położenia, w Giogv mieszka tylko 30 osób. 11 kobiet i 19 mężczyzn. Troje dzieci uczęszcza do działającej od 1884 roku szkoły. Kiedyś zaludnienie było tu większe, jednak wskutek znacznej izolacji i braku choćby podstawowych usług, wioska zaczęła się wyludniać. W Giogv nie ma nawet sklepu, a po zakupy mieszkańcy muszą dojeżdżać do oddalonego o 14 km Eiði.

Więcej o Giogv i wyspie Eysturoy >>

Piękne zakątki Wyspy Bordoy

Klaksvik – port otulony górami

Klaksvik, położony w poludniowo-zachodniej części wyspy Bordoy, to drugie największe miasto na Farojach. Pod tym względem umiejscowiło się zaraz za stolicą, którą w moim odczuciu wyprzedza jednak pod względem położenia jak i walorów widokowych. Osadnictwo w rejonie Klaksviku sięga czasów wikińskich, a tutejszy port był niegdyś najważniejszym portem na wyspach. Dziś  jego pozycja nadal jest wysoka, a położenie bardzo urokliwe. Tutejszą przystań z każdej strony osłaniają lądy, z których większość stanowią malownicze pasma górskie. Klaksvik to zatem dogodny punkt wypadowy w okoliczne góry, jak i północne wyspy archipelagu – Kolsay i Nolsoy. Więcej o Klaksvik i alkoholu na Wyspach Owczych >>

Opuszczona wioska Múli

Muli to maleńka osada położona w północnej części archipelagu. Założona została najprawdopodobniej w XIV wieku i jest jedną z najstarszych wiosek w regionie. Mimo to najpóźniej doczekała się podłączenia do sieci elektrycznej i budowy drogi dojazdowej. Jednak ani usuwanie niedogodności ani przepiękne położenie nie uchroniło osady od stopniowego wyludnienia. W 2000 roku Muli miało czterech stałych mieszkańców, zaś 10 lat później dwóch. Obecnie nie ma już ani jednego stałego osadnika, choć część dawnych mieszkańców lub ich potomków odwiedza wioskę bądź spędza tu wakacje. 

Według farerskich podań wioskę tę zamieszkiwał niegdyś jeden z najsłynniejszych miejscowych magów, Guttormur í Múla. Siłę swych mocy  objawił między innymi budując mur w pobliżu miejscowości Kirkjubøur, w czym nie byłoby nic dziwnego gdyby nie fakt, że gdy kamienie same z hukiem lądowały jeden na drugim, Guttormur í Múla oddawał się szydełkowaniu w zaciszu swej chaty. Poznawszy moc maga mieszkańcy archipelagu przybywali do niego z prośbą o nadprzyrodzoną interwencję w rozwiązywaniu ich problemów. Wspomina o tym również Maciek na stronie Farerskie kadry, gdzie możecie znaleźć wiele farerskich historii >>

Dwa z tutejszych domów przetransportowane zostały do Duńskiego Muzeum Narodowego w Kopenhadze.

Wyspa Suðuroy i jej piękne zakątki

Hvannhagi – klify, jezioro i Lítla Dímun

Szlak wiodący przez Hvannhagi zaczyna się niepozornie. Przechodzimy przez bramkę prowadzącą na pole i tylko znak z napisem Hvannhagi świadczy o tym, że zmierzamy oglądać coś poza dywanami traw. Wydeptana ścieżka prowadzi coraz wyżej, ze szczytu zaś rozciąga się wspaniały widok na wyspy Lítla Dímun, Stóra Dímun i Sandoy, a także wyrastające przed nami klify. Idąc wzdłuż nich dochodzimy do otoczonego wzgórzami jeziora, które niemal styka się z morzem. 

Geolodzy nazywają ten obszar geologicznym Eldorado, gdyż miejsce znane jest z interesujących zjawisk geologicznych. W okolicach jeziora do dziś możemy oglądać kamienie z olbrzymich lawin skalnych, które runęły w dół Hvannhagi kilka tysięcy lat temu. 

Beinisvørð – najwyższy klif Suðuroy

Beinisvørð to jedna z najważniejszych atrakcji wyspy Suðuroy. Sięgające 470 metrów pionowe klify są drugimi co do wysokości na archipelagu (zaraz po wymienionymi już wyżej Klifami Vestmanna). Niesamowicie porywisty wiatr uniemożliwił nam podejście do ich krawędzi, co nie przeszkodziło w zachwycaniu się okolicą. 

Niegdyś mężczyźni z okolicznej wioski Sumba ryzykowali życiem i schodzili w dół klifu w poszukiwaniu jaj morskich ptaków, służących im za pożywienie. Wielu z nich nie wracało z karkołomnej wyprawy.

Klify inspirowały też miejscowych malarzy i poetów. Dziś zdobią także rewers banknotu 50 kr.

On the road – drogi na Wyspach Owczych

Opisując najpiękniejsze miejsca wysp Owczych nie sposób nie wspomnieć o miejscowych drogach. Panuje wśród nich prawdziwa różnorodność. Proste i mocno kręte, położone w dolinach czy wzdłuż strzelistych klifów, otulone trawą i obmywane prysznicem wodospadów – niemal wszystkie to wspaniała przestrzeń i niezwykłe widoki na farerską przyrodę i wtopione w nią miasteczka.

Poszczególne wyspy archipelagu mogą wydawać się do siebie podobne. I pod wieloma względami takie są. Każda z nich ma jednak miejsca, ludzi i historie, czyniące ją jedyną w swoim rodzaju. We wpisie tym skupiłam się na najpiękniejszych moim zdaniem zakątkach wysp Vagar, Streymoy, Eysturoy, Bordoy i Suðuroy. Jestem ciekawa czy któryś z nich i Wam przypadł do gustu.

• Zajrzyj także do kameralnej stolicy – Thorshavn >>
• Przydatne informacje praktyczne >>
• Sprawdź ile kosztuje wyjazd na Wyspy Owcze >>
• A wszystkie moje wpisy o archipelagu znajdziesz tu >>

Źródła:

* Statistics Faroe Islands http://www.hagstova.fo/en
“81:1. Opowieści z Wysp Owczych”, Marcin Michalski i Maciej Wasielewski

Artykuł Najpiękniejsze miejsca na Wyspach Owczych – rajskie oblicze Północy pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Osadnictwo w rejonie Klaksvík sięga czasów wikińskich, a tutejszy port był niegdyś najważniejszy. Dziś  nadal należy on do głównych portów Wysp Owczych, a jego położenie do jednego z najpiękniejszych. Tutejsza przystań osłonięta jest przez otaczające ją z każdej strony lądy, z których większosć stanowią malownicze pasma górskie. Klaksvík  to zatem dogodny punkt wypadowy w okoliczne góry, jak i północne wyspy archipelagu – Kolsay i Nolsoy. Zanim jednak wybierzemy się na zwiedzanie okolicy, warto pospacerować po samym miasteczku i odwiedzić co ciekawsze zakątki.

Föroya Bjór – najstarszy browar na Wyspach Owczych

Browar Föroya Bjór został założony w 1888 roku, przy Klaksvíksvegur 19, gdzie usytuowany jest do dziś. Od czasu powstania zmianie nie uległo również jego logo. To właśnie charakterystyczny baran spogląda na nas najczęściej z półek farerskich sklepów monopolowych. W browarze warzy się obecnie 7 rodzajów piwa, od pilsa i lagera, poprzez ale po stout. Ponieważ ich moc startuje z pułapu 4,6%, nie znajdziemy ich w sklepach spożywczych czy na stacjach benzynowych, w których dopuszczalna moc napojów nie może przewyższać 3%.

Sklepy monopolowe na Wyspach Owczych

Sklepów, w których można zaopatrzyć się w piwo i mocniejsze trunki jest na archipelagu całe 8. Do tego otwarte są zazwyczaj około 4 godzin dziennie (w godzinach różnych, zależnie od sklepu – często 10.00 – 14.00 lub 14.00 – 17.30). Najczęściej na jedną wyspę przypada jeden monopol, a wyjątkiem jest Streymoy, gdzie możemy wybierać spośród trzech. Niektóre wyspy nie mają ich wcale.

Oto do jakich miast możecie się kierować w poszukiwaniu procentów:

• Wyspa Vagar – Miðvágur
• Wyspa Streymoy – Tórshavn – stolica pochwalić się może aż dwoma, Hvítanes
• Wyspa Eysturoy – Saltangará
• Wyspa Suðuroy – Trongisvágur
• Wyspa Bordoy – Klaksvík
• Wyspa Sandoy – Skálavík

Föroya Bjór, choć obecnie najstarszy, nie był pierwszym browarem na Wyspach Owczych. 39 lat wcześniej, w 1849 roku, założono w Thorshavn Restorffs Bryggjarí, działający nieprzerwanie do 2007 roku. Po jego zamknięciu to jednak Föroya Bjór pozostaje najstarszym, jak i jedynym dużym browarem na wyspach.

W porównaniu z innymi farerskimi miastami w Klaksvík  znaleźć można więcej restauracji, barów czy przytulnych knajpek. Znajduje sie tu także Muzeum Wysp Północnych (Norðoya Fornminnissavn), mieszczące się w budynku będącym niegdyś duńskim monopolem handlowym.

Christianskirkjan i opuszczona wioska Skarð

Ciekawy jest również tutejszy kościół, Christianskirkjan, wzorowany na gotyckiej Katedrze Magnusa z Kirkjubøur. Zapożyczono z niej rodzaj budulca (bazalt), jak i nietypowe jak na te rejony strzeliste okna. Wewnątrz pod sufitem podwieszona została łódź upamiętniająca tragedię mieszkańców wioski Skarð.

W 1913 roku siedmiu mężczyzn zamieszkujących osadę zginęło podczas połowu. Tak się złożyło, że byli to wszyscy mężczyźni zamieszkujący wioskę. W kolejnych latach pozostawione tam kobiety przeniosły się do sąsiedniej miejscowości, a Skarð zupełnie się wyludniła. Zanim to nastąpiło, urodził się w niej Símun av Skarði, twórca hymnu Wysp Owczych.

Wybierasz się na Faroje?

• Zajrzyj także do kameralnej stolicy – Thorshavn >>
• Przydatne informacje praktyczne >>
• Sprawdź ile kosztuje wyjazd na Wyspy Owcze >>

Artykuł Klaksvík i najstarszy browar na Wyspach Owczych pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Thorshavn jest największym i najgęściej zaludnionym miastem Wysp Owczych. Jest także ich centrum gospodarczym, kulturalnym i rozrywkowym. I choć mieszka tu co czwarty Farer, miasto z populacją liczącą około 13 000 mieszkańców (porównywalną do podwarszawskiego Brwinowa czy Błoni) mieści się w czołówce najmniejszych stolic świata. Musicie jednak wiedzieć, że na tle farerskich wiosek i miejscowości zamieszkałych przez kilkanaście czy kilkadziesiąt osób, Port Thora jawi się jako prawdziwa metropolia. Metropolia bez wieżowców, multipleksów, z czterema znakami sygnalizacji świetlnej, którą w przeciwieństwie do większości stolic, da się zwiedzić po prostu spacerem.

Co zobaczyć w Torshavn

Port – okno na świat

W przypadku krajów wyspiarskich jednymi z najważniejszych punktów na miejskich mapach są porty. Nie inaczej jest w Thorshavn. To farerskie okno na świat i miejsce importu i eksportu towarów. Stąd wypływa również prom MS Norröna linii Smyril Line, obsługujący drugie najdłuższe połączenie promowe na świecie, łączące Danię z Islandią przez Wyspy Owcze (najdłuższe na świecie odbywa się na linii Omsk – Salekhard, gdzie przepłynięcie 2783 km zajmuje 6-8 dni).

Tinganes – najstarsza część miasta

Tinganes to najstarsza część miasta i siedziba najwyższych władz. To niewielka przestrzeń usiana czarnymi i czerwonymi domkami, których dachy pokryte są trawą. Mimo, że w miejscu tym przebywają wysoko postawione osoby społeczności, próżno szukać tu wysokich ogrodzeń czy strażników. 

Na terenie dzisiejszego Tinganes zbierał się niegdyś farerski parlament (Logting), którego zalążki datuje się na 825 rok – czas gdy w większości miejsc na świecie nawet o takiej formie nie myślano. Zgromadzenia wolnych mężczyzn decydujące o sprawach istotnych dla społeczności (zwane Tingami) były jednak dość powszechne w kulturze skandynawskiej. Miały one służyć wymianie informacji a także rozstrzygać spory między mieszkańcami.

Główną ulicą miasta jest Niels Finsens gøta, przy której mieści się najwięcej sklepów, a także informacja turystyczna. Jednak w Torshavn, jak w każdym innym mieście, warto też skręcić w mniejsze uliczki i bez pośpiechu, bez mapy, odkrywać co kryje się za kolejnym rogiem.

Tak dotrzeć można choćby do bramy i ogrodzenia wykonanego w całości ze szkieletu grindwala, czy na niezwykle klimatyczny stary cmentarz.

Farerski cmentarz

Jak dotrzeć do Thorshavn

Stolica Wysp Owczych położona jest na południu największej i najbardziej zaludnionej wyspy archipelagu, Streymoy. Zdziwi się jednak ten, kto spodziewa się uświadczyć tu lotnisko. Położone jest ono na sąsiedniej wyspie Vagar (więcej o wyspie Vagar i samym lotnisku >>), z której na Streymoy dostaniemy się samochodem lub autobusem, pokonując płatny podwodny tunel. Z wyspy na wyspę dostać możemy się także helikopterem. Przeloty są tu jednymi z najtańszych w Europie, nie są bowiem traktowane jak atrakcja, a raczej zwykły wewnętrzny środek transportu. 

Stolica Wysp Owczych to także dobry punkt wypadowy w inne części archipelagu i ich krajobrazowe perełki:

• Najciekawsze miejsca na wyspie Vagar →
• Najładniejsze miejsca na wyspie Eysturoy →
• Informacje praktyczne o Wyspach Owczych →
• Sprawdź ile kosztuje wyjazd →
• Odwiedź miasto Klaksvík i lokalny browar →

Artykuł Thorshavn – czym zaskakuje kameralna stolica Wysp Owczych? pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Wyspy Zielonego Przylądka – kraina krajobrazowych kontrastów

Wyspy archipelagu są niezwykle zróżnicowane pod względem krajobrazowym. Od surowych pustkowi i plaż płaskiej, lecz ciekawej wyspy Sal, po strome zbocza pięknej Santo Antao. To właśnie na Santo Antao zobaczycie, że przylądek jest faktycznie zielony. Na innych wyspach możecie poczuć się oszukani ;)    

Zobacz zielone oblicze Cabo Verde i najpiękniejsze miejsca na wyspach »

Dystans mieszkańców

Zwłaszcza osoby podróżujące po Azji Południowo-Wschodniej, odczują sporą różnicą w traktowaniu ich przez miejscową ludność. Nie należy spodziewać się przejawów większego zainteresowania, a tym bardziej nadskakiwania lokalnej społeczności. Mieszkańcy są sympatyczni, ale dość rzadko inicjują interakcje. Jeśli pierwsi nawiążemy kontakt, możemy liczyć na miłą rozmowę, a gdy trzeba, pomoc. Jednak na pierwszy krok Kabowerdeńczyków, możemy się zwyczajnie nie doczekać :) Nie jest to oczywiście regułą. Nagabywać mogą Was taksówkarze na lotnisku i sprzedawcy pamiątek (tych jednak spotkaliśmy jedynie w bardziej turystycznej Santa Marii).

Gdy staliśmy z rozłożonymi mapami na środku nieznanego miasteczka, zarówno przechodnie jak i taksówkarze mijali nas jakby nigdy nic. Kiedy weszliśmy do przybytku z pokojami na wynajem, gospodarz był na tyle zajęty oglądaniem serialu, że zastanawialiśmy się czy wypada mu przerywać :) Gdy po jakichś 10 minutach nieśmiało zapytaliśmy o pokoje, gospodarz skupił na nas uwagę i zaczął zachwalać lokum. Podobnych sytuacji mogłabym wymienić wiele. Na Wyspach Zielonego Przylądka nie będziecie zatem turystyczną atrakcją i ważne by nie taktować w ten sposób lokalnej ludności. Odnosi się to zresztą do każdej części świata.

Obeznanie w świecie

Ile razy za granicą byliście uczestnikami dialogu:

• “Where are you from?
• From Poland.
• Aa, Holland! Nice :)”

Zdarzało się, prawda? Jednak nie na Cabo Verde. Tu słyszeliśmy raczej ”Oh, Poland. Gdańsk!” Dlaczego akurat Gdańsk, a nie papież czy Lewandowski? Otóż wielu Kabowerdeńczyków w Gdańsku było. Tu niemal każdy ma w rodzinie marynarza, któremu zdarzało się zawijać do naszego portu.

Wysokie ceny i zmienny asortyment

Gdy krótko po przyjeździe na wyspę Sal odwiedziliśmy pierwszy raz tutejszy sklep, przeżyliśmy lekki szok. Na półkach przeważały suchary i fasola w puszkach. W kolejnym sklepie sytuacja polepszyła się o parówki – także w puszkach ;) Na kolejnej odwiedzonej wyspie sklepy były bardzo dobrze zaopatrzone. Również gdy wróciliśmy na Sal okazało się, że pustki na półkach nie są sytuacją stałą.

Zaopatrzenie uzależnione jest tu bowiem od kursowania promów, z których regularnością bywa różnie. Gdy na wyspę statek dawno nie zawitał, półki pustoszeją, natomiast tuż po nowej dostawie znów jest w czym wybierać. To, o co jednak ciężko niezależnie od dostaw, to produkty krajowe. Na Wyspach Zielonego Przylądka produkuje się niewiele i zdecydowana większość dostępnych dóbr pochodzi z importu. Może to po części tłumaczyć fakt, iż ceny są tu wysokie (zbliżone do zachodnioeuropejskich).

Zobacz jak wygląda życie na Cabo Verde »

Promy – nieregularny transport

Sposoby przemieszczania się między Wyspami Zielonego Przylądka są dwa. Samolot – wyjście droższe i niezwykle proste (komunikacja lotnicza działa sprawnie i z wyspy na wyspę dostaniemy się bardzo szybko). Prom – rozwiązanie sporo tańsze, jednak nieprzewidywalne. Regularne połączenia kursują między Sao Vincente i Santo Antao, a także ze stolicy, Prai. Na innych relacjach promy pływają jak wypadnie.

Aby zasięgnąć informacji, najlepiej wybrać się do najbliższego portu i zapytać kiedy spodziewany jest najbliższy prom i w jakim kierunku. Czasem na wybrany statek trzeba czekać nawet dwa tygodnie, a i tak nie ma gwarancji, że przypłynie. Trzeba mieć też szczęście, żeby płynął bezpośrednio w miejsce docelowe.

Choroba morska

Mimo, że Kabowerdeńczycy często pływają i są mocno związani z morzem, wielu z nich cierpi na chorobę morską. Z niemałym zdziwieniem obserwowaliśmy zbolałe twarze współpasażerów na promach. Obsługa statków skrupulatnie rozdaje czarne torebki, pilnując, czy aby na pewno każdy został odpowiednio zaopatrzony. Jak na kraj wyspiarski sytuacja ta jest dość zaskakująca, nie znam niestety przyczyny tej przypadłości. 

Specyficzne konstrukcje

Na Cabo Verde znaleźć możemy sporo pomników i konstrukcji, a część z nich wydać się może specyficzna. Kraj ten nie jest oczywiście w takich zapędach osamotniony. Piszę o tym jednak, gdyż warto porozglądać się wokół i zwrócić uwagę na panującą w tym względzie różnorodność. Z biegiem lat na wyspach przybyło także sporo murali i wiele z nich godnych jest uwagi.

Problemy z rozbiciem namiotu

Wciąż nie tak turystyczne i rzadko zaludnione Wyspy Zielonego Przylądka wydają się miejscem idealnym na podróż z namiotem. Rzeczywistość szybko jednak weryfikuje wyobrażenia. Na Wyspie Sal przestrzeni nie brakuje, jednak niemal cały płaski teren widoczny jest z głównej drogi i ciężko rozbić się w miejscu choćby odrobinę ustronnym. Nie ma też mowy o jakimkolwiek cieniu, co w tamtejszym klimacie może doskwierać. Nie mówiąc o zbitym, twardym, nierzadko kamienistym podłożu, które również sprawy nie ułatwia.

Z kolei w górzystych terenach Santo Antao każdy płaski fragment ziemi jest na wagę złota i zostaje zaadaptowany na potrzeby mieszkańców. Pozostaje rozbicie pod dużym skosem lub na drodze. Nie oznacza to, że namiotu nie da się tam rozbić w ogóle, warto jednak zdawać sobie sprawę, że nie jest to tak proste, jak mogłoby się wydawać.

Grogue – owocowy trunek

W dość licznych sklepach  Zielonego Przylądka zobaczycie całe półki zastawione butelkami po sodkich napojach, głównie po Fancie. Mieszkańcy nie są jednak wielkimi fanami tego napoju i wcale nie występuje on tu w skali niespotykanej nigdzie indziej. Wspomniane butelki wypełnia napój, będący niekwestionowanym faworytem tubylców – grogue, który w takiej formie sprzedawany jest nie tylko na przydrożnych straganach, ale i w sklepach. 

Catchupa

Tak jak grogue można nazwać królem tutejszych trunków, tak niekwestionowaną królową kuchni jest catchupa. To danie bardzo pożywne i odżywcze, oparte głównie na specyficznie przygotowanej kukurydzy. Więcej o catchupie możecie przeczytać tu >>

Wszechobecny Facebook

Fakt korzystania z Facebooka dziwić nie powinien, gdyż używany jest powszechnie w wielu krajach. Na Cabo Verde odniosłam jednak wrażenie, że komputery nie służą tu absolutnie niczemu innemu. Ich posiadanie w domach nie było bardzo popularne i podczas mojego pobytu sporo osób wciąż korzystało z kafejek internetowych. Gdy je odwiedzałam, żaden z monitorów nie był wolny od charakterystycznego pożeracza czasu. Gdy ktoś korzystał z laptopa na ulicy czy w knajpce, sytuacja była ta sama. Muszę jednak zaznaczyć, że wyspy odwiedziłam kilka lat temu, sytuacja mogła zatem ulec zmianie.

A także:

Dzwonki do drzwi. Istnieją i służą dokładnie temu samemu, co u nas. I nie byłoby w nich nic dziwnego, gdyby nie umiejscowienie. Otóż często montowane są one niemal nad drzwiami. Taka lokalizacja znacznie utrudnia skorzystanie z nich osobie choćby mojego wzrostu. Może i jestem dość niska, ale Kabowerdeńczycy do wysokich bardzo nacji nie należą, więc tendencja nieco zastanawia.

Porozumiewanie się na Wyspach Zielonego Przylądka

Jeśli nie znasz kreolskiego, dobrze, żebyś znał/a portugalski. W tych językach na Wyspach Zielonego Przylądka porozmawiasz bez przeszkód. Angielski poza turystyczną Santa Marią był za moejgo pobytu raczej bezużyteczny, nawet w hotelach. Można próbować ratować się hiszpańskim, z różnym skutkiem. Wyjątkiem są tu znów sprzedawcy pamiątek, pochodzący głównie z Senegalu, którzy i po polsku potrafią zagadać. Ci jednak poza Santa Marią spotykani byli bardzo rzadko.

I pamiętajcie, na Cabo Verde każda wyspa to trochę inny świat, dlatego w miarę możliwości, nie ograniczajcie się do jednej.

Wyspy Zielonego Przylądka – noclegi

Spośród wysp Zielonego Przylądka to na wyspy Sal i Boa Vista najczęściej kierują turystów biura podróży. Szczególnie pełen hoteli kurort Santa Maria przygotowany jest na obsługę zorganizowanych wycieczek.

Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by wybrać się tam na własną rękę i w ten sam sposób zorganizować noclegi. Oferta pokoi jest tu dość szeroka i z roku na rok coraz bardziej różnorodna. Nocleg na Sal możecie wybrać i zarezerwować tu >>

A na Boa Vista tu >>

• Choć jak wspomniałam Santa Maria oferuje przede wszystkim usytuowane wzdłuż plaży hotele, nie brakuje tu również apartamentów czy pokoi na wynajem. Tu możecie zapoznać się z aktualną ofertą wolnych miejsc i zarezerwować nocleg >>
• Stolica wyspy, Espargos, dysponuje dużo węższym zapleczem noclegowym niż turystyczna Santa Maria. Wybierając pokój warto według mnie skupić się na tych położonych w kameralnej, starszej części miasta. Zależy to oczywiście od indywidualnych upodobań. Propozycje noclegów w Espargos znajdziecie tu >>  

Jeśli wybieracie się na wyspę Santo Antao (co bardzo polecam) nie możecie pominąć wędrówek po ribeirach. Warto na nie poświęcić kilka dni, dlatego ważne jest, by miejsce noclegowe znajdowało się w ich pobliżu. Najdogodniejszymi punktami będą:

• Ribeira Grande (Povocao) – to przyjemne miasteczko pełne chaotycznych uliczek z nieco podniszczoną zabudową, ograniczone morzem i skalnym urwiskiem. Położone jest wzdłuż Ribeiry Grande i Ribeiry de Torre. Zarezerwuj nocleg w Ribeira Grande >>
• Paul (Vila das Pombas) – niewielkie miasteczko nad oceanem jest bramą do jednej z przepięknych ribeir, Ribeiry do Paul. Jego centrum stanowią kolorowe budynki w stylu kolonialnym. Jest też najmłodszym miastem Cabo Verde, gdyż status ten przyznano mu w roku 2010. Znajduje się w nim rodzinna destylarnia, w której grogue pozyskuje się za pomocą starego trapiche, działajacego jak przed czterystu laty. Baza noclegowa Paul >>
• Ponta do Sol to ponoć jedna z najstarszych osad Cabo Verde. To urocze miasteczko z kolorową zabudową, położone pośród zielonego, lecz dość surowego krajobrazu. Rozpościerają się tu wspaniale widoki na ocean i okoliczne szczyty. Ponta do Sol oferuje najszerszy wybór zakwaterowania w okolicy >>

Jeśli chcecie spędzić czas w południowej części wyspy, gdzie łatwiej choćby o kąpiel w oceanie, dobrym wyborem może okazać się wspomniane wcześniej Porto Novo. Nocleg możecie zarezerwować tu >>

Artykuł Zaskakujący Zielony Przylądek, czyli praktycznie o Cabo Verde pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Podczas gdy zaludnienie Wysp Owczych wynosi niespełna 50 tysięcy, liczba żyjących tam owiec przekracza 70 tysięcy. I choć na miejscu można odnieść wrażenie, że ludzi jest tam jeszcze mniej, tak wszędobylskie owce pojawiają się nawet w najbardziej zaskakujących miejscach, stając się tym samym nieodłącznym, choć nieświadomym tego faktu towarzyszem podróży. I choć zwierzęta są tu tak powszechne, trudno mówić o monotonii, bowiem Farerczycy rozróżniają aż 300 wariantów ich umaszczenia, a każde z nich doczekało się własnej nazwy! *

Dzikie owce z Lítla Dímun

Przyjmuje się, że przodkowie dzisiejszych farerskich owiec przybyli na wyspy w IX wieku wraz z irlandzkimi mnichami lub Wikingami, uznawanymi za pierwszych osadników tych terenów. Współcześnie na wyspie żyją owce udomowione, rasy farerskiej, nie zawsze jednak tak było.

Na jednej z wysepek, Lítla Dímun, archeolodzy odnaleźli szczątki nieistniejącej już rasy zwanej Dímunarseyðurin. Była to dzika rasa o krótkiej, szorstkiej sierści, przypominająca mieszankę owcy z kozą. Pochodziła z okresu Neolitu i zamieszkiwała Faroje do połowy XIX wieku. Ostatnią z owiec zabito w 1866 roku, a spreparowane ich egzemplarze służą jako eksponaty w Muzeum Historycznym Wysp Owczych w Hoyvik. Tajemnicą pozostaje w jaki sposób owce znalazły się na Lítla Dímun. Wysepka o wysokich, pionowych zboczach pozostaje bowiem bezludna, a nawet dziś dostać się na nią można jedynie helikopterem. Zagadka ta nie doczeka się prawdopodobnie rozwiązania.

Wyspa Lítla Dímun

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

List Owczy – najstarszy dokument w języku farerskim

Najstarszy istniejący dokument napisany w języku farerskim również związany jest z tak licznymi tu ssakami. To Seyðabrævið, czyli “List Owczy”, wydany przez norweskiego króla Eryka II w 1298 roku. Regulował on kwestie związane z wypasaniem i hodowlą owiec, a także polowaniem na grindwale. Jest on również unikatowym świadectwem funkcjonowania ówczesnej farerskiej społeczności, a pochodzące z niego zdanie “Wełna owiec to złoto Farerów” jednoznacznie określa pozycję zwierząt w wyspiarskiej świadomości. Mimo upływu kilku wieków, niektóre z przepisów zawartych w dokumencie obowiązują do dziś.

Owcza jednostka miary

Z owcami związana jest także szczególna jednostka powierzchni, używana przez Farerczyków od średniowiecza. To mørk, nie będący stałą fizyczną wartością, lecz obszarem pozwalającym na wykarmienie 32 owiec. Jednostka zależy więc od ukształtowania terenu i żyzności gleby, ale przyjmuje się, że zbliżona jest do 5 km². Mørk jest także jednostką, w której czasem określa się masę owcy oraz wagę i rozmiar grindwala. *

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

Ubezpieczenie od kolizji z owcą

Na wyspach każdy posiadacz samochodu zobowiązany jest do wykupienia ubezpieczenia od kolizji z owcą. Zarazem jednak próżno szukać tam znaków ostrzegających przed możliwością pojawienia się tych zwierząt na drodze. Zapewne dlatego, że ostrzeganie przed oczywistą oczywistością można by wziąć za zwykłą nadgorliwość. Poza tym znaki straciłyby ostrzegawcze działanie stojąc wszędzie ;)

Sheep view – farerskie Google Street View

Wydawać by się mogło, że przez długi czas dla przedstawicieli Google Wyspy Owcze były miejscem zbyt odległym i odosobnionym by zapuszczać się tam z kamerami. Farerczycy pozazdrościli jednak krajom, których zakamarki odwiedzać można nie ruszając się z miejsca za pomocą technologii Google Street View. Uznali także (absolutnie słusznie), że piękno ich krajobrazów zasługuje na odkrycie przed międzynarodową społecznością. Wzięli zatem sprawy w swoje ręce i za pomocą kamer przytwierdzonych do grzbietów owiec zaczęli filmować archipelag na wzór pojazdów Googla. I tak, poprzez projekt Sheep View Wyspy Owcze zaistniały na mapach umożliwiających ich wirtualne zwiedzanie.

Mimo iż pracownicy Google wysłuchali farerskich próśb i wysłali na archipelag filmującą ekipę, wcześniejszy sposób wcale nie został całkiem porzucony. Owce nadal uwieczniają miejsca, do których samochody i ludzie nie są w stanie dotrzeć.

Źródła:

* Farerskie Kadry >>

* Nordycka Viki >>

Statistics Faroe Islands >>

Wyspy Owcze – Saksun

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

Owce na Wyspach Owczych

Artykuł Owce na Wyspach Owczych – ciekawostki o najliczniejszych mieszkańcach archipelagu pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Punkty widokowe São Miguel

Zielone wzgórza i majestatyczne klify São Miguel, prezentują się szczególnie wspaniale z tutejszych punktów widokowych, położonych w różnych częściach wyspy. Te gwarantujące najpiękniejsze widoki to przede wszystkim:

Miradouro da Ponta do Sossego

Położony na wschodnim wybrzeżu Miradouro da Ponta do Sossego zachwycił mnie z dwóch powodów. Jednym jest roztaczająca się z niego panorama na soczyście zielone, wschodnie klify Sao Miguel. Tu jednak trudno o zaskoczenie, bo czegóż można spodziewać się po punkcie widokowym jeśli nie właśnie pięknych krajobrazów. Na wyjątkowość tego miejsca wpływa dodatkowo fakt, że Ponta do Sossego jest pięknie zaprojektowanym ogrodem, przebywanie w którym, nawet bez wspaniałych widoków i tak byłoby przyjemnością.

Miradouro de Santa Iria

Niemal pośrodku północnego wybrzeża wyspy Sao Miquel znajduje się Miradouro de Santa Iria, z którego rozciąga się widok na urozmaiconą linię brzegową oraz okoliczne wzgórza, pola i miasteczka.

Ponta do Arnel

To punkt widokowy na Farol do Arnel, wybudowaną w 1876 roku pierwszą latarnię morską na Azorach, służącą jako punkt nawigacyjny dla żeglarzy z Portugalii. Biel budowli odbijającej się od wód Atlantyku to miły dla oka obrazek, nie radzę jednak na nim poprzestać. Naprawdę wspaniałe widoki zapewnia dopiero droga do samej latarni. To z niej rozciąga się panorama na strome klify, zwłaszcza pod wieczór nabierające surowości i majestatu. Kręta droga do latarni nachylona jest o 35 stopni, dlatego powrót na górę wbija nieco nogi w pupę. Wrażenia są jednak tego warte.

Miradouro do Frade

Punkt położony jest w miasteczku Maia, w gminie Ribeira Grande. Jego charakterystycznym punktem jest urokliwa altanka, z której rozciągają się widoki na pobliskie klify. Punkt widokowy nie jest jednak jedynym atutem tej niewielkiej miejscowości. W założonym tu niewielkim ogrodzie zobaczyć można między innymi piękne drzewo smocze (dracaena draco), rzadki gatunek występujący w Makaronezji (między innymi na Kanarach i Wyspach Zielonego Przylądka), przypominający wspaniałe smocze drzewa Sokotry.

Będąc na São Miguel nie można pominąć oczywiście punktów widokowych na położone w wulkanicznych kalderach jeziora, jak Vista do Rei, z którego doskonale prezentuje się Lagoa Sete Cidades czy Miradouro Lagoa do Canario z panoramą na Lagoa do Santiago i okolicę. Jeziora zasłużyły zresztą na odrębny wpis i galerię ;) >>

Dla zmotoryzowanych punkty widokowe Azorów są bardzo łatwo dostępne. Na większość z nich można po prostu wjechać samochodem, a niektóre znajdują się właściwie tuż przy drodze.  Jest to zarazem ich zaletą jak i wadą. Czasem po prostu lepiej, gdy tego typu miejsca są nieco trudniej dostępne, a dotarcie do nich wymaga większego zaangażowania. 

Caldeira Velha – baseny termalne w dżungli

O wulkanicznym charakterze Azorów nie świadczą tylko jeziora ukryte w zielonych stożkach, lecz także występujące tu gorące źródła i fumarole. I choć w gorących źródłach relaksowałam się nie raz, pod względem klimatu tutejsze zdobywają palmę pierwszeństwa wśród tych, do których trafiłam do tej pory. Źródła Caldera Velha, bo o nich mowa, znajdują się u zboczy wulkanu Fogo, a położone są w gęstym, tropikalnym lesie. Zapuszczając się w jego głąb, trudno było mi uwierzyć, że taką egzotykę odnalazłam w Europie, a okolica przywodziła raczej na myśl deszczowe lasy Ameryki Środkowej >>

Gęsta roślinność skrywa naturalne, wypełnione ciepłą wodą baseny, w tym jeden zasilany lejącym się ze zbocza wodospadem. Trudno wyobrazić sobie lepsze i piękniejsze miejsce na relaksującą kąpiel. Tym bardziej, że mieszkańcy Azorów zadbali, by miejsce to zachowało jak najbardziej naturalny charakter. W okolicy basenów wybudowano tylko ścieżki,  niewielkie drewniane domki służące za przebieralnię oraz większe pomieszczenie z rzędem pryszniców, również pokryte drewnem. Wtapiają się one w leśny krajobraz nie ingerując zbyt mocno w jego pierwotny charakter. Nie znajdziecie tu budek z jedzeniem i piciem czy straganów z kostiumami, jak i dużego parkingu w okolicy (jedynie wyznaczone miejsce na kilkanaście samochodów).

Kąpieli można zażywać w dwóch zbiornikach o różnej temperaturze. W basenie z wodospadem woda ma około 25 stopni, zaś w położonym niżej, cieplejszym, ponad 35 stopni. Jest i basen z temperaturą wahającą się między 60 a 100 stopni, z wiadomych przyczyn nie nadający się do kąpieli. Wstęp kosztuje 2 Euro.

Czarna plaża w Mosteiros

Jeśli bardziej od kąpieli w gorących źródłach pociąga Was kąpiel w oceanie, możecie zażyć jej na przykład w Mosteiros. Tutejszą plażę otaczają strome klify i wystające z wody skalne formacje, a pokrywający ją piasek jest czarny. Miejsce sprawia dość surowe wrażenie i szczególnie chętnie odwiedzane jest przez surferów próbujących swych sił na atlantyckich falach.

Furnas – kuracjusze w oparach siarki

Innym miejscem oferującym relaks w gorących źródłach jest położone w rozległym wulkanicznym kraterze miasteczko Furnas. O aktywności sejsmicznej tego obszaru nie pozwalają zapomnieć występujące tu skupiska gejzerów i fumaroli (pęknięć w skorupie ziemskiej, przez które wydobywają się zgromadzone pod jej powierzchnią gazy). Jedno ze skupisk znajduje się w samym miasteczku, inne nad położonym nieopodal jeziorze o tej samej nazwie (Lagoa das Furnas). Jedno jak i drugie miejsce pełne jest studzienek z gotującą się wodą czy bulgoczącym błotem,  niewielkich gejzerów wystrzeliwujących w górę strumienie gorącej cieczy, a także kłębów siarkowych oparów o woni zgniłego jajka. Mimo niezbyt przyjemnych doznań węchowych samo miasteczko Furnas, pełne wąskich uliczek i starej zabudowy, wydało mi się jednym z ładniejszych na Sao Miguel. Zapewne z powodu swoistego uroku jak i właściwości zdrowotnych przyciąga ono rzesze kuracjuszy, chcących zażyć tutejszych kąpieli.

Terra Nostra – ogród pełen endemitów

Kąpieli w gorących źródłach można zażyć przede wszystkim w ogrodzie Terra Nostra, będącym właściwie wizytówką miasteczka Furnas. I choć tutejsze baseny termalne nie przypadły mi do gustu jak te w Caldera Velha, sam ogród, pełen egzotycznych roślin, wart jest by spędzić w nim choćby jedno popołudnie. Historia parku Terra Nostra rozpoczyna się w 1780 roku, gdy bogaty bostoński kupiec, Thomas Hickling, wybrał Furnas na budowę swej letniej rezydencji. Wszechogarniająca azorska zieleń wydała mu się najwyraźniej niewystarczająca, gdyż postanowił sprowadzić tu drzewa z Ameryki Północnej.

Na przestrzeni lat kolejni właściciele powiększali powierzchnię parku, jak i kolekcję zagranicznych okazów, przybierającą obecnie imponujące rozmiary. Spacer wśród gąszczu zieleni, zacisznych zagajników i strumieni pozwala zetknąć się z gatunkami roślin z całego świata, a także wieloma endemicznymi gatunkami występującymi jedynie na Azorach. Mimo, że na São Miguel zieleni jest pod dostatkiem, dla miłośników roślin ogród Terra Nostra to obowiązkowy punkt zwiedzania wyspy.

Ananasy z São Miguel

Azory słyną nie tylko z zieleni i urokliwych jezior, lecz także, co może nieco dziwić, z ananasów. Wyspa São Miguel to jedyne miejsce na świecie, gdzie uprawia się je w szklarniach, co sprawia, że ich wygląd i smak różni się nieco od znanej nam odmiany tropikalnej.

Pochodzące z Południowej i Centralnej Ameryki owoce przywieziono na Azory po raz pierwszy z początkiem XIX wieku, a w 1860 roku na São Miguel powstały pierwsze plantacje. Hodowane na nich owoce są mniejsze i słodsze, a ich walory, jeśli wierzyć mieszkańcom Azorów, doceniane są na całym świecie.

Od zasadzenia azorskiego ananasa do zerwania w pełni dojrzałego owocu mija 18 miesięcy. O przebiegu wszystkich faz oraz tajnikach uprawy dowiedzieć się można na plantacji A Arruda, działającej nieprzerwanie od niemal stu lat. To jedyne miejsce uprawy na wyspach, udostępnione zwiedzającym. Można zajrzeć do tutejszych szklarni, porozmawiać z pracującymi przy owocach…. oraz spróbować ananasowych specjałów.

Azorskie plantacje herbaty

Zielone portugalskie wyspy pochwalić mogą się nie tylko plantacjami ananasów, ale także i herbaty. Zielone listki sprowadził na Azory około 1820 roku niejaki Jacinto Leite i również on zaszczepił w miejscowych zwyczaj przyrządzania herbacianego naparu. Na tym jednak nie poprzestał, a sprowadzone z Rio de Janeiro sadzonki posłużyły mu jako podwaliny pierwszej plantacji herbaty, którą założył na rodzinnej wyspie São Miguel. Działania padły na podatny grunt, a XIX wiek okazał się czasem prawdziwego herbacianego boomu na wyspach. W 1850 roku zielone listki uprawiano na 300 hektarach osiągając aż 250 ton zbiorów. Nauczycielami i przewodnikami w zakresie herbacianego przetwórstwa byli sprowadzeniu na wyspy Chińczycy.  Pierwsza wojna światowa i polityka celna chroniąca dostawy herbaty z Mozambiku sprawiły jednak, że azorski rynek herbaty zaczął się kurczyć i do połowy XX wieku z działających tu 14 fabryk pozostało zaledwie pięć.

Herbata na Azorach jest produkowana do dziś i choć tutejsze plantacje ustępują rozmiarami tym azjatyckim, ciągnącym się nad Atlantykiem rzędom krzaczków nie sposób odmówić uroku. São Miguel szczyci się obecni dwoma plantacjami, które odwiedziliśmy odwiedziliśmy, by poznać tajniki przetwórstwa tutejszych listków.

Cha Porto Formoso

Cha Porto Formoso to kameralna plantacja oraz fabryka, w której produkcja odbywa się tradycyjnymi metodami. Wytwarzana jest tu tylko herbata czarna, jedynie na rynek lokalny.

Cha Gorreana

W sporo większej fabryce Cha Gorreana herbata produkowana jest na skalę przemysłową i zaopatruje mieszkańców zarówno w susz czarny jak i zielony. Fabryka ta działa nieprzerwanie od roku 1883. Herbata z azorskich plantacji jest produktem ekologicznym, pozbawionym pestycydów, konserwantów i sztucznych barwników.

Boca do Cena

Lubię dobrze zjeść. Kto nie lubi. Nie przywykłam jednak, żeby jakoś specjalnie nad tym rozwodzić. Dlatego opisów jedzenia czy restauracji znajdziecie u mnie jak na lekarstwo. Jeśli już jednak zabieram się za opisywanie jakiejś knajpy, wiedzcie, że coś się dzieje :) I to wiele dobrego.

Boca do Cena to restauracja mieszcząca się w centrum Ponta Delgada, stolicy São Miguel. Niepozorne z zewnątrz miejsce jest w istocie niezwykłe i naprawdę szkoda pominąć ten lokal zatrzymując się na São Miguel. Wszystko za sprawą właściciela, Ricardo, który jest tu jednocześnie kucharzem, managerem, kelnerem i po prostu duszą stworzonego przez siebie miejsca. Tak, dobrze zrozumieliście, Boca do Cena to lokal prowadzony w całości przez jedną osobę – drobnego, tryskającego energią Ricardo, który wita swoich gości w drzwiach, wskazuje im stolik, przyjmuje zamówienia, sam przygotowuje wybrane przez nich potrawy, przynosi rachunek i ma jeszcze czas zamienić z każdym słowo, a także pożegnać przed opuszczeniem lokalu. W międzyczasie odbiera telefony w sprawie rezerwacji i każdej innej. Pomyślicie, że takie rzeczy to tylko w malutkim barze. Nie tym razem. Ricardo swą superpodzielną uwagą obdarza aż trzynaście stolików, które zwłaszcza w weekendy są pełne.

Podane przez niego potrawy za każdym razem smakują po prostu wyśmienicie i każda zdejmowana jest z kuchni na czas, co przy samodzielnej obsłudze wydaje się po prostu niewiarygodne. Warto dodać, że menu wcale nie jest ubogie, a wybierać można spośród kilku przystawek, kilku dań rybnych (pierwsza pozycja to poezja :) kilku mięsnych i paru deserów, które też są wyśmienite. Dla wegetarian również coś się znajdzie. Nie pytajcie w jaki sposób ten gość jest stanie sam wszystko tak perfekcyjnie ogarnąć. I chyba nie uwierzyłabym, gdybym nie zobaczyła tego na własne oczy i nie odczuła na podniebieniu. Sam Ricadro twierdzi, że to po prostu pasja, a także wprawa, bo restaurację prowadzi samodzielnie już od 2008 roku. Lokal otwarty jest od 19.00 do 22.00, od poniedziałku do soboty. W piątek czy w sobotę warto zrobić rezerwację, bo wszystkie stoliki bywają zajęte. Całości dopełniają przyjemne wnętrze i nastrojowa muzyka. Dla mnie to prawdziwa perełka na kulinarnej mapie, nie tylko Azorów.

Pielgrzymi z São Miguel

W czasie wielkiego postu ulice Wyspy São Miguel przemierzają wolnym krokiem kolumny złożone z mężczyzn i chłopców. Owinięci w kolorowe chusty, niezależnie od pogody, ze śpiewem na ustach pokonują azorskie przewyższenia. To lokalni pielgrzymi – Romeiros, którzy pogrążeni w modlitwie w osiem dni okrążają wyspę dookoła. Podczas pobytu w marcu spotykałam ich nie raz, a więcej o pielgrzymach możecie  dowiedzieć się od Marcina >>

Cão Fila – azory z São Miguel

Nazwa Azory kojarzą Wam się z psami? Choć nie ma z nimi nic wspólnego, proszę bardzo, będzie i o nich. Na wyspie São Miguel w oczy rzuciły mi się bowiem charakterystyczne psy, jakich nie widziałam nigdy wcześniej. Urocze czworonogi przypominały skrzyżowanie psa z niedźwiedziem czy hieną :) Okazało się, że to rodzima rasa, wywodząca się właśnie z São Miguel, charakterystyczny wygląd “zawdzięczająca” niestety przede wszystkim specyficznie przycinanych uszom. Cao Fila wywodzą się od antycznych psów bojowych, obecnie są zaś rasą stróżującą i obronną, doglądającą przede wszystkim licznych stad tutejszych krów.

Wracając zaś do nazwy archipelagu sprawa nie jest oczywista. Pochodzi ona ponoć od słowa Açor, oznaczającego jastrzębia. Ptaki te jednak na Azorach nie występują. Stąd przypuszczenie, ze chodzić może o miejscowy gatunek myszołowa, którego przybywający osadnicy wzięli właśnie za jastrzębia. I choć toria ta ma najwięcej zwolenników wśród znawców tematu, nie jest jedyną.

To chyba jeden z dłuższych popełnionych przeze mnie wpisów. I jeśli myślicie, że wyczerpuje on temat atrakcji wyspy São Miguel, jesteście w błędzie. Nie było jeszcze o wspaniałych pieszych szlakach czy opuszczonych miejscach. Ale o tym następnym razem…

Artykuł Azory – zielona oaza na Atlantyku pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Azory, dziewięć wysepek na Atlantyku zwanych przez niektórych najbardziej zielonym miejscem na świecie. Niezależnie czy jest to prawda, na miejscu łatwo odnieść takie właśnie wrażenie. Wszechogarniająca zieleń to pierwsze, co rzuca się tu w oczy. Azory to także strome klify, skalne urwiska, wąwozy i malownicze wzgórza. Urozmaiconą rzeźbę ten należący do Portugalii archipelag zawdzięcza wulkanicznemu pochodzeniu, a jednym z jego najpiękniejszych śladów są tutejsze jeziora.

Osadzone w kraterach i kalderach wulkanów zbiorniki są jednym z najbardziej charakterystycznych punktów krajobrazu Wyspy São Miguel, a ich wygląd i położenie sprawiają, że prezentują się naprawdę wyjątkowo. Żeby jednak w pełni docenić ich atuty, należy spojrzeć na nie z góry.

Lagoa das Sete Cidades

Położone w kalderze wulkanu Lagoa das Sete Cidades tworzą dwa zbiorniki: Lagoa Azul i Lagoa Verde. Jak same nazwy wskazują, oddzielone cienką groblą części jeziora różnią się barwą, a efekt ten uwydatnia słoneczna pogoda. Według miejscowej legendy jeziora powstały z łez kochanków – księżniczki i pasterza, których miłość nie miała szansy się spełnić. Łzy przybrały barwę ich oczu, wypełniając krater dwoma kolorami. Jest i bardziej przyziemne wyjaśnienie wyglądu tutejszych wód, mające związek ze składem chemicznym zbiorników. Różnice w ich głębokości sprawiają dodatkowo, że inaczej odbija się w nich światło.

Najlepszy widok na jezioro Sete Cidades rozciąga się z punktu widokowego Vista do Rei, położonego tuż przy opuszczonym hotelu Monte Palace, o którym więcej napiszę niebawem.

Lagoa de Santiago

Lagoa de Santiago to jedna z wizytówek Azorów, a widok na nie zdobi większość folderów zachęcających do odwiedzenia wysp. Nic w tym dziwnego, gdyż położony w kraterze turkusowy zbiornik niewątpliwie pozwala nacieszyć oczy. Nie mniejszą atrakcją jest ostatni odcinek drogi prowadzącej na punkt widokowy Miraduro Lagoa do Canario, z którego rozciąga się najlepsza panorama na jezioro i okolicę. Nazwa punktu widokowego wprowadza nieco zamieszania w wyniku którego z Lagoa do Santiago bywa mylone Lagoa do Canario, niewielkie jeziorko ukryte w lesie, które mija się po drodze na punkt widokowy.

Lagoa do Fogo

Jezioro Ognia leżące w centralnej części wyspy São Miguel to najwyżej położony zbiornik na Azorach. Wypełnia on kalderę wulkanu powstałą w wyniku silnej eksplozji mającej miejsce w 1563 roku. Nad tutejszymi zboczami często zalegają chmury i mgły, a cały obszar objęty jest ścisłą ochroną. Podjeżdżając na górę samochodem dostępne są 3 parkingi będące jednocześnie punktami widokowymi. Jeśli zależy Wam na dobrym widoku na jezioro, na trzeci, najwyżej położony parking w sumie nie macie po co podjeżdżać, bo wbrew pozorom tam widok jest najsłabszy. Informację tę docenicie tym bardziej, jeśli poruszacie się tą trasą pieszo. Nie ma za co ;)    

Lagoa das Furnas

Bardzo dawno temu, w miejscu gdzie znajduje się jezioro istniała osada, w której ludzie żyli beztrosko, oddając się głównie zabawie i świętowaniu. Pewnego dnia młody chłopak wysłany po wodę do pobliskiego źródła zauważył, że ryby wyskakują z wody i zdychają. Próbował przekonać współmieszkańców, że dzieje się coś niedobrego, jednak jedyną osobą, która mu uwierzyła był jego dziadek. Gdy niedługo później chłopak z dziadkiem udali się na okoliczne wzgórze zauważyli, że z mgieł wynurza się nowy ląd. Zaniepokojeni próbowali przekazać mieszkańcom wioski, że w okolicy dzieje się coś dziwnego, ci jednak, pochłonięci zabawą, nie zwracali uwagi na ich ostrzeżenia. Następnego dnia chłopiec i jego dziadek zabrali swoje zwierzęta i udali się na oddalony od wioski targ. Spędzili kilka dni poza osada, a gdy wrócili, zobaczyli że pokryła ją turkusowa laguna.

To właśnie dzisiejsze Lagoa das Furnas, a powyższa legenda ma swój ciąg dalszy. Mieszkańcy wyspy São Miguel powiadają, że wioska przetrwała pod wodą, a jej mieszkańcy nadal żyją, świętują i gotują pod jej powierzchnią. To właśnie dlatego ziemia wokół jeziora jest gorąca, a gazy i woda spod jej powierzchni wydobywa się z tutejszych gejzerów i fumaroli. Służą one jednak nie tylko pradawnym mieszkańcom, a i współczesnym. To właśnie w wulkanicznej ziemi przy Furnas przygotowywana jest słynna w tych stronach potrawa – cozido. Mieszankę różnych mięs i warzyw umieszcza się w wielkim garze i zasypuje gorącą ziemią, pod którą danie podgrzewa się około 6 godzin. Tak przygotowane można zjeść w jednej z restauracji pobliskiego miasteczka (o nazwie Furnas, a jakże).

Zanim jednak uciekniecie jeść, warto przespacerować się brzegiem jeziora, szczególnie w okolicy opuszczonego kościoła, który zwłaszcza pod wieczór nabiera ciekawego, nieco mrocznego klimatu.

Lagoa do Ilhéu de Vila Franca do Campo

Na koniec jeszcze jedno miejsce, które trudno sklasyfikować jako typowe jezioro. To raczej naturalny basen, powstały w granicach wysepki Ilhéu de Vila, położonej niedaleko miasteczka Vila Franca do Campo. Jak w przypadku pozostałych jezior i tu dopiero spojrzenie z góry eksponuje urodę niebieskiego zbiornika. Niestety nawet z najwyższego punktu na lądzie widok nie powala, a ponieważ póki co nie mam drona, pogodziłam się z tym, że nie zobaczę wysepki w pełnej okazałości.

Szczęście uśmiechnęło się do mnie jednak w samolocie :)

São Miguel to nie tylko jeziora. Zobacz inne naturalne atrakcje wyspy >>

Zobacz niesamowite jeziora w innych częściach świata:

• Kaindy w Kazachstanie >>
• Sørvágsvatn na Wyspach Owczych >>
• Mae Ngat w Tajlandii >>

Artykuł Azory – niezwykłe jeziora São Miguel pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Pogoda na Wyspach Owczych

Mimo, że archipelag nie jest mocno oddalony od koła podbiegunowego, mrozy właściwie się tu nie zdarzają. Na klimat wpływa przede wszystkim niewielka powierzchnia wysp, ich ukształtowanie, a także ścieranie się ciepłego Prądu Norweskiego z zimnymi wodami płynącymi od strony Grenlandii. I co to właściwie oznacza? Oznacza tyle, że temperatury nie są tu szczególnie zmienne i wahają się od kilku stopni na plusie zimą i kilkunastu stopni latem (15 to raczej górny pułap, na który można liczyć).

W przeciwieństwie do temperatur, tutejsza aura jest prawdziwą loterią, choć deszcz i wiatr to coś, co w jakichś dawkach możecie uznać za pewnik. Deszcz pojawia się tu niemal 300 dni w roku, ale porywiste wiatry sprawiają, że pogoda potrafi zmieniać się z godziny na godzinę dając i słońcu szansę na przebicie się przez chmury, często nawet na dłużej ;)

Zresztą, jeśli  farerski słownik (rodowitych mieszkańców tych terenów) zawiera 250 określeń na deszcz i aż 350 wyrazów opisujących wiatr, wiedz, że coś się dzieje. Wiele określeń zarezerwowano też dla nisko osadzonych chmur i mgieł, które ku mojej radości zalegają tu niezwykle często. Mniej radości sprawia deszcz padający poziomo, ale cóż, nie można mieć wszystkiego, a że Wyspy Owcze oferują wiele, pewne niedogodności należy im wybaczyć.

Z trawą nad głową

Jak kiczowato by to nie brzmiało, na Wyspach Owczych naprawdę można poczuć się jak w bajce. Żeby nie było za słodko, w bajce nieco mrocznej. Baśniowe skojarzenia przywołują niesamowite, nierzadko spowite mgłą krajobrazy. Za bajkowy efekt odpowiada jednak przede wszystkim tutejsza zabudowa. Dachy domów pokrywa się tu darnią i trawą, jak za dawnych lat.

Niegdyś był to popularny sposób izolacji domów na wiejskich obszarach całej Skandynawii. Do dziś pozostałości takiej zabudowy spotkać można w niektórych rejonach Norwegii czy Islandii. Jednak tylko na Wyspach Owczych pozostał on formą dominującą i kudłate domki spotyka się tu niemal na każdym kroku. Oczywiście tylko w terenie zabudowanym, a te z kolei występują rzadko ;) Tego rodzaju materiał izolacyjny świetnie sprawdza się w klimacie Wysp Owczych, a pokryte nim domy są jednym z symboli tej zielonej krainy.

Wyspy Owcze

Wyspy Owcze – Jezioro Sørvágsvatn (zwane też Leitisvatn)

Czegoś tu brakuje

Wulkaniczne pochodzenie Wysp Owczych wpłynęło na ukształtowanie zróżnicowanego, niejednorodnego krajobrazu pełnego wzniesień i stromych klifów, a także rozległych dolin. Rzeźba terenu jest niezwykle urozmaicona, a przez większą część roku tutejsze równiny i zbocza pokrywają się wieloma odcieniami zieleni. Pośród tej zieleni coś nie daje jednak spokoju. Gdzie podziały się drzewa? Jak okiem sięgnąć nie ma ani jednego. Okazuje się, że tutejsze gleby i porywiste wiatry nie są ich sprzymierzeńcami, dlatego drzew na archipelagu uświadczycie bardzo niewiele. Poza niewielkimi skupiskami zasadzonych w miastach egzemplarzy, Wyspy Owcze pozostają krainą zieloną, lecz niemal bezdrzewną.

Przestrzeń i izolacja

W dzisiejszych czasach świat sprawia wrażenie mniejszego, a dotarcie do wielu miejsc staje się coraz prostsze, szybsze i tańsze. Wyspy Owcze zdają się jednak wymykać tej tendencji.

Nie mówię tu bynajmniej o dotarciu na archipelag, które pozbawione jest większych komplikacji.  Jednak mimo, że na wyspy przybywają turyści, jest ich wielokrotnie mniej niż w niedalekiej Islandii czy Norwegii, a Ci którzy się tu znajdą zdają się zupełnie nie wchodzić sobie w drogę. Może nie bez znaczenia jest fakt, że na Wyspy Owcze zawitałam we wrześniu, czyli nieco poza sezonem, ale wierzcie mi, nawet na szlakach do największych tutejszych atrakcji, spotkane osoby, o ile w ogóle były, mogłam policzyć na palcach jednej ręki. Na większości tras jedynymi naszymi towarzyszami pozostawały owce. Domyślam się jednak, że między majem a lipcem zagęszczenie ruchu wzrasta.

Tylko właściwie nie o turystach ja tu chciałam, a o mieszkańcach. Życie na Wyspach Owczych naznaczone jest izolacją i samotnością. Ludność całego archipelagu nie przekracza 50 tysięcy. To mniej niż zaludnienie Ełku, Ostrołęki czy podwarszawskiego Legionowa! Ba, mniej niż liczba mieszkańców jakiejkolwiek dzielnicy Warszawy! Dodatkowo fakt, że stolica, Tórshavn, skupia ¼ mieszkańców całego archipelagu powinien wyraźnie zobrazować pustkę panującą na pozostałym obszarze Wysp Owczych.

Zarejestrowanych jest tu około 100 miejscowości, jednak nie w znaczeniu, jakiego moglibyśmy się spodziewać. W statystykach ujęte są niektóre opuszczone wioski czy pojedyncze domy, zamieszkane przez kilka osób. Zresztą to, że miejscowość liczy 30, 15 czy 5 osób nie jest tu niczym dziwnym. Fakt, że wioski takie rozmieszczone są w dużym rozproszeniu, potęguje jeszcze wrażenie ich położenia na przysłowiowym “końcu świata”.

Pięknie położone wioski na Wyspach Owczych

Farerowie i lokalny koloryt

“Za kilka lat Wyspy Owcze będą niepodległe!”. Tak przynajmniej twierdzi nasz gospodarz, Kristjan, Farer z dziada pradziada. To właśnie Farerowie (lub Farerczycy) są rodowitymi mieszkańcami Wysp Owczych i stanowią zdecydowaną większość tutejszej populacji.

Trudno przewidzieć czy Kristjan ma rację, istnieją jednak przesłanki by tak sądzić. Archipelag włączono do Danii w 1536 roku, a historia relacji farersko-duńskich pełna jest zawirowań i zwrotów akcji. W 1948 roku Wyspy Owcze uzyskały szeroką autonomię. Do tego stopnia, że w przeprowadzonym referendum ich mieszkańcy nie wyrazili chęci przystąpienia do Unii Europejskiej i wedle prawa UE nie są oni obywatelami państwa członkowskiego. Kilkakrotnie odbyły się także referenda badające nastroje odnośnie uniezależnienia się od Danii. Jak dotąd, z racji płynących z Danii dotacji utrzymały one status quo, jednak na 25 kwietnia 2018 roku zapowiedziano już kolejne referendum w sprawie zmian w konstytucji. Ponoć coraz więcej Farerów chce odcięcia duńskiej pępowiny, zatem kto wie, może już niebawem będziemy świadkiem narodzin nowego europejskiego państwa.

Przestępczość

Populacja wysp jest niewielka, a warunki życia specyficzne. Co za tym idzie funkcjonowanie tutejszej społeczności również w pewnym zakresie odbiega od znanych nam kanonów. W większości miejscowości każdy zna każdego. Pozostanie anonimowym wśród 50 czy 100 osób żyjących od lat w jednym miejscu byłoby nie lada wyczynem. Niezamykanie drzwi w domu czy samochodzie jest w mniejszych miejscowościach dość powszechną praktyką. To kwestia zaufania. Gdyby nie chodziło o nie, zawsze pozostaje świadomość, że stąd i tak nie ma jak szybko się ulotnić ;)

A poważnie, przestępczość na Wyspach Owczych nie jest powszechnym problemem. Owszem, zdarzy się, że nieutrzymany na wodzy temperament wywoła obrażenia u otoczenia, zwłaszcza po przeholowaniu w miejscowym barze. Jednak napady, rozboje czy zabójstwa zdarzają się tu dość rzadko.

Farer, czyli „człowiek renesansu”

Nie wiem jak w języku farerskim określa się człowieka renesansu, ale powiem Wam jedno, Farerczycy doskonale wpisują się w to pojęcie. Najczęściej wykonują kilka zawodów równolegle. Ten, kto rano jest lekarzem, popołudniami może pracować w ekipie remontowej i zasilać szeregi piłkarskiej reprezentacji (nożnej jak i ręcznej). Wydawać by się mogło, że jak ktoś jest od wszystkiego, to jest do niczego. Nic bardziej mylnego. Farerskim szczypiornistkom udało się nawet ustanowić niewiarygodny wynik 81:1 nad przeciwniczkami z Albanii. To nic, że w wyniku absurdalnej pomyłki albańska federacja wystawiła do gry zespół koszykarek ;) Niesamowity wynik zapisał się na kartach Księgi Rekordów Guinessa i poszedł w świat.

To właśnie do tego kuriozalnego wyniku nawiązuje tytuł książki “81:1. Opowieści z Wysp Owczych” Marcina Michalskiego i Macieja Wasilewskiego, której przeczytanie bardzo polecam, niezależnie czy planujecie się tu wybrać czy tylko zaspokoić ciekawość odnośnie tego nieco zamkniętego świata. Znajdziecie tu bardziej wnikliwy opis miejscowej, dość konserwatywnej społeczności, którego sama, z racji niedługiego pobytu na miejscu, nie będę się podejmować.

Owce

Na Wyspach Owczych owiec jest prawie dwukrotnie więcej niż ludzi. To już niemalże frazes, o którym przeczytacie w większości opisów tego miejsca. Ze zwierzętami tymi wiąże się jednak kilka ciekawych faktów, o których możecie przeczytać w osobnym wpisie >>

Owce na Wyspach Owczych

Owce Wysp Owczych

Grindadráp – krwawa tradycja

Jak już wspomniałam i co mogliście zauważyć, informacje odnośnie Wysp Owczych docierają do nas sporadycznie. Najczęściej jednak w postaci zdjęć czerwonego od krwi morza i nagłówków krzyczących o kolejnym mordzie na stadzie grindwali (rodzaj waleni). Dzieje się to zaraz po Grindadráp, czyli tradycyjnym polowaniu na te stworzenia. Absolutnie nie przyklaskuję tej tradycji, szkoda jednak, że przekazywane informacje pozbawione są jakiegokolwiek tła czy uwarunkowań społeczno-historycznych. Faktem jest, że Farerczycy urządzają polowania na grindwale i spożywają ich mięso oraz tłuszcz. Polowania te nie odbywają się regularnie, a pozyskane mięso morskich ssaków nie jest wykorzystywane na skalę przemysłową i nic się z niego nie marnuje. Inna sprawa, że o ile kiedyś hołdowanie krwawej tradycji gwarantowało przetrwanie, dziś już tak nie jest i mieszkańcy wysp mogliby jej zaniechać raczej bez uszczerbku na zdrowiu.

Dlatego nie twierdzę, że warto Grindadráp popierać. Zadziwia mnie jednak częste pojawianie się stwierdzeń typu “Nie pojadę na Wyspy Owcze, bo tam mordują grindwale”. Zwłaszcza u osób wrzucających w siebie schabowe, a w wigilię uczestniczących w zakrojonym na szeroką skalę pogromie karpia. Warto także wiedzieć, że w Norwegii czy Japonii, wieloryby zabijane są na szerszą skalę, ale że robi się to z dala od brzegu, brakuje widowiskowego morza krwi, które tak dobrze się klika. Nie wspominając o tym, że mieszkańcy wielu krajów kultywują tradycje lub zwyczaje, które wiążą się z cierpieniem i na pewno nie przynoszą im chluby. Warto zatem spojrzeć na problem bardziej globalnie, bo niestety Wyspy Owcze nie są żadnym wyjątkiem w kwestii uśmiercania zwierząt, w tym morskich ssaków. Są za to wyjątkiem jeśli chodzi o postrzeganie ich tylko przez pryzmat niechlubnej tradycji. 

Informacje bardziej praktyczne:

Jak się dostać na Wyspy Owcze

Na Wyspy Owcze można dostać się promem oraz samolotem. W przeprawach promowych do portu Torshavn specjalizuje się przewoźnik Smyril Line. Oferuje połączenia z duńskiego portu Hirtshals oraz z Seysdisfjordur na Islandii.

Do niedawna loty na Wyspy Owcze realizowały jedynie lokalne linie Atlantic Airways. Niedawno do grona tych przewoźników dołączyły jednak linie SAS. Najwięcej lotów realizowanych jest z Danii oraz Norwegii i to tu najlepiej rozpocząć podróż.

Podróżowanie po archipelagu

Zakładając, że nie przybywacie tu na bardzo długo, najrozsądniejszym środkiem przemieszczania się po wyspach będzie samochód. Na miejscu działa kilka wypożyczalni, a dopełnienie formalności nie jest kłopotliwe. Być może nawet uda Wam się, jak było w naszym przypadku, wynająć auto bezosobowo ;) Nasz samolot lądował po godzinach pracy i punkt wypożyczalni na lotnisku był już zamknięty. Nieco pod ladą, ale jeszcze w widocznym miejscu znaleźliśmy kluczyk, a na przyczepionej doń karteczce nasze nazwiska i numer telefonu. Gdy zadzwoniliśmy potwierdzono naszą tożsamość i zalecono udanie się na parking by odnaleźć samochód ze wskazaną rejestracją. Przed odlotem sytuacja powtórzyła się i zdanie samochodu ograniczyło się do odwieszenia kluczyka w okienku wypożyczalni. Nie wiem czy to standardowa procedura czy tylko tej konkretnej wypożyczalni, ale załatwienie formalności  związanych z wynajmem nigdy wcześniej nie było tak szybkie. Większość wypożyczalni nakłada limity przejechanych dziennie kilometrów, warto więc zwrócić na to uwagę.

Między częścią wysp można przemieszczać się nie wychylając stopy z samochodu, gdyż połączone są systemem tuneli i mostów. Większość wykopanych pod wodą korytarzy liczy około 2 km, zdarzają się jednak i pięciokilometrowe i to one mogą nie spodobać się osobom zdradzającym objawy klaustrofobii (a także tym które nie wiedziały, że takie objawy zdradzają ;) Najciekawsze są tunele, w których jednopasmowa droga zmusza do wypatrywania pojazdu z naprzeciwka i chowania się w zatoczki, by go przepuścić. Niestosowanie się do powyższego grozi impasem i nieuchronnym wycofaniem się do zatoczki tak czy inaczej. Uwaga, niektóre tunele są płatne i to dość dotkliwie. Więcej o cenach >>

Tunelami i mostami połączone są Vagar, Streymoy, Eysturoy oraz Bordoy. Wydostanie się na inne wyspy wymaga skorzystania z przeprawy promem lub helikopterem. Rejs na oddaloną najdalej na południe Suðuroy trwa ze stolicy 2 godziny, nie ma więc przeszkód, by zaplanować choćby jednodniową wycieczkę. Przeprawy na bliżej położone wyspy zajmują jeszcze mniej czasu.

Drogi na Wyspach Owczych

Gdzie nocować

Przez większą część roku najlepszym wyjściem jeśli chodzi o nocleg będzie skorzystanie z oferowanej tu infrastruktury turystycznej. Kwatery, hotele, pensjonaty –  jest w czym wybierać. Choć gdy szukamy taniej opcji, okazuje się, że wybór kurczy się dość drastycznie ;) Można próbować ratować się namiotem, jednak Wyspy Owcze nie wydają się być stworzonymi do tego typu turystyki.

Zapewne słyszeliście, że w Norwegii namiot można rozbić niemal wszędzie, o ile zachowa się odległość 150 m od najbliższego domu. A że tu i tu Skandynawia, mogliście pomyśleć, że na Wyspach Owczych jest podobnie. No niestety. Tu miejsca, w których można rozbić namiot czy zaparkować kampera są ściśle oznaczone, nie jest ich wiele, a za niestosowanie się do wyznaczonych ograniczeń grożą wysokie kary i ponoć są respektowane. Tyle słyszeliśmy, jednak nie mieliśmy okazji przetestować, warto więc zgłębić temat, gdyby kusił Was ten rodzaj wycieczki. Może w praktyce nie okaże się tak źle.

Noclegi na Wyspach Owczych:

Jeśli chcecie zatrzymać się w komfortowym miejscu, a jednocześnie nie wydać fortuny, polecam Kristjanshavn, w którym sama zdecydowałam się nocować. To 3 domki usytuowane w porcie w Midvagur na wyspie Vagar. Domki są niewielkie i wyglądają niepozornie, jednak oferują dobrze wyposażone, przytulne wnętrza, kuchenkę do samodzielnego przygotowania posiłków i co ważne w tutejszym klimacie, są naprawdę bardzo ciepłe (w bonusie podgrzewana podłoga w łazience :) W przeciwieństwie do wielu pensjonatów na Wyspach Owczych ich cena nie odstrasza. Nocleg w Kristjanshavn możecie obejrzeć i zarezerwować tu >> 

Warto oczywiście przyjrzeć się i innym domkom czy pensjonatom. Z roku na rok oferta noclegowa na Wyspach Owczych poszerza się, a znalezienie odpowiedniego lokum staje się coraz łatwiejsze.

Kemping w Æðuvík.

Gdzie jeść – bez stacji benzynowej ani rusz ;)

Jeśli Waszą bazą wypadową na wyspach będzie stolica, a podróż przypadnie na tak zwany “sezon” (między majem a sierpniem), zapewne nie będziecie mieli problemu ze stołowaniem się w tutejszych restauracjach. Jeśli nie spełnicie chociaż jednego z tych warunków, będziecie musieli radzić sobie inaczej. Tutejsze miejscowości nie obfitują w lokale, zwłaszcza w te czynne poza sezonem. Warto zatem samemu przygotowywać posiłki lub wspomagać się ciepłymi przekąskami ze stacji benzynowych, które są tu całkiem nieźle zaopatrzone.

Alkohol

W sklepach ogólnospożywczych czy na stacjach benzynowych alkoholu nie uświadczycie. Chyba, że potraktujemy tak napoje zawierające go poniżej 2%, ale nie przesadzajmy ;) W trunki, głównie piwo, można zaopatrzyć się tu w sklepach monopolowych, których na całym archipelagu jest całe 8, a otwarte są około 4 godzin dziennie, często 10.00 – 14.00 lub 14.00 – 17.30, bez niedziel. Jak widzicie zakupy tego typu należy dobrze zaplanować, jeśli nie chce się zostać z niczym. We wpisie poświęconym miasteczku Klaksvík znajdziecie informacje o lokalnym browarze i sklepach monopolowych >>

Toalety – na Wyspach Owczych robią to dobrze :)

Ten punkt może was zdziwić, ale naprawdę nie mogłam się powstrzymać przed ujęciem go w tym zestawieniu. Po prostu jeśli chodzi o zaplecze sanitarne, Farerowie robią to dobrze, a ja bardzo to doceniam :)

Bo o tym, że na Wyspach Owczych miejscowości liczą często kilkudziesięciu czy kilkunastu mieszkańców już wiecie. Ale nie wiecie, że w wielu z tych miejscowości działa publiczna, bezpłatna, w pełni wyposażona toaleta. W ani jednej nie zaskoczył mnie brak papieru, mydła czy ciepłej wody. W niektórych zaskoczyła zaś obecność klimatyzacji, utrzymującej w pomieszczeniu przyjemne ciepełko :) Trawa na dachu to już dodatkowy bonus, który na komfort wpływu nie miał, ale za to jaki plus do klimatu. Takie przybytki znajdziecie między innymi w Giogv, Saksun czy Gásadalur, czyli wioskach, które zapewne będziecie chcieli odwiedzić, nie tylko ze względu na sanitarne zaplecze :)

I tu, przez toaletę niejako, dochodzimy do chyba przydatnej bardzo kwestii, czyli

Co zobaczyć na Wyspach Owczych:

Poszczególne wyspy archipelagu mogą wydawać się do siebie podobne. I pod wieloma względami takie są. Każda z nich ma jednak miejsca, ludzi i historie, czyniące ją jedyną w swoim rodzaju. Dlatego w tym miejscu pozostawię Was jedynie z listą punktów orientacyjnych. Jeśli zaś chcecie poznać bliżej klimat każdej z wymienionych wysp, zapraszam do wpisów im przeznaczonych ( na razie o Vagar i Eysturoy, pozostałe w toku ;)

Zobaczcie też najpiękniejsze miejsca na Wyspach Owczych >> 
To subiektywny wybór miejsc, które wywarły na mnie największe wrażenie.

Wyspa Vagar:

• Jezioro Sørvágsvatn (zwane też Leitisvatn) – jedna z wizytówek archipelagu, największe jezioro Wysp Owczych, sprawiające wrażenie zawieszonego nad Atlantykiem
  
• Gásadalur – malowniczo położona wioska, znana nie tylko z walorów widokowych ;)
  
• Trøllkonufingur – Palec Wiedźmy, charakterystyczna formacja skalna widoczna z wielu punktów wyspy
  
• Widok na Tindhólmur – niezamieszkałą wysepkę, z którą wiąże się miejscowa legenda (jak zresztą z większością tutejszych skał ;)
  

Więcej o wyspie Vagar >>

Wyspy Owcze, widok na Gásadalur.

Wyspy Owcze, w Gásadalur.

Wyspy Owcze i Trøllkonufingur czyli Palec Wiedźmy

Wyspa Streymoy:

• Vestmannabjørgini – klify Vestmanna, na które regularnie organizowane są rejsy z miasteczka – cóż za niespodzianka – Vestmanna.
  
• Tórshavn – Port Thora, stolica i największe miasto archipelagu. Warto zobaczyć tu starówkę czy bramę wykonaną ze szkieletu grindwala, a także bardzo ładny cmentarz. Zobacz jak wygląda stolica Wysp Owczych >>
  
• Kirkjubøur – dziś wioska, w średniowieczu najważniejszy port Wysp Owczych. Znajduje się w nim najstarszy, zamieszkały drewniany dom na świecie.
• Saksun – niezwykle urokliwa wioska nad jeziorem, z rzędem starych kamiennych domków pokrytych trawą. Prowadzi z niej malowniczy szlak do Tjornuvik. 
• Nesvik – wioska zamieszkała przez 1 stałego mieszkańca.

Wyspy Owcze, rejs na Klify Vestmanna (Vestmannabjørgini)

Wyspy Owcze, rejs na Klify Vestmanna (Vestmannabjørgini)

Wyspy Owcze – osada Saksun

Wyspa Eysturoy:

• Eidi – z okolic miejscowości rozciaga się widok na Risin og Kellingin, charakterystyczne formacje skalne
  
• Gjogv – pięknie położona wioska, zamieszkała obecnie przez około 30 osób
  
• Slættaratindur – najwyższa góra archipelagu, prawie zawsze pogrążona we mgle
• Pozostałości najstarszej wikińskiej zabudowy na archipelagu w Leirvik

Więcej z wyspy Eysruroy>>

Wybrzeże w Gjógv.

W Gjógv.

Olbrzym bez Wiedźmy :)

Wyspa Bordoy:

• Klaksvik – miasteczko portowe, drugie co do wielkości na Farojach
  
• Múli – pięknie położona opuszczona wioska i otaczające ją wzniesienia i jeziora
  

Okolice portu w Klaksvík

Owce na Wyspach Owczych

Múli – opuszczona wioska na Wyspach Owczych

Wyspy Owcze – okolice Múli

Wyspa Suðuroy:

• Tvøroyri – osada założona w 1836 roku, wraz z filią Duńskiego Monopolu Handlowego, dzięki której niewielka osada szybko przekształciła się w główne miasto i port całego regionu.
  
• Hvannhagi – i szlak prowadzący do zatoki z jeziorem Hvannavatn. Po drodze piękny widok na niezamieszkałą wysepkę Lítla Dímun
• Famjin – malownicza wioska, w której przechowywane jest płótno z oryginałem pierwszej flagi Wysp Owczych
• Akraberg – wietrzny przylądek na południu wyspy z lataranią morską
• Beinisvørð – najwyższy klif na wyspie. Pionowe, wysokie na 470 metrów zielone ściany schodzące do morza stanowiły inspirację między innymi dla miejscowych poetów.

Przejscie klifami do jeziora Hvannhagi

Widok na wyspę Lítla Dímun

Wyspy Owcze – klify Beinisvørð na wyspie Suðuroy

Owce na Wyspach Owczych

Ciekawe i nie mniej widowiskowe miejsca kryją również inne wyspy archipelagu, nie wystarczyło mi jednak czasu by do nich dotrzeć. Podejrzewam zatem, że nie było to nasze ostatnie spotkanie ;)

Więcej zdjęć ze świata i z Polski znajdziecie na moim Instagramie. Zachęcam do obserwowania zwłaszcza, że zaczęłam niedawno i dopiero „rozkręcam się” na tym kanale :)

Podobał Ci się wpis? Uważasz, że jest pomocny? A może pewnych informacji w nim zabrakło? Podziel się refleksją w komentarzu.

Artykuł Wyspy Owcze – przewodnik bardzo subiektywny pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Ribeira do Paul

Miasteczko Vila das Pombas (Paul) daje początek pięknej dolinie Paul, pokrytej uprawami trzciny cukrowej, bananowców i drzew chlebowych. W Paul co krok natykamy się na gwarne osady, wypełniające każdy możliwy ustęp skalny. Ribeira słynie z wyrobu narodowego trunku – grogu (grouge), a jeden z tutejszych trapiches (przyrządów do wyciskania soku z trzciny cukrowej) napędzany jest przez woły, jak za dawnych lat. Dolina pnie się dość stromo w górę, a pogoda zmienia się z minuty na minutę. Mijane wioski nikną w gęstej mgle, by za chwile odkrył je przebłysk słońca. Planowaliśmy dotrzeć do największej z nich, Eito. Wiedzieliśmy, że niejaka Sabine oferuje tam nocleg, z którego zamierzaliśmy skorzystać. Nasza mapa okazała się kiepskim nawigatorem. Eito minęliśmy nawet o tym nie wiedząc i wkrótce w ogóle straciliśmy punkt odniesienia. Widoki wynagradzały jednak nadrabianie drogi.

Do schowanego na uboczu domu Sabine, który dawno minęliśmy, pokierowali nas w końcu mieszkańcy doliny. Komunikacja nie przebiegała gładko, ale z czasem mieszanka hiszpańsko-portugalskiego z językiem gestów odniosła pożądany skutek. Gdy zapukaliśmy do domu Sabine odpowiedziała nam jednak cisza. Dowiedzieliśmy się, że pojechała załatwić jakieś sprawy i nie wiadomo kiedy wróci. Zdecydowaliśmy się zaczekać, tym bardziej, że zaczęło porządnie lać i nic nie zapowiadało szybkiej zmiany aury. Po około 3 godzinach Sabine wróciła, by poinformować nas, że z racji przeprowadzanego właśnie totalnego remontu mimo chęci, nie ma możliwości nas przenocować. Zaprosiła nas jednak do środka, poczęstowała herbatą i opowiedziała o tym, jak porzuciła szybkie, męczące życie w Niemczech na rzecz spokojnej egzystencji w dolinie na „końcu świata”. Od lat prowadzi tu pensjonat, a mieszkańcy Eito stali się dla niej niemal rodziną. Podziękowaliśmy Sabine za gościnę i ruszyliśmy z powrotem do Paul, by ostatecznie dotrzeć na noc do miasteczka Ribeira Grande. Niestety rozbicie namiotu w dolinie nie wchodziło w grę. Wśród stromych szczytów, każdy płaski kawałek ziemi jest na wagę złota i mieszkańcy od razu go zagospodarowują. Wynajęliśmy więc pokój w skromnym pensjonacie Residencial Alianca, w którym przyszło nam spędzić kolejne trzy noce.

Ribeira Grande – Coculi – Boca das Ambas Ribeiras

Wejście do doliny Ribeira Grande, soczyście zielone za dnia, o zmierzchu kojarzy nam się z Mordorem. To dość częste skojarzenie, towarzyszące nam na Santo Antão, a to za sprawą poszarpanych szczytów zawieszonych nad urwiskami, tonących tak często w gęstej mgle. Krajobraz kusi, więc wybieramy się tam nazajutrz. Dzień był dość słoneczny, jednak mroczny klimat całkowicie się nie ulotnił. Mijaliśmy domostwa, porozrzucane między polami uprawnymi i plantacjami bananów, by po około godzinie dotrzeć do Coculi – malutkiego, położonego w dolinie miasteczka, z charakterystycznym białym kościołem. Światło odbijające się od białej farby sprawia, że budowla widoczna jest już z daleka.

Po niespełna dwóch godzinach dotarliśmy z kolei do spinającego brzegi doliny akweduktu. Portugalczycy zbudowali go ponad 60 lat temu i wciąż doprowadza on wodę do doliny. Gdy dotarliśmy do wioski Boca das Ambas Ribeiras (ujście obu dolin), chcieliśmy ruszyć dalej wąską, rzadko uczęszczaną ścieżką. Zostaliśmy jednak zawróceni przez miejscowych ze względu na zbyt wysoki poziom wody.

Wyspa Santo Antão to kraina kontrastów. Południowa jej część przypomina niemalże pustynię, a na opady deszczu mieszkańcy muszą czekać nieraz bardzo długo. Górzysta część na brak opadów nie narzeka, na nadmiar czasem owszem. Zdarza się, że gromadząca się w dolinach deszczówka czyni drogi nieprzejezdnymi, a położone na zboczach wioski odcina od świata. Więcej zdjęć z Santo Antão >>

Dawne zatargi:

Burzliwe wydarzenia z historii Cabo Verde nie ominęły również tak odizolowanego miejsca jakim są ukryte w górach ribeiry. Pod koniec XIX wieku mieszkańców Ribeiry Grande i Ribeiry do Paul skłóciła kwestia reprezentacji wysp w zwierzchniej Portugalii. Sprawy zaszły na tyle daleko, że mieszkańcy Ribeiry Grande ruszyli uzbrojeni na swoich sąsiadów. Mieszkańcy Paul przewidzieli taki obrót sprawy i zniszczyli prowadzącą do miasteczka drogę, by nikt nie mógł zrobić im krzywdy. I choć okazało się to skuteczna formą obrony, mieszkańcy doliny musieli ponieść przykre konsekwencje zupełnego odcięcia od świata.

Przeczytaj więcej o historii archipelagu »

Popołudnie w ribeirach upłynęło nam pod znakiem socjalizacji z miejscową ludnością. W drodze powrotnej spotkaliśmy grupę okolicznych mieszkańców, którzy zareagowali na nas żywym zainteresowaniem. Niezobowiązująca pogawędka na środku drogi, przerodziła się w długie rozmowy okraszone  spożyciem sporych ilości lokalnego ponczu i grogu, a zakończyła domową gościną i wieczorną grą w karty przy dalszym akompaniamencie wspomnianych trunków. Do miasta chwiejnym krokiem dotarliśmy po zmroku.

Więcej zdjęć z Polski i ze świata znajdziecie na moim Instagramie. Zachęcam do obserwowania zwłaszcza, że zaczęłam niedawno i dopiero „rozkręcam się” na tym kanale :)

Noclegi w okolicy:

Na wędrówki po ribeirach warto poświęcić kilka dni, dlatego ważne jest, by miejsce noclegowe znajdowało się w ich pobliżu. Najdogodniejszymi punktami będą:

• Ribeira Grande (Povocao) – to przyjemne miasteczko pełne chaotycznych uliczek z nieco podniszczoną zabudową, ograniczone morzem i skalnym urwiskiem. Położone jest wzdłuż Ribeiry Grande i Ribeiry de Torre. Zarezerwuj nocleg w Ribeira Grande >>
• Paul (Vila das Pombas) – niewielkie miasteczko nad oceanem jest bramą do jednej z przepięknych ribeir, Ribeiry do Paul. Jego centrum stanowią kolorowe budynki w stylu kolonialnym. Jest też najmłodszym miastem Cabo Verde, gdyż status ten przyznano mu w roku 2010. Znajduje się w nim rodzinna destylarnia, w której grogue pozyskuje się za pomocą starego trapiche, działajacego jak przed czterystu laty. Baza noclegowa Paul >>
• Ponta do Sol to ponoć jedna z najstarszych osad Cabo Verde. To urocze miasteczko z kolorową zabudową, położone pośród zielonego, lecz dość surowego krajobrazu. Rozpościerają się tu wspaniale widoki na ocean i okoliczne szczyty. Ponta do Sol oferuje najszerszy wybór zakwaterowania w okolicy >>

Artykuł Ribeiry – zielone serce Cabo Verde pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.