Macedonia Północna – co zobaczymy:

• Stolicę Skopje i jej okolice
• Kanion Matka
• Miasteczko Kratovo i niezwykłe Kamienne Lalki
• Megalityczne Obserwatorium Kokino
• Monastyr Joachim Osogowski
• Park Narodowy Mavrowo
• Ochrydę i przejrzyste Jezioro Ochrydzkie
• Tajemnicza Zatoka Kości
• Kruszewo i niezwykły pomnik – Makedonium
• Odludne Mariovo i kamienny most Zovich
• Opuszczone miejsca

Skopje i okolice

Wiele osób odwiedzających Macedonię Północną spotkanie z nią zaczyna od miasta Skopje. Niewiele z nich zostaje tu jednak na dłużej. Trzeba przyznać, że macedońska stolica nie ma najlepszej prasy i często można spotkać się z opinią, że jest przede wszystkim stolicą kiczu. Przerost formy nad treścią w architekturze miasta jest w dużej mierze pokłosiem realizacji projektu “Skopje 2014”. Miał on zmienić w gwałtowny sposób oblicze macedońskiej stolicy. Zakładał wybudowanie wielu obiektów, takich jak muzea, hotele, budynki użyteczności publicznej czy pomniki w samym tylko centrum miasta. Co więcej, każdy z nich nawiązywać miał do stylu antycznego bądź klasycznego. A wszystko na tle socrealistycznej zabudowy innych dzielnic.

W oczach wielu mieszkańców miasta, jak i przyjezdnych, efekt okazał się delikatnie mówiąc nie do końca trafiony. Czy to jednak powód, by miasto ominąć? Raczej tak nie uważam. Może dlatego, że mimo iż sama nie jestem fanką jego architektury, czułam się w nim całkiem dobrze. I co by nie mówić, szybko podobnego miasta raczej nie zobaczę, więc traktuję je jako swego rodzaju ciekawostkę.

Co więcej, Skopje ma też inne oblicze, w postaci starej tureckiej dzielnicy handlowej – Carsiji. To kameralne uliczki pełne niewielkich sklepików, warsztatów i knajpek, gdzie czuć zapach przypraw, a nawet delikatnego ducha orientu. Carsija, choć przylega do centrum miasta, stanowi przeciwieństwo jego monumentalnej zabudowy. Warto tu pospacerować i przysiąść w lokalnej knajpce by dobrze zjeść i poobserwować co dzieje się wokół.

Antyczny akwedukt

Na obrzeżach miasta zobaczyć można dobrze zachowane pozostałości okazałego akweduktu. Nie wiadomo czy jego początki sięgają czasów rzymskich, osmańskich czy panowania bizantyjskiego, szacuje się jednak, że służył mieszkańcom aż do XVIII wieku. Akwedukt pobierał najprawdopodobniej wodę ze źródła Lavovec we wsi Głuwo (Gluvo) i doprowadzał ją do centrum Skopje.

Gluvowood

Wioska zaś to nie byle jaka, bo zdaje się aspirować do samego Holywood. Na górującym nad nią wzniesieniu zamontowano pokaźnych rozmiarów litery nawiązujące do amerykańskiej Fabryki Snów – Gluvowood. Jest to dość popularne miejsce spotkań okolicznych mieszkańców, z którego rozciąga się przyjemny widok na okolicę. 

Kanion Matka – atrakcja przyrodnicza Macedonii Północnej

Niewątpliwą zaletą macedońskiej stolicy jest bliskość przyrodniczych atrakcji.

Położony zaledwie około 15 kilometrów od Skopje Kanion Matka uważany jest za jedno z najbardziej malowniczych miejsc nie tylko w Macedonii Północnej, ale i na całych Bałkanach. Wystarczy pół godziny jazdy samochodem lub niecałe półtorej godziny miejskim autobusem, by betonowe miasto zamienić na tę przyrodniczą perełkę. 

Strome wapienne skały otaczają tu Jezioro Matka – najstarszy sztuczny zbiornik w kraju, powstały w wyniku budowy tamy na rzece Treska. Miejsce jest domem dla unikalnych gatunków roślin i zwierząt. Występuje tu niezwykle dużo motyli, z których aż 77 to gatunki endemiczne. Szczególnie wiele z nich to ćmy, których naliczono aż 140 gatunków. Przyznam jednak, że nam udało się dostrzec ich ledwie kilka.

Kanion Matka to miejsce, w którym nie sposób się nudzić. Podziwianie widoków, piesze wędrówki, wspinaczka, rejs łodzią do jaskini Vrelo, czy zwiedzanie średniowiecznych klasztorów – to i jeszcze więcej oferuje przyjezdnym ten niezwykły zakątek kraju.

Północny wschód Macedonii Północnej

Kratovo

Kratovo to miasteczko położone raczej poza szlakiem najczęściej odwiedzanych macedońskich atrakcji. A jednak odwiedzając Kamienne Lalki lub obserwatorium Kokino, warto poświęcić mu choć krótki spacer. 

To dawne górnicze miasteczko położone jest w kraterze wygasłego wulkanu. Jego ciekawemu położeniu towarzyszy nietypowa zabudowa. Słynie ono bowiem przede wszystkim z kamiennych wież (przetrwało 6 z 12) oraz zabytkowych tureckich mostów. Gdy wiele lat temu wydobywano tu złoto, srebro, ołów i miedź, Kratovo było tętniącym życiem górniczym ośrodkiem regionu. Dziś czasy te ma dawno za sobą, a ulice i słynne mosty są ciche i dość puste. A może tylko na taki trafiliśmy dzień. W każdym razie, choć nie działo się w Kratovie zbyt wiele, z przyjemnością przeszliśmy się wąskimi uliczkami, spoglądając z mostów na “zawieszoną” nad wodą zabudowę.

Kamienne lalki

Nieopodal Kratova, w okolicach miejscowości Kuklica, kryją się fantazyjne formacje skalne, znane jako Kamienne Lalki (Kameni Kukli). Formacje usytuowane w dolinie rzeki Kriva tworzą ciekawy krajobraz i rezerwat przyrody.

Teren nieco może na wyrost zwany bywa skalnym miastem, jednak skupisko wyrastających z ziemi pionowych słupów to zaskakujące miejsce warte poświęcenia mu uwagi. Na terenie rezerwatu znajduje się ponad 140 formacji skalnych, a niektóre z nich osiągają ponad 10 metrów wysokości. Wyjątkowe kształty, przypominają postacie ludzkie bądź lalki (kukli) skąd można odnieść wrażenie, że natura stworzyła tu niezwykłą kamienną społeczność.

Jak powstały formacje i jaka wiąże się z nimi legenda możecie przeczytać tu >>

Megalityczne obserwatorium Kokino

Tatichev Kamen to mierzące niewiele ponad 1000 m npm wulkaniczne wzgórze, położone w północno-wschodniej części Macedonii Północnej. Podejście na jego szczyt nie jest wymagające, a rozciągające się z niego widoki warte byłyby znacznie większego wysiłku. To jednak nie malownicza panorama była tym, co przyciągnęło nas do tego miejsca szczególnie. I nie ona (a na pewno nie tylko) przyciąga bywających tu często archeologów i naukowców. 

Jak się okazuje, góra Tatichev Kamen miała szczególne znaczenie już dla ludzi zamieszkujących te tereny ponad 3500 lat temu. Jego szczyt wieńczą bowiem pozostałości megalitycznego obserwatorium astronomicznego, którego powstanie datuje się na około 1800 r p.n.e. 

W 2005 roku NASA umieściła Kokino na liście starożytnych obserwatoriów astronomicznych i wymienia je obok słynnych obiektów tego typu, jak Stonehenge, Machu Picchu czy Angkor Wat.

Więcej informacji o tym jak działało obserwatorium znajdziecie tu >>

Co ciekawe, Kokino to nie jedyne dawne obserwatorium w okolicy. Około godzinę jazdy samochodem zajmie nam dotarcie wzgórza Kocev Kamen, pełniącego przed wiekami podobną rolę.

Monastyr Joachim Osogovski

Gdy nacieszyliśmy się już widokami z astronomicznego obserwatorium, zrobiło się dość późno i przyszła pora na znalezienie noclegu w okolicy. Zainteresowało nas miejsce oddalone godzinę jazdy samochodem, jednak opinie o jego położeniu wskazywały, że warto zainwestować ten dodatkowy czas i paliwo. Inna sprawa, że na ostatnią chwilę niewiele noclegów pozostawało dostępnych. 

Wspomnianym miejscem był hotel położony na terenie przynależącym do Monastyru Joachim Osogovski. Monastyr wraz z przyległymi budynkami położony jest na zielonym zboczu gór Osogovo, a wybudowano go na przełomie XI i XII wieku, za panowania bizantyjskiego. Kompleks był kilkukrotnie rozbudowywany i odnawiany, choćby po trzęsieniu ziemi, które dotknęło go w XVI w. W czasie przynależności regionu do Cesarstwa Bizantyjskiego klasztor ten był jednym z ośrodków kultywujących i chroniących język słowiański. Monastyr, jak na tego typu budowlę przystało, pełen jest malowideł sakralnych, w których znaleźć można całkiem ciekawe akcenty.

Do hotelu przynależy restauracja z letnim ogrodem, oferującym piękne widoki. Można tu dobrze zjeść, napić się i zrelaksować w spokojnym, górskim otoczeniu.

Kompleks monastyru pełen jest też ścieżek, z których podziwiać można jego unikalne położenie. Wokół znajdziemy także widokowe szlaki piesze.

Macedonia Północna – zachód kraju

Mavrowo i (nie)zatopiony kościół

Mavrowo to największy park narodowy Macedonii Północnej. Chroniony jest w nim górski krajobraz pełen urokliwych szczytów, dolin, jezior i wiosek. Na jego terenie wznosi się Korab – najwyższy szczyt Macedonii i Albanii. Jednak najbardziej rozpoznawalnym punktem parku pozostają ruiny kościoła Św. Mikołaja, do niedawna zalanego wodami jeziora. 

Wyłaniający się z wody dach budowli to jednak coraz rzadszy obrazek. Mniejsze opady deszczu i okresowe susze przyczyniły się do znacznego obniżenia poziomu wody jeziora Mavrovo. Kościół jest więc najczęściej dużo bardziej odsłonięty, a nierzadko nie dotyka nawet brzegu jeziora. I właśnie w takim stanie zastaliśmy go podczas przyjazdu w te strony. 

Więcej o parku Mavrowo i kościele we wpisie >>

Vevcani – samozwańcza republika i źródła 

Vevchani to niewątpliwie interesujący i wyjątkowy punkt na macedońskiej mapie. Położona niespełna 30 km od Ochrydy, nieopodal granicy z Albanią gmina, to nie tylko miejsce atrakcyjne przyrodniczo, ale i ciekawy przejaw folkloru politycznego. Ta prawosławna, otoczona wioskami muzułmańskimi enklawa, ogłaszając się Niepodległą Republiką Vevchani dołączyła  bowiem do grona może niezbyt znanych, choć coraz bardziej na świecie licznych, mikronacji. Ma własną walutę, flagę, a nawet paszport, który nie jest jednak powszechnie uznawany.

Vevchani leży na malowniczych wzgórzach, powyżej jeziora Ochrydzkiego, a jej największym przyrodniczym skarbem są rozległe, kaskadowe źródła. Wraz z otaczającym je parkiem tworzą zieloną, kojącą przestrzeń, idealną na letni spacer. I choć bijąca od źródeł bryza działa w upalne dni orzeźwiająco, sam park kojarzył mi się momentami z niewielkim tropikalnym lasem.

Więcej o źródłach, mikronacjach i historii zbuntowanej republiki przeczytacie tu >>

Ochryda i Jezioro Ochrydzkie

Jezioro Ochrydzkie uważane jest za jedno z najstarszych i najczystszych w Europie. Woda jest w nim na tyle przejrzysta, że stając na brzegu dostrzec możemy niemal każdy kamyk. To właśnie ten turkusowy zbiornik, wraz z malowniczo położoną u jego brzegów Ochrydą, przyciągają do Macedonii Północnej najwięcej przyjezdnych. Nie bez powodu miasto zwane jest perłą lub klejnotem Bałkanów (nie tylko ze względu na wyrabiane tu w istocie połyskliwe kulki).

Ochryda to miasto, które pamięta czasy antyczne, kiedy królował tu Aleksander Wielki. Spacerując po brukowanych uliczkach, mijamy starożytne ruiny, domy o czerwonych dachach oraz liczne cerkwie i klasztory. Najbardziej znana i widowiskowa z nich to cerkiew św. Jana z Kaneo, wybudowana na skalistym klifie. Jej ujęcie z Jeziorem Ochrydzkim w tle promuje w internecie i folderach turystycznych nie tylko samo miasto, ale i całą Macedonię Północną.

Gdy zapada zmierzch Ochryda nie udaje się na spoczynek. Wzdłuż promenady i uliczek zapalają się latarnie, w powietrzu unosi się zapach lokalnych przysmaków, a kawiarnie i restauracje tętnią życiem do późnych godzin nocnych. 

Ochryda to także doskonała baza wypadowa na wycieczkę wokół jeziora, pełnego urokliwych, zacisznych plaż, a czasem i miejscowych knajpek. 

Zatoka Kości

Walory Jeziora Ochrydzkiego docenili już osadnicy z epoki brązu, osiedlający się nie tylko na jego brzegach, ale i wodach. W głębi zbiornika odnaleziono rzędy wbitych w jego dno pali, wyznaczających granice osady sprzed ponad 3000 lat. Dziś w miejscu tym stoi odrestaurowana wioska, przywołująca na myśl odległe, egzotyczne zakątki.

Poza palami, w mulistym podłożu odnaleziono pozostałości kamiennych narzędzi i ceramiki, a także wiele zwierzęcych szczątków. To właśnie im Zatoka Kości zawdzięcza swą nazwę. Wbrew niektórym doniesieniom nie znaleziono tu jednak do tej pory szczątków ludzkich.

Zatoka Kości to niezwykle ciekawe miejsce, a na tle turkusowej wody, prezentuje się bardzo malowniczo. Odkrywając uroki Jeziora Ochrydzkiego zdecydowanie warto tu zajrzeć. Poza rekonstrukcją wioski zwiedzić możemy tu także niewielkie muzeum.

Krusevo i Makedonium

Krusevo leży na wysokości od 1015 do 1350 metrów n.p.m. Źródła nie są tu zgodne, gdyż jego pagórkowaty teren nie jest pod względem wysokości jednolity. Niezależnie jednak od miejsca pomiaru, miasto uważane jest za najwyżej położone w Macedonii Północnej, a przez niektórych nawet i na całych Bałkanach. 

Wyróżnia się XIX-wieczną osmańską zabudową. W położonym niżej centrum zbiegają się wąskie, kręte uliczki, pnące się wzdłuż coraz wyżej położonych zabudowań. To tu skupia się życie miejscowości oraz mieści najwięcej sklepów i restauracji. Jeśli jednak planujecie nocować w Krusevie, ze względu na walory widokowe warto zatrzymać się w jego wyżej położonych partiach. 

Chętni mogą też polatać na paralotni, bowiem Krusevo uznawane jest za stolicę tego sportu w regionie.

Miejsce to przyciąga jednak przede wszystkim miłośników brutalizmu i specyficznej, acz ciekawej architektury.

Makedonium

To właśnie na obrzeżach Kruseva wybudowano jeden z bardziej znanych i oryginalnych spomeników w Macedonii Północnej. 

Wysoka na 25 metrów biała bryła przypominająca statek kosmiczny, wirusa lub futurystyczny odkurzacz to tak naprawdę pomnik Ilinden, upamiętniający powstanie miejscowej ludności przeciwko panowaniu osmańskiemu.

Autorami niecodziennej budowli jest małżeństwo – Jordan Grabuloski i Iskra Grabuloska, których projekt zwyciężył w ogłoszonym na monument konkursie. Makedonium wchodzi w skład szerszego kompleksu i jest jego najważniejszą częścią. Jednak każdy obiekt tego miejsca pamięci ma swoją symbolikę.

Wszystkie te elementy, jak i Makedonium z zewnątrz, można zwiedzić o dowolnej porze. Teren nie jest ogrodzony, dlatego jeśli znajdziecie informację, że obiekt jest już zamknięty, dotyczy to tylko zwiedzania bryły wewnątrz.

Nieopodal Makedonium znajduje się muzeum poświęcone życiu i twórczości Tošego Proeskiego – tragicznie zmarłego piosenkarza, który mimo młodego wieku zdążył zrobić w swym kraju zawrotną karierę.

Mariovo i kamienny most Zovich

Macedonia Północna, poza najbardziej popularnymi atrakcjami, nie przeżywa jeszcze turystycznego boomu. Jeśli jednak pragniecie wybrać się w miejsce jeszcze bardziej odludne, dobrym wyborem może okazać się Mariovo. To sielski, otoczony górami region graniczący z Grecją. Z nieco ponad 800 mieszkańcami należy do najmniej zaludnionych miejsc w kraju. Jego mieszkańcy zamieszkują przede wszystkim niewielkie, pasterskie wioski, w których populacja owiec znacznie przewyższa tę ludzką. To także zdecydowanie kraina żółwi. Nigdzie w Macedonii nie widzieliśmy ich tyle, co w Mariovie. Chadzają własnymi drogami, które nad wyraz często przecinają te asfaltowe. Gady próbują zapewne wygrzać się na ciepłym asfalcie, wymuszając swym relaksem postoje innych uczestników ruchu. Gdyby nie niewielka pomoc żółwiom w przekraczaniu jezdni, postoje te mogłyby trwać w nieskończoność :)

Pokonując serpentyny wijące się przez malowniczy krajobraz, zbliżamy się do celu naszej wycieczki po Mariovie. Jest nim kamienny Most Zovich, położony nieopodal wioski o tej samej nazwie. Wiedzie do niego krótki szlak, prowadzący wśród skał w dół niewielkiego kanionu. Most ma kształt łuku wspartego na osadzonych po dwóch stronach rzeki skałach i idealnie wtapia się w naturalny krajobraz. Dopełnieniem sielskiego obrazka jest położony tuż obok kamienny młyn, który jeszcze nie tak dawno służył okolicznym mieszkańcom. 

Most Zovich znany jest również jako Movie Bridge, czyli Most Filmowy. A to dlatego, że jako scenerię do swych filmów upodobał go sobie Milco Manchevski, jeden z bardziej popularnych reżyserów w kraju.

Most prezentuje się najlepiej w słonecznej poświacie. Niestety, zanim do niego dotarliśmy, niebo zasnuły gęste chmury sprawiając, że krajobraz stał się nieco wyblakły. Burza nadeszła wraz z naszym powrotem do wioski.

Most w bardziej pogodnej odsłonie możecie zobaczyć tu >>

Opuszczone miejsca

Jeśli jak ja lubisz odwiedzać miejsca opuszczone, w Macedonii Północnej również je znajdziesz i może zainteresować Cię ten wpis >>

Macedonia Północna to kraj ciekawy i różnorodny, wciąż dość łaskawy dla naszych kieszeni. Mimo, że nie jest wakacyjnym kierunkiem pierwszego wyboru (a może właśnie dlatego), warto sprawdzić co ma do zaoferowania.

Artykuł Macedonia Północna – atrakcje bez tłumów pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Albania – atrakcje przyrodnicze, które odwiedzimy:

• Jezioro Koman
• Wioskę Valbone w Górach Przeklętych
• Niezwykły Kanion Osumi
• Jezioro Skophet i wiszące mosty
• Krystaliczne źródło pośród zieleni, czyli Błękitne Oko
• Półwysep Karaburun i Wyspę Sazan, tworzące morski park narodowy
• Smaczną restaurację z wodospadem

Co zatem warto zobaczyć w Albanii? Oto niektóre z jej przyrodniczych atrakcji.

Jezioro Koman

Koman to malownicze jezioro położone w górach północnej Albanii. Powstało na skutek budowy elektrowni wodnej i zapory na rzece Drin. Turkusowa woda meandruje pośród zielonych gór i niemal pionowych zboczy. Miejscami rozlewa się między nimi szeroko, by zaraz kluczyć w kameralnych zaułkach. Walory jeziora możemy odkrywać z punktów widokowych lub nabrzeża, najlepiej jednak skorzystać z przeprawy łodzią lub promem.

Podczas około 2,5 godzinnego rejsu rozkoszujemy się wspaniałymi widokami, zakłócanymi tylko przez skumulowane w niektórych miejscach plastikowe torby i butelki. Niestety, śmieciowy problem Albanii nie ominął i tej krajobrazowej perełki, czyniąc obcowanie z nią nieco mniej idyllicznym. Rejs kończymy w miejscowości Fierze, z której już tylko godzina jazdy autem dzieli nas od Valbone, czyli przedsionka Gór Przeklętych.

Valbone – krótkie spotkanie z Górami Przeklętymi

Góry Przeklęte. Już sama ich nazwa działa na wyobraźnię. To drugie miano Gór Północnoalbańskich związane jest prawdopodobnie z obecnością na ich terenie trudnych do pokonania przełęczy. Góry w Albanii, choć mają wiele do zaoferowania, nie są jeszcze mocno zadeptane. 

Valbone to wioska położona w malowniczej dolinie o tej samej nazwie. Otoczona łańcuchem gór, jest dobrą bazą wypadową w wyższe ich partie. Jeden z najbardziej popularnych szlaków prowadzi do położonej niedaleko wioski Teth. Niestety wkrótce po przyjeździe do Valbone prognozy pogody uległy raptownej zmianie. Nadciągała ulewa, która miała potrwać z przerwami przez najbliższe trzy dni. Wybraliśmy się więc tylko na krótki trekking, po którym zdecydowaliśmy zmienić plany i przemieścić się w inną, bardziej suchą część kraju. Spotkanie z Górami Przeklętymi było zatem bardzo krótkie i rozbudziło apetyt na powrót w te strony, by zobaczyć je w pełnej okazałości.

Albania – atrakcje:

Kanion Osumi

Kanion Osumi jest jedną z najbardziej spektakularnych przyrodniczych atrakcji Albanii. Pionowe, pokryte zielenią zbocza wznoszą się nad dość niepozorną, krętą rzeką Osum. Latem rzeka ta wydaje się być ledwie strużką i aż trudno uwierzyć, że była w stanie wyrzeźbić ten wspaniały, głęboki miejscami na ponad 100 metrów wąwóz. Kanion Osumi podziwiać można z punktów widokowych (tych oficjalnych i bardziej dzikich), a także z poziomu rzeki. I choć największe wrażenie robi panorama widziana z góry, warto zerknąć na niego i z niższej perspektywy. Skały kanionu skrywają wiele jam i zakamarków, a gdy poziom wody na to pozwala, organizowane są tam spływy i raftingi.

Jezioro Shkopet i wiszące mosty

Jezioro Shkopet to sztuczny zbiornik położony niedaleko dawnej albańskiej stolicy, Kruji. Meandrujący między górami, bardziej przypomina rzekę niż jezioro. Trudno odmówić mu urody przede wszystkim ze względu na położenie i intensywną, turkusową barwę. Tym, co czyni miejsce jeszcze bardziej atrakcyjnym, są rozciągnięte nad jeziorem kładki i mosty. Znajdziemy je w kilku miejscach, a próbując je przejść zagwarantujemy sobie nie tylko niezłe widoki, ale i zastrzyk adrenaliny.

Blue Eye – albańskie błękitne oko

Mimo pięknych barw jezior Shkopet i Koman, nie są one ani najbardziej turkusowe ani najbardziej przejrzyste. W obu tych kategoriach wygrywa w Albanii Syri i Kalter, czyli Błękitne Oko. Nie jest ono jeziorem, lecz źródłem i to rzadko spotykanego rodzaju – tzw. wywietrzyskiem. Wybija ono z dużą siłą wprost spod ziemi, dając początek rzece Bistrice. Głębokość Błękitnego Oka oceniana jest na ponad 50 m, jednak jak dotąd nurkom udało się zbadać je do 45 metrów. Spoglądając na źródło z góry możemy odnieść wrażenie, że wygląda ono jak tęczówka, otaczająca znacznie ciemniejszą źrenicę.

Gęsta, soczyście zielona roślinność otacza źródło, jakby chciała ukryć je przed światem. Nie jest w tym jednak zbyt skuteczna, gdyż drogę do mieniącego się wieloma odcieniami błękitu i turkusu zbiornika odnajduje wielu przyjezdnych. Znacznie lepiej chronił je przed gapiami dyktator, Enver Hodża, który w czasach panowania postanowił mieć je na wyłączność.

Półwysep Karaburun i wyspa Sazan

Półwysep Karaburun wraz z wyspą Sazan tworzą morski park narodowy, chroniący rzadziej uczęszczane wybrzeże, strome klify, ustronne plaże i jaskinie. To miejsce doskonałe do plażowania, nurkowania i po prostu odpoczynku. Wyspa Sazan jak i wody półwyspu Karanburun to także gratka dla fanów opuszczonych miejsc i urbexu.

Zobacz opuszczone miejsca w Albanii >>

Ujevara e Borshit – restauracja z wodospadem

“Usiądź w jednej z najbardziej orzeźwiających restauracji w Albanii. Doświadcz jedzenia w inny, bardziej wyjątkowy sposób, blisko natury i świeżości wodospadu” – tak zaprasza w swe progi jedna z miejscowych restauracji, Ujevara e Borshit. Jest ona nietuzinkowym miejscem na albańskiej mapie i stanowi połączenie atrakcji przyrodniczej z kulinarną. Restauracja dysponuje rozległym ogrodem, a stoliki ustawione są w objęciach kilku kaskad malowniczego wodospadu. Przy jego szumie, w oparach delikatnej bryzy, możemy delektować się owocami morza i resztą albańskich smaków.

Nie było to może najsmaczniejsze miejsce, w jakim mieliśmy okazję zjeść podczas albańskich wojaży, niewątpliwie jednak warto tu wstąpić będąc w okolicy, aby, jak zachęca restauracja, doświadczyć jedzenia w wyjątkowy sposób.

Z różnych względów nie udało nam się dotrzeć do wszystkich miejsc, które chcieliśmy w Albanii zobaczyć. Przy następnej okazji mam nadzieję odwiedzić między innymi:

• Jezioro Bovilla – którego widzieliśmy tylko skrawek, bo zaczęliśmy podejście od drugiej strony
• Oko Cyklopa
• Kanion Lengerica i gorące źródła Bënjë
• Wioskę Teth i więcej szlaków w Górach Przeklętych

Albania, to również ciekawe miasta i miasteczka, które także warto odwiedzić >>

Wybierasz się do Albanii? Znajdź najlepszy nocleg:

Artykuł Albania – największe atrakcje przyrodnicze pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Erodujące od tysiącleci skały mienią się odcieniami pomarańczy, żółci i czerwieni. Przyjmują przy tym różnorodne, nieraz zaskakujące formy, które niekiedy mogą wyglądać znajomo. Mamy więc w wąwozie chiński mur, nosorożca, kota, czy fantazyjne zamki. 

Przez kanion Skazka nie wiodą wytyczone szlaki, poruszać się po nim możemy zatem dość swobodnie i decydować o długości jak i stopniu trudności przebytej trasy.

Skazka – kanion nad jeziorem

Na tle innych tego typu formacji wąwóz położony jest dość nietypowo – niemal nad samym jeziorem. Warto wspiąć się na wyżej położone grzbiety wąwozu, z których dostrzec można wyłaniającą się niebieską taflę rozległego jeziora Issyk-kul, wyglądającą z tej perspektywy jak morze. 

Kanion Skazka zdaje się być lepiej znany przez przyjezdnych niż mieszkańców Kirgistanu. I choć w sezonie miejsce nieco się zagęszcza, w sierpniu spotkaliśmy tam zaledwie kilka osób. Warto pamiętać, że brak tu także jakiejkolwiek infrastruktury, dlatego jedzenie jak i wodę trzeba zabrać ze sobą. Tej drugiej, zwłaszcza latem przyda się więcej, gdyż upał da mocno o sobie znać, a nie będziemy mieli możliwości uzupełnienia zapasów.

Do kanionu Skazka dotarliśmy marszrutką z położonego niedaleko Bokonbajewa – miasteczka, które było naszą bazą wypadową w tej części Kirgistanu. Z powodzeniem można dotrzeć tu także z bardziej oddalonego, lecz popularniejszego Karakol. Najbliższą miejscowością, w bezpośrednim sąsiedztwie kanionu, jest zaś Tosor.

Kirgiski wąwóz nie jest tak słynny, jak kaniony amerykańskie, czy choćby położony w sąsiednim Kazachstanie Kanion Szaryński. Wybierając się jednak w te strony, zdecydowanie warto umieścić go w planie swej podróży.

Wybierasz się w okolice kanionu? Znajdź nocleg w pobliżu:

Artykuł Kanion Skazka – bajka w Kirgistanie pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Ribeira do Paul

Miasteczko Vila das Pombas (Paul) daje początek pięknej dolinie Paul, pokrytej uprawami trzciny cukrowej, bananowców i drzew chlebowych. W Paul co krok natykamy się na gwarne osady, wypełniające każdy możliwy ustęp skalny. Ribeira słynie z wyrobu narodowego trunku – grogu (grouge), a jeden z tutejszych trapiches (przyrządów do wyciskania soku z trzciny cukrowej) napędzany jest przez woły, jak za dawnych lat. Dolina pnie się dość stromo w górę, a pogoda zmienia się z minuty na minutę. Mijane wioski nikną w gęstej mgle, by za chwile odkrył je przebłysk słońca. Planowaliśmy dotrzeć do największej z nich, Eito. Wiedzieliśmy, że niejaka Sabine oferuje tam nocleg, z którego zamierzaliśmy skorzystać. Nasza mapa okazała się kiepskim nawigatorem. Eito minęliśmy nawet o tym nie wiedząc i wkrótce w ogóle straciliśmy punkt odniesienia. Widoki wynagradzały jednak nadrabianie drogi.

Do schowanego na uboczu domu Sabine, który dawno minęliśmy, pokierowali nas w końcu mieszkańcy doliny. Komunikacja nie przebiegała gładko, ale z czasem mieszanka hiszpańsko-portugalskiego z językiem gestów odniosła pożądany skutek. Gdy zapukaliśmy do domu Sabine odpowiedziała nam jednak cisza. Dowiedzieliśmy się, że pojechała załatwić jakieś sprawy i nie wiadomo kiedy wróci. Zdecydowaliśmy się zaczekać, tym bardziej, że zaczęło porządnie lać i nic nie zapowiadało szybkiej zmiany aury. Po około 3 godzinach Sabine wróciła, by poinformować nas, że z racji przeprowadzanego właśnie totalnego remontu mimo chęci, nie ma możliwości nas przenocować. Zaprosiła nas jednak do środka, poczęstowała herbatą i opowiedziała o tym, jak porzuciła szybkie, męczące życie w Niemczech na rzecz spokojnej egzystencji w dolinie na „końcu świata”. Od lat prowadzi tu pensjonat, a mieszkańcy Eito stali się dla niej niemal rodziną. Podziękowaliśmy Sabine za gościnę i ruszyliśmy z powrotem do Paul, by ostatecznie dotrzeć na noc do miasteczka Ribeira Grande. Niestety rozbicie namiotu w dolinie nie wchodziło w grę. Wśród stromych szczytów, każdy płaski kawałek ziemi jest na wagę złota i mieszkańcy od razu go zagospodarowują. Wynajęliśmy więc pokój w skromnym pensjonacie Residencial Alianca, w którym przyszło nam spędzić kolejne trzy noce.

Ribeira Grande – Coculi – Boca das Ambas Ribeiras

Wejście do doliny Ribeira Grande, soczyście zielone za dnia, o zmierzchu kojarzy nam się z Mordorem. To dość częste skojarzenie, towarzyszące nam na Santo Antão, a to za sprawą poszarpanych szczytów zawieszonych nad urwiskami, tonących tak często w gęstej mgle. Krajobraz kusi, więc wybieramy się tam nazajutrz. Dzień był dość słoneczny, jednak mroczny klimat całkowicie się nie ulotnił. Mijaliśmy domostwa, porozrzucane między polami uprawnymi i plantacjami bananów, by po około godzinie dotrzeć do Coculi – malutkiego, położonego w dolinie miasteczka, z charakterystycznym białym kościołem. Światło odbijające się od białej farby sprawia, że budowla widoczna jest już z daleka.

Po niespełna dwóch godzinach dotarliśmy z kolei do spinającego brzegi doliny akweduktu. Portugalczycy zbudowali go ponad 60 lat temu i wciąż doprowadza on wodę do doliny. Gdy dotarliśmy do wioski Boca das Ambas Ribeiras (ujście obu dolin), chcieliśmy ruszyć dalej wąską, rzadko uczęszczaną ścieżką. Zostaliśmy jednak zawróceni przez miejscowych ze względu na zbyt wysoki poziom wody.

Wyspa Santo Antão to kraina kontrastów. Południowa jej część przypomina niemalże pustynię, a na opady deszczu mieszkańcy muszą czekać nieraz bardzo długo. Górzysta część na brak opadów nie narzeka, na nadmiar czasem owszem. Zdarza się, że gromadząca się w dolinach deszczówka czyni drogi nieprzejezdnymi, a położone na zboczach wioski odcina od świata. Więcej zdjęć z Santo Antão >>

Dawne zatargi:

Burzliwe wydarzenia z historii Cabo Verde nie ominęły również tak odizolowanego miejsca jakim są ukryte w górach ribeiry. Pod koniec XIX wieku mieszkańców Ribeiry Grande i Ribeiry do Paul skłóciła kwestia reprezentacji wysp w zwierzchniej Portugalii. Sprawy zaszły na tyle daleko, że mieszkańcy Ribeiry Grande ruszyli uzbrojeni na swoich sąsiadów. Mieszkańcy Paul przewidzieli taki obrót sprawy i zniszczyli prowadzącą do miasteczka drogę, by nikt nie mógł zrobić im krzywdy. I choć okazało się to skuteczna formą obrony, mieszkańcy doliny musieli ponieść przykre konsekwencje zupełnego odcięcia od świata.

Przeczytaj więcej o historii archipelagu »

Popołudnie w ribeirach upłynęło nam pod znakiem socjalizacji z miejscową ludnością. W drodze powrotnej spotkaliśmy grupę okolicznych mieszkańców, którzy zareagowali na nas żywym zainteresowaniem. Niezobowiązująca pogawędka na środku drogi, przerodziła się w długie rozmowy okraszone  spożyciem sporych ilości lokalnego ponczu i grogu, a zakończyła domową gościną i wieczorną grą w karty przy dalszym akompaniamencie wspomnianych trunków. Do miasta chwiejnym krokiem dotarliśmy po zmroku.

Więcej zdjęć z Polski i ze świata znajdziecie na moim Instagramie. Zachęcam do obserwowania zwłaszcza, że zaczęłam niedawno i dopiero „rozkręcam się” na tym kanale :)

Noclegi w okolicy:

Na wędrówki po ribeirach warto poświęcić kilka dni, dlatego ważne jest, by miejsce noclegowe znajdowało się w ich pobliżu. Najdogodniejszymi punktami będą:

• Ribeira Grande (Povocao) – to przyjemne miasteczko pełne chaotycznych uliczek z nieco podniszczoną zabudową, ograniczone morzem i skalnym urwiskiem. Położone jest wzdłuż Ribeiry Grande i Ribeiry de Torre. Zarezerwuj nocleg w Ribeira Grande >>
• Paul (Vila das Pombas) – niewielkie miasteczko nad oceanem jest bramą do jednej z przepięknych ribeir, Ribeiry do Paul. Jego centrum stanowią kolorowe budynki w stylu kolonialnym. Jest też najmłodszym miastem Cabo Verde, gdyż status ten przyznano mu w roku 2010. Znajduje się w nim rodzinna destylarnia, w której grogue pozyskuje się za pomocą starego trapiche, działajacego jak przed czterystu laty. Baza noclegowa Paul >>
• Ponta do Sol to ponoć jedna z najstarszych osad Cabo Verde. To urocze miasteczko z kolorową zabudową, położone pośród zielonego, lecz dość surowego krajobrazu. Rozpościerają się tu wspaniale widoki na ocean i okoliczne szczyty. Ponta do Sol oferuje najszerszy wybór zakwaterowania w okolicy >>

Artykuł Ribeiry – zielone serce Cabo Verde pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Geologia Wielkiego Kanionu

Sam kanion robi wrażenie nie tylko za sprawą widoków, które ma do zaoferowania. Jego głównym atutem jest konsekwentnie realizowany „zapis” historii naszej planety. Mimo, że sam kanion zaczął kształtować się około 17 milionów lat temu, jego przekrój to świadectwo niemal 2 miliardów lat dziejów.

Pionowe ściany, osiągające w niektórych miejscach wysokość 2 km, ujawniają skały od prekambryjskich, po mezozoiczne. Tym samym Wielki Kanion Kolorado stanowi właściwie pełny przekrój geologiczny Ziemi. Co ciekawe, w przeciwieństwie do tych w pobliskim otoczeniu, skały kanionu ułożone są poziomo, jakby nigdy nie były poddane fałdowaniom. Tworzą wyraźnie zaznaczone, różnokolorowe “piętra”, a każde z nich obfituje w skamieniałości z właściwego sobie okresu, od pierwotnych glonów, po szczątki dinozaurów.

O Grand Canyon napisano już bardzo wiele, zanim jednak pozostawię Was z widokami, wspomnę o interesującej, niezbyt często przytaczanej kwestii, czyli o tym, jak rodziła się turystyka w tym niegdyś odludnym miejscu.

Początki zainteresowania Kanionem Kolorado

Wydawałoby się, że miejsce takie jak Grand Canyon budziło zainteresowanie od zawsze. Pamiętajmy jednak, że o ile tereny te były domem rdzennych mieszkańców Ameryki, tak osadnikom nie spieszyło się wcale do zapuszczania na Dziki Zachód. Pytanie jak to zmienić spędzało sen z powiek prezesom spółki  Atchison, Topeka and Santa Fe, budującej tam linię kolejową. Ponieważ osadnicy nie mieli potrzeby zapuszczać się w te rejony, postanowiono tę potrzebę wykreować. Czyż nie brzmi to znajomo?

W roku 1892 spółka zamówiła u modnego ówcześnie malarza, Thomasa Morana, serię pejzaży Wielkiego Kanionu, czyli atrakcji położonej blisko stacji we Flagstaff. Pejzaże (nie tylko kanionu ale i innych parków) zaczęły zdobić niebawem serię zamawianych przez spółkę kolejową kalendarzy, mających rozbudzać marzenia ich posiadaczy.  Jak się okazało, skutecznie. Edycja kalendarza z 1907 roku rozeszła się w wielkim jak na tamte czasy nakładzie, a kanion i jego okolice stały się obiektem podróżniczego pożądania. Dla wielu pozostając nim zresztą do dziś.

Dzieła Thomasa Morana odegrały rolę również niebagatelną rolę w ustanowieniu pierwszego parku narodowego na świecie – Yellowstone.

A to jeden z mieszkańców Wielkiego Kanionu i okolic, skalna wiewiórka. Aby uniknąć ataków węży, te sprytne bestie potrafią natrzeć swe futerka przeżutą wcześniej skórą grzechotnika. Maskując własny zapach, przestają być obiektem gadziego zainteresowania.

Jeśli lubisz takie klimaty, wpadnij jeszcze do:

• Canyonlands »
• Arches NP »
• Monument Valley »
• Kanionu Szaryńskiego »

Artykuł Wielki Kanion Kolorado – 2 miliardy lat zapisane w skałach pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Na trasie do Szarynu towarzyszył nam pewien niepokój. Akurat na czas naszej podróży przypadło wprowadzenie ograniczeń w poruszaniu się w strefie przygranicznej i do miejsc takich jak Kanion Szaryński czy Wielkie Jezioro Ałmatyńskie wymagane były dodatkowe permity, których załatwianie było dla nas zbyt czasochłonne. Liczyliśmy się z tym, że możemy zostać cofnięci przed samym osiągnięciem celu. Widok budki strażniczej nieco podniósł nam ciśnienie, zwłaszcza, gdy usłyszeliśmy, że przejazd nie jest problemem, problemem są pieniądze. Na szczęście strażnik roześmiał się i wyjaśnił, że nie chodzi o żadne pozwolenie czy łapówkę, lecz o zwykły bilet wstępu. Odetchnęliśmy, zapłaciliśmy, a ze strażnikami mieliśmy jeszcze okazję się spotkać. Ale o tym później :)

Zachód słońca w Kanionie Szaryńskim

Nad krawędź Szarynu dotarliśmy w idealnym momencie. Zachodzące słońce oświetlało skały w głębi kanionu, wydobywając ich barwę i fakturę. Pogapiliśmy się tak aż do chwili, gdy światło w kanionie zgasło. Zostawiliśmy samochód na górze, a sami ruszyliśmy serpentyną w dół wąwozu, by zanocować w jego wnętrzu. Wędrówka zajęła nam około godziny. Z początku mogliśmy przyglądać się wystającym ponad nami skalnym formacjom. Trzeba przyznać, że robią duże wrażenie, a późna pora dodała im nieco tajemniczości. Najbardziej widowiskowa część kanionu to tak zwana Dolina Zamków. Do celu dotarliśmy po zmroku. Nie byliśmy w stanie ocenić walorów miejsca, w którym rozbijaliśmy namioty. Słyszeliśmy, że tuż obok przepływa rzeka. Wiedzieliśmy też, że otaczają nas strome skalne ściany. Reszta, aż do rana pozostawała tajemnicą.

Impreza wśród skał

Jeszcze przed osiągnięciem celu, spotkaliśmy strażnika, u którego wcześniej kupowaliśmy bilety. Pokazał gdzie możemy się rozbić i poprosił, żebyśmy po rozstawieniu namiotów podeszli do pobliskiego baru. Byliśmy na dnie kanionu. Bar? Nie spodziewałam się niczego ponad niewielką budką, w której można kupić przekąski i napoje. Nie doceniłam jak widać kazachskiej inicjatywy. Wspomniany bar był nieco większy niż myślałam, a dobiegająca z niego muzyka znacznie głośniejsza niż można by się po takim miejscu spodziewać. Wokół stołów siedziała spora gromadka sącząca piwo, a szisza krążyła z rąk do rąk. Tuż obok inna grupa tańczyła w rytm różnorodnych melodii. Jednym słowem impreza na całego.

Okazało się, że rozrywkowa ekipa to głównie ludzie związani z kanionem, między innymi strażnicy, czy pracownicy zaplecza turystycznego. Przyjezdnych było jak na lekarstwo. Gospodarze nie pozwolili, byśmy siedzieli z boku. Po chwili szisza krążyła już i wśród nas, a co niektórzy zadbali o to, byśmy zbyt często nie schodzili z parkietu. Wyobrażałam sobie, że noc w kanionie upłynie nam spokojnie, głównie na toczonych przed namiotem rozmowach i wsłuchiwaniu się w szum Szarynu.

Dość huczna impreza w takim miejscu w ogóle nie przyszła mi do głowy i była przeżyciem z rodzaju tych abstrakcyjnych. Prawdę mówiąc, mimo że bawiłam się bardzo dobrze, nie pasuje mi tworzenie imprezowni w takich miejscach. Zwłaszcza, że w Szarynie wszystko dopiero się rozkręca. Imprezownia działa ledwo od miesiąca, a strażnicy utrzymują, że bawią się tam dzień w dzień. Planowane jest ponoć poszerzanie turystycznej infrastruktury, łącznie z wybudowaniem SPA. Mam nadzieję, że do tego nie dojdzie, bo sam kanion jest naprawdę wystarczającą atrakcją, a im bardziej dziki i naturalny, tym lepiej.

Wieczór nie upłynął nam jednak tylko na imprezie, ale i rozmowach z miejscowym towarzystwem, nie kazachskim jak się okazało, lecz ujgurskim.

Ujgurzy

Ujgurzy są grupą etniczną pochodzenia tureckiego, o korzeniach sięgających co najmniej 1600 lat wstecz. Prawdopodobnie są spokrewnieni z Hunami, a założone w VIII wieku ujgurskie imperium sięgało od Morza Kaspijskiego po Mandżurię. Jednak już wiek później, zostało podbite przez Kirgizów, a przyczyniły się do tego ujgurskie wojny domowe. Na przestrzeni lat Ujgurzy wcieleni byli między innymi do imperium Dżyngis-Chana i kolejne mongolskie potęgi, by ostatecznie dostać się pod panowanie Chin.

Obecnie zdecydowana większość z około 12 milionowej populacji Ujgurów zamieszkuje Ujgurski Autonomiczny Region Sinkiang w Chinach. W Kazachstanie żyje ich około 250 000, głównie na południu kraju, między innymi w okolicach Ałamty.

W wyniku licznych migracji i dokonanych na nich podbojów, Ujgurzy porzucili swe pierwotne wierzenia oparte na szamanizmie i animizmie. Wiarę w niebiańskiego boga Tengri oraz duchy przodków zastępował z początku manicheizm i buddyzm, by ostatecznie wyparł je islam, który jest dziś ich główną religią. Mimo burzliwej przeszłości i braku własnego państwa, Ujgurzy nigdy nie zatracili tożsamości i dążeń do autonomii. Świadectwem tego są liczne zrywy wolnościowe i powstania. W ciągu zaledwie stu lat, między 1759 a 1864 rokiem, wzniecili bunt aż 42 razy, doprowadzając w końcu do utworzenia państwa. Zostało ono jednak podbite przez Chiny na nowo.

Obecnie Ujgurzy, zmuszani do przejmowania chińskiego języka i kultury, nadal walczą o autonomię. Walka ta przybiera także formę partyzantki, a prym wiodą tu Islamski Ruch Wschodniego Turkiestanu i Organizacja Wyzwolenia Wschodniego Turkiestanu. Mimo uciekania się także do aktów terroru, sprawa Ujgurów przez media jest właściwie ignorowana, a cały konflikt dla większości świata nie istnieje. Jeśli nic w tej kwestii nie ulegnie zmianie, szanse na odzyskanie ujgurskiej autonomii bliskie będą zeru.

Ujgurzy opowiadali nam między innymi o swym pochodzeniu i różnicach między ich, a kazachską mową. Podkreślanie tych różnic było dla nich bardzo ważne i wiązało się zapewne właśnie z potrzebą zachowania odrębności kulturowej.

Spotkanie z Ujgurami.

O wschodzie

Zasnęliśmy sporo później niż planowaliśmy. Pierwsze przebudzenie nastąpiło wraz ze wschodem słońca. Choć w dole nie był on zbyt spektakularny, rozżarzone szczyty otaczających skał zostały pięknie wyeksponowane. Wtedy też zobaczyliśmy w jak urokliwym otoczeniu spędziliśmy noc.

Kolejne przebudzenie nastąpiło kilka godzin później. Zebraliśmy obozowisko i ruszyliśmy w dalszą eksplorację kanionu. Wracaliśmy tą samą drogą, którą przyszliśmy. Teraz formacje skalne mogliśmy podziwiać w pełnej okazałości.

Kanion Szaryński – jak dojechać z Ałmaty

Jeśli po Kazachstanie podróżujemy samochodem, dojazd do kanionu nie powinien sprawić nam kłopotu. Nieco więcej zachodu wymaga za to dostanie się tam transportem lokalnym. Należy złapać autobus z dworca Sayakhat w Ałmaty do Kegen albo Narynkol i wysiąść na zjeździe w stronę kanionu. Najlepiej jeszcze przed startem dogadać z kierowcą, żeby się tam zatrzymał. Stamtąd to jeszcze 10-12 km które można pokonać stopem, taksówką lub spacerem. Ponieważ Kazachstan zwiedzaliśmy wynajętym samochodem, osobiście nie przerabiałam tego wariantu. Informacje pochodzą z ulotki dla turystów, którą dostałam w hostelu w Ałmaty. Dlatego na miejscu warto dopytać, czy są to informacje aktualne i w jakich godzinach startują autobusy.

Informacje praktyczne:

• kanion położony jest w południowo wschodnim Kazachstanie, ok. 220 km od Ałmaty
• Koszt wstępu do kanionu Szaryńskiego – 750 KZT osoba
• nie musicie obawiać się wieczornego hałasu. Muzykę z baru słychać tylko w jego bezpośrednim pobliżu.
• ponoć w kanionie występują skorpiony, jednak ostatnio zostały sztucznie wytępione. Nie wiadomo kiedy pojawią się kolejne.
• jeśli ktoś nie przepada za chodzeniem, w dół kanionu może zjechać quadem z przyczepą zabierającą całe grupy. Dotyczy to także drogi powrotnej.

Spodobał ci się Kanion Szaryński? Odwiedź też Kanion Skazka w sąsiednim Kirgistanie >>

Artykuł W Kanionie Szaryńskim – Dolina Zamków i Ujgurzy pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Park Narodowy Canyonlands to skalista kraina położona w centrum Wyżyny Kolorado, we wschodniej części stanu Utah, przecinana wodami rzek Kolorado i Green River. To właśnie tu, stojąc na krawędzi kanionu Shafer, zastanawialiśmy się co robić dalej. Kanion aż prosił się o eksplorację, jednak patrząc to na stromą, piaszczystą drogę w dół, to na naszą wypożyczoną Toyotę oceniliśmy, że maszyna niekoniecznie podoła zadaniu. Tym bardziej, że mieliśmy w planach powrót na górę. Z tą myślą już po chwili toczyliśmy się jednak w dół wąskiej ścieżki uczepionej stromych zboczy.

Park Narodowy Canyonlands – formacje i atrakcje

Gooseneck Overview

Ryzyko się opłaciło, na dole czekał bowiem Gooseneck Overview – punkt widokowy na rzekę Kolorado, meandrującą wśród pobliskich skał. Zależnie od kąta padania światła, woda przybiera tu różne odcienie zieleni, pięknie kontrastującej z pomarańczowo-czerwonym otoczeniem.

Mesa Arch

Na górę wtoczyliśmy się bez większych problemów. Samochód dał radę, a jedyne poniesione straty, to porządna ilość paliwa pochłoniętego przez wymagającą serpentynę. Tu już tylko 10 km dzieliło nas od Mesa Arch, skalnego łuku spoczywającego na krawędzi przepaści, tworzącego jakby bramę do świata kanionów. Dodatkowe wrażenia gwarantuje wdrapanie się na formację, które nie wymaga specjalnej sprawności.

Green River Overlook

Równie wspaniały, jeśli nie lepszy widok rozciąga się z Green River Overlook. Jak mówi sama nazwa, ukazuje on rzeźbę koryta Green River i jej surowego, rozległego otoczenia.

A to już widok z Whale Rock, której miano nazwiązuje do kształtu, kojarzącego się właśnie z wielorybem.

Upheaval Dome

Upheaval Dome to kolejne wyrzeźbione w ziemi wgłębienie, pochodzeniem różniące się jednak od pozostałych. Jego genezę próbowano wyjaśnić je na rozmaite sposoby. Przez pewien czas przeważały opinie, iż jest ono wysadem solnym. Istniejące w pradawnych czasach morze miało wyparować, pozostawiając potężne pokłady słonego osadu, wypiętrzanego przez ruchy geologiczne.

Obecnie górę bierze jednak przekonanie o zdecydowanie bardziej gwałtownym rozwoju wypadków, związanym z uderzeniem meteorytu. Według badaczy kolizja z ziemią była tak silna, że wstrząsy dało się odczuć na całej powierzchni planety. Bardzo głęboki niegdyś wyłom, obecną formę przyjął w wyniku milionów lat erozji.

Anasazi – dawni mieszkańcy Canyonlands

Pierwsi ludzie dotarli na tereny dzisiejszego Parku Narodowego Canyonlands około 10 tysięcy lat temu. Z początku ziemie te przemierzali koczownicy, nie zagrzewający nigdzie miejsca na dłużej. Jednak około 2 tysięcy lat temu osiedlać zaczęły się tu plemiona ludu Anasazi, zamieszkujące te tereny do okresu tak zwanej Wielkiej Suszy (1230 r. n.e. – 1280 r. n.e.).

Susza wymusiła migrację ludności w okolice północno-wschodniej Arizony oraz na południe do doliny Rio Grande. Spichlerze wybudowane w skalnych niszach przetrwały jednak do dziś i stanowią unikalne świadectwo bytowania w tych trudnych warunkach. Osady budowano niżej, przy rzecznych dolinach. Chłód skalnych półek zapewniał jednak dłuższą świeżość zgromadzonym zapasom, dlatego Anasazi wspinali się, by gromadzić je w tych ocienionych niszach. Do spichlerzy prowadzi Aztec Butte Trail, lecz z miejscem związani byli Indianie Ute, Pajutowie, czy Navaho.

Canyonlands to także Candle Stick Tower Overlook:

Oraz inne „overlooki”, które pozostaną w pamięci na długo (tu Buck Kanyon Overlook, Orange Cliffs Overlook i Grand View Point Overlook):

Park Narodowy Canyonlands – krótkie informacje praktyczne

• Park Narodowy Canyonlands został utworzony w 1964 roku, a jego 3 główne części to Island in the Sky (Wyspa na niebie) w północnej części parku, The Needles (Igły) w południowo-wschodniej części parku, The Maze (Labirynt) w zachodniej część parku.
• Dobrym punktem wypadowym do parku jest, jak i w przypadku Parku Narodowego Arches, miasteczko Moab, z całkiem bogatą ofertą noclegową.
• Przenocować można też w samym parku. Dostępne kempingi, jak Squaw Flat Campground, czy  Willow Flat Campground nie dysponują jednak dużą liczbą miejsc, a chętnych nie brakuje. Dodatkowe informacje na temat obozowania dostępne są na oficjalnej stronie parku >>
• W drodze do Island in the Sky (jednej z części Parku Narodowego Canyonlands), z autostrady 313, podziwiać można charakterystyczne formacje skalne – Monitor i Merrimac >>

Artykuł Canyonlands – kaniony po raz pierwszy pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.