Wtedy to ówczesny właściciel budynku, Samuel Fraunces, zaczął prowadzić ją pod nazwą Queen’s Head. I choć nazwa lokalu uległa zmianie i nosi obecnie miano swego założyciela, działa w tym miejscu nieprzerwanie od początku swego istnienia.

Fraunces Tavern kiedyś i dziś

Talent kucharski i doskonałe obycie Samuela Fraunces’a przyciągały do jego przybytku ważne ówcześnie osobistości, w tym samego Jerzego Waszyngtona. Generał  zebrał tu swoich oficerów na pożegnalną kolację po zwycięstwie z Brytyjczykami w wojnie rewolucyjnej. Po pięciu latach powrócił zaś jako pierwszy prezydent Unii. 

W czasach gdy Nowy Jork był na krótko stolicą USA, tawerna służyła za miejsce zebrań formującego się rządu. Stół, znany amerykańskim uczniom z podręczników do historii, nadal można oglądać w mieszczącym się tu muzeum >>

Dziś Fraunces Tavern oferuje swym gościom spotkanie z historią, a także około 200 gatunków whiskey oraz ponad 100 gatunków piw kraftowych. Będąc w Nowym Jorku warto zatem skierować swe kroki w te strony.

Stąd również możemy rozpocząć spacer po Dolnym Manhattanie i najstarszych ulicach Nowego Jorku >>

Znajdź nocleg w pobliżu >>

Artykuł Fraunces Tavern – najstarsza restauracja w Nowym Jorku pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Z artykułu dowiesz się:

• Jak wygląda Lady Liberty
• Co łączy statuę Wolności z Wieżą Eiffla
• Jak zmieniła się Statua Wolności
• Jakie są opcje zwiedzania konstrukcji

Pokaźnych rozmiarów rzeźba, przewyższająca powstały nieco wcześniej most Brookliński, była darem narodu francuskiego upamiętniającym sojusz państw w trakcie wojny o niepodległość USA.

Jej wykonanie powierzono francuskiemu rzeźbiarzowi – Frederickowi Barholdiemu. Ten, aby sprostać amerykańskim gustom, odbył podróż po USA w poszukiwaniu inspiracji. I choć artysta ocenił miejscowe upodobania jako niezbyt wyrafinowane, wyjazd zaowocował zarysem projektu.

Jak wygląda Lady Liberty

Wysoki na 93 metry (już z cokołem) i ważący 229 ton posąg przybrał postać odzianej w togę kobiety, która w jednej dłoni trzyma pochodnię, w drugiej zaś tablicę z datą podpisania Deklaracji Niepodległości (4 lipca 1776). Jej głowę zdobi siedmioramienna korona symbolizująca siedem kontynentów. U stóp dostrzec można zerwane kajdany, a cała rzeźba nawiązuje wyglądem do Kolosa Rodyjskiego – jednego z cudów starożytnego świata. 

Co ciekawe, zarówno twarz jak i figura posągu nie są wytworem wyobraźni autora. Wiele wskazuje na to, że rysy twarzy wzorowane były na rysach matki rzeźbiarza, ciało zaś na kształtach jego kochanki. 

Konstrukcja Statuy Wolności

Za stabilną posturę i wewnętrzny szkielet Lady Liberty, który oprzeć miał się nawet szalejącym sztormom, odpowiada nikt inny jak Gustave Eiffel. Nazwisko wybitnego inżyniera stanie się jednak głośne nieco później, gdy w roku 1889 w Paryżu odsłonięta zostanie skonstruowana na Światową Wystawę, nosząca jego nazwisko wieża. Co ciekawe, jej pomysłodawcą nie był sam Eiffel, a dwóch pracowników jego architektonicznego biura – Maurice Koechlin i Émile Nouguier. To jednak już inna historia.

Droga do Nowego Jorku

A jak skonstruowana we Francji statua znalazła się w Nowym Jorku? Otóż po przekazaniu jej amerykańskiemu ambasadorowi, rozłożono ją na ponad 300 części i zapakowano w około 200 drewnianych skrzyń, w których na pokładzie statku Isere dotarła w 1885 roku do USA. Następnie posąg poskładano i 28 października 1886 roku nastąpiło jego uroczyste odsłonięcie przez ówczesnego prezydenta – Grovera Cleveland’a.

Do 1902 roku statua pełniła rolę latarni morskiej. Jednak ze względu na niewystarczające oświetlenie po 16 latach pozbawiono ją tej funkcji. Nie zachwiało to jednak jej pozycją w sercach Amerykanów, a pomnik do dziś pozostaje jednym z symboli Nowego Jorku i Stanów Zjednoczonych. Od 1984 roku zielona dama znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.  

Zmianie uległ natomiast kolor Lady Liberty. Choć dziś może wydawać się to nieprawdopodobne, charakterystyczna zielonkawa barwa posągu nie jest jej oryginalną. To efekt okrycia się rzeźby patyną na skutek działania warunków atmosferycznych. Wykonana z miedzi konstrukcja miała pierwotnie charakterystyczny dla niej bursztynowo-złocisty kolor. Wyobrażacie sobie statuę w tym wydaniu? 

Statua Wolności – zwiedzanie

Statua Wolności wznosi się na wyspie Liberty u ujścia rzeki Hudson na granicy stanów Nowy Jork i New Jersey. Aby do niej dopłynąć należy kupić bilet i wejść na prom przy Battery Park na Manhattanie lub przy Liberty Park w Jersey City. O ile bilet na samą wyspę można zazwyczaj kupić w kasie “od ręki”, tak ten upoważniający do zwiedzania konstrukcji w środku zdecydowanie bezpieczniej nabyć przez internet. Ze względu na dzienne limity wejść, trzeba zaopatrzyć się w niego ze sporym wyprzedzeniem. 

Pokonując spiralę ponad 300 schodów, można dostać się na koronę i wyjrzeć przez umieszczone tam okienka, z których widok według wielu opinii nie zwala jednak z nóg. Sama nie zweryfikowałam tego faktu, gdyż kupione na miejscu bilety nie obejmowały tej atrakcji.

Nie musimy jednak zwiedzać wnętrza konstrukcji, by mieć powód przypłynąć na Liberty Island. Statua ładnie prezentuje się podczas rejsu, a sama wyspa to jeden z lepszych punktów widokowych na panoramę Dolnego Manhattanu >>

Artykuł Statua Wolności – symbol Nowego Jorku pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

W artykule:

• Ciekawostki związane z wieżowcem
• Czy w Empire State Building można zanocować?
• Historia “najpiękniejszego samobójstwa”
• Zasady zwiedzania i widoki ze słynnego budynku

Równie często jak on sam, fotografowana jest roztaczająca się z Empire State Building panorama. I nic dziwnego, gdyż spojrzenie na Nowy Jork z góry to perspektywa, której ciężko sobie odmówić. I choć miasto oferuje szeroki wybór punktów widokowych, wiele osób stawia na klasykę, wjeżdżając na 86 lub 102 piętro Empire State Building.

Empire State Building – ciekawostki

• Budowany w zawrotnym tempie około 4 pięter tygodniowo gmach uroczyście otwarto 1 maja 1931 roku. Przez kilkadziesiąt lat szczycił się mianem najwyższego budynku na świecie. Obecnie zaledwie jedną nogą utrzymuje się w pierwszej trzydziestce. Żaden drapacz chmur przed nim nie został jednak wybudowany w takim tempie i nie przekroczył stu kondygnacji.

• Pierwotnie, w miejscu gdzie teraz stoi słynny biurowiec, znajdował się jeden z budynków należących do słynnego hotelu Waldorf-Astoria. Po pożarze, w którym budynek hotelowy znacznie ucierpiał, został on przeniesiony na Park Avenue, czyli w miejsce swego obecnego położenia. 

• Charakterystyczną iglicę budynku, w stylu art déco, zaprojektowano pierwotnie jako lądowisko dla sterowców. Ze względu na niebezpieczne, zbyt silne podmuchy wiatru przeznaczenie takie okazało się jednak niemożliwe do utrzymania. 

• Ponad 70 wind Empire State jest w stanie przewieźć 10 tysięcy osób na godzinę, a umieszczony na iglicy piorunochron ściąga rocznie około stu wyładowań. Dostanie się na wyższe piętra poprzedza procedura rodem z lotniskowego security check, a sama impreza do tanich nie należy. Dla rozciągających się z niego widoków warto jednak zainwestować.

• Mimo iż niemal od razu stał się symbolem Nowego Jorku, losy Empire State nie potoczyły się szczególnie szczęśliwie. Wraz z nadejściem Wielkiego Kryzysu powierzchnie biurowe zaczęły świecić pustkami, przez co dorobił się przydomka Empty State Building. Gdy kryzys minął zagrożenie nadeszło ze strony konkurencyjnych wieżowców przyciągających najemców. I tak, by nie zbankrutować, przeznaczony dla przedsiębiorców gmach otworzył się na turystów.

• Empire State odgrywa niebagatelną rolę dla nowojorskiego rynku medialnego, gdyż wiele stacji komercyjnych, zarówno radiowych jak i telewizyjnych nadaje właśnie ze szczytu tego budynku.

• American Society of Civil Engineers zaliczyło słynny biurowiec do 7 cudów współczesnego świata.

Czy w Empire State Building można spędzić noc?

Mimo silnego nastawienia na turystów, w Empire State Building nie można spędzać nocy. Zdarzył się jednak od tej reguły wyjątek i w 2018 roku zezwolono na rezerwację ekskluzywnego apartamentu na 80-tym piętrze na jedną dobę. Aby uczcić uruchomienie listy Book the U.S. , czyli zbioru niezwykłych miejsc na pobyt w każdym stanie, serwis Booking.com zaprojektował trzy wyjątkowe pobyty. Jednym z nich był właśnie, możliwy po raz pierwszy, nocleg w Empire state Building (a także w AmericanAirlines Arena w Miami oraz w autobusie wycieczkowym Nicka Jonasa).  Pakiet noclegowy zawierał dodatkowo wykwintną kolację, nielimitowany dostęp do tarasu widokowego a także przeprowadzone na nim zajęcia jogi o wschodzie słońca i sesja zdjęciowa. Przyjemność ta kosztowała 1500$ i nie ma pewności, czy oferta kiedyś się powtórzy.

„Najpiękniejsze samobójstwo”

Ponad 30 osób wybrało skok z Empire State Building jako sposób pożegnania się z życiem. Do najsłynniejszego samobójstwa, zwanego zarazem “najpiękniejszym” doszło tu w 1947 roku, gdy z 86 piętra rzuciła się 23-letnia księgowa Evelyn McHale. Przechodzący nieopodal student fotografii, Robert Wiles, zrobił zdjęcie jej ciała spoczywającego na wgniecionym dachu samochodu tuż po skoku. Mimo upadku z tak znacznej wysokości, ciało Evelyn nie nosiło śladów gwałtownej śmierci i wyglądała raczej jakby spała, co kontrastowało z okolicznościami tragedii. 

Kobieta zostawiła ponoć list pożegnalny, z prośbą o to, by nie nagłaśniać jej śmierci i aby ciało poddano kremacji bez pogrzebu. Stało się jednak inaczej. Krótko po śmierci zdjęcie nieboszczki trafiło na okładkę magazynu Life. Stało się niemal ikoniczne, a wielu artystów odwoływało się do niego później w swojej twórczości. Bezpośrednie nawiązania możemy znaleźć między innymi na grafice Andy’ego Warhola “Suicide” (Fallen Body), okładkach płyt zespołów Saccharine Trust i Machines of Loving Grace, w teledysku do piosenki “Jump They Say” Davida Bowie, a także w wideoklipie Taylor Swift. 

Do ostatniego samobójczego skoku z Empire State Building doszło w 2007 roku. Krótko po nim taras widokowy zabezpieczono wysoką siatką, aby podobne pomysły nie mogły już zostać wcielone w życie.

Zwiedzanie i bilety

Empire State Building położony jest przy znanej Piątej Alei / 350 Fifth Avenue w Midtown – najbardziej ruchliwej dzielnicy handlowej nowego Jorku.

Wstęp do budynku możliwy jest przez cały rok w godzinach od 8.00 rano do 2.00 w nocy, dlatego możliwe jest podziwianie panoramy miasta zarówno w dziennym jak i nocnym wydaniu.

Po wejściu do lobby wieżowca czeka nas kontrola zbliżona do lotniskowego security check. Możemy być zmuszeni do pozostawienia niektórych przedmiotów, ze statywem włącznie.

Taras widokowy na 86 piętrze (Observation Desk) jest najwyżej położonym punktem obserwacyjnym pod gołym niebem w mieście. Przez szyby można zaś podziwiać widoki ze 102 piętra Empire State. Przy dobrej pogodzie 360-stopniowa panorama obejmuje nie tylko Nowy Jork, ale sięga i okolicznych stanów. 

Aby uniknąć długiej kolejki, bilety do ESB najlepiej kupić z wyprzedzeniem. Można zrobić to na oficjalnej stronie wysokościowca >>

Również tu najlepiej sprawdzać aktualne ceny oraz sytuację związaną z Covid-19.

Chcesz odwiedzić Empire State Building? Znajdź nocleg w pobliżu:

Artykuł Empire State Building i „najpiękniejsze samobójstwo” pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Dworzec Grand Central

Wybudowany w czasach rozkwitu dalekobieżnych pociągów w USA Grand Central był najważniejszym dworcem ówczesnej Ameryki. Otwarty w 1913 roku imponował rozmachem i architektoniczną precyzją. Obecnie jego ranga nie przypomina tej z początków XX wieku, a miejsce połączeń dalekobieżnych zastąpiły lokalne, czyniąc Grand Central dworcem kolei podmiejskich. Jednak mimo że zasięg ma obecnie mniejszy od warszawskiego Zachodniego, a podróżnych z wypełnionymi kuframi zastąpiły tłumy spieszących do pracy garniturów, Grand Central pozostaje najbardziej znanym i najpiękniejszym dworcem Nowego Jorku. Rozmieszczone na 2 poziomach 44 perony czynią go zaś największym pod tym względem dworcem na świecie. Mimo rozpoznawalności, pod powłoką architektonicznego rozmachu, pośpiechu i powierzchownych spotkań terminal kryje kilka sekretów, dostępnych dopiero po nieco bliższym poznaniu.

Jak choćby to, że czas na stacji działa na korzyść osób, których punktualność nie jest mocną stroną. Godziny odjazdu pociągów na tablicy informacyjnej podawane są o minutę wcześniej od planowanego ich startu. Choć to tylko minuta, to jednak TA minuta, która uratowała już wielu. Jeśli zdarza się Wam dobiec na dworzec w ostatniej chwili, wiecie o czym mówię ;)

Przechodząc przejściem podziemnym wzdłuż 42 ulicy natrafimy na tak zwaną Galerię Szeptów (Whispering Gallery). Miejsce znane jest z nietypowej akustyki, umożliwiającej porozumiewanie się na odległość. Głos niesie się po niskim, łukowym sklepieniu, dzięki czemu osoby stojące na przeciwległych końcach pasażu mogą usłyszeć nawet słowa wypowiadane szeptem.

Terminal Grand Central kryje również sekretne perony, niedostępne dla większości podróżnych. Mowa o ukrytej podziemnej platformie kolejowej połączonej tajnym przejściem i windą bezpośrednio z dawnym gmachem hotelu Waldorf – Astoria, zwanej także Track 61. Była prywatnym,  bezpośrednim połączeniem z Manhattanem dla wybranych. Po raz pierwszy skorzystał z niej w generał Pershing. Później pomagała Franklinowi D. Roosveltowi unikać tłumów reporterów, również wówczas gdy nie chciał być widzianym na wózku inwalidzkim. Nieco szersze grono tajemna stacja gościła dopiero w 1965 roku, gdy Andy Warhol urządził tu imprezę znaną jako Underground Party. Obecnie drzwi do windy są zespawane, a z tajnych peronów i korytarzy już się nie korzysta. Tak przynajmniej brzmi wersja oficjalna.

Central Park

Chyba nie przesadzę pisząc, że Central Park – jeden z nowojorskich symboli, jest najbardziej znanym parkiem na świecie. Przez cały rok ściągają do niego hordy spragnionych relaksu Nowojorczyków i turystów. Central Park to prawdziwa oaza zieleni w gwarnym mieście, wypełniona 26 tysiącami drzew. Może dlatego jest jednym z najlepszych miejsc do obserwowania ptaków i to nie tylko w Nowym Jorku, ale ponoć i całych Stanach Zjednoczonych.

Park stwarza także możliwość obcowania z gadami, pływającymi i wygrzewającymi się w Żółwiowym Stawie (Turtle Pond). Staw jest domem dla pięciu gatunków żółwi, zamieszkujących go przez cały rok. Ponoć stopniowo były tam wypuszczane przez właścicieli, którzy nie chcieli lub nie mogli trzymać ich dłużej w mieszkaniach. Gady dobrze zaaklimatyzowały się w parkowym środowisku tworząc silną reprezentację wśród gatunków zamieszkujących centrum Nowego Jorku.

Pogromca Krzyżaków w Nowym Jorku

Nie każdy także wie, iż w samym sercu Nowego Jorku odnaleźć można dość zaskakujący, wyraźny polski akcent. Jest nim pomnik króla Władysława Jagiełły dzierżącego dwa skrzyżowane miecze. Czymże zasłużył sobie nasz władca by stanąć w centrum Wielkiego Jabłka jako największy pomnik Central Parku? Rzecz w tym, że niczym. Wyrzeźbiona z brązu przez Stanisława Ostrowskiego figura uświetnić miała polski pawilon podczas nowojorskiej Światowej Wystawy w 1939 roku. Po imprezie czekał ją powrót do kraju, jednak wojna przekreśliła transatlantycką eskapadę. Większość  eksponatów prezentowanych na wystawie przetransportowano do Chicago, lecz masywny Jagiełło i na to okazał się zbyt ciężki. W końcu Komitet Pomnika Króla Jagiełły (tak, tak, był taki) wybrnął ze sprawy podarowując rzeźbę miastu Nowy Jork :) Przy współudziale konsula II Rzeczypospolitej w Nowym Jorku, Kazimierza Krasickiego nasz władca otrzymał zaś ciepłą posadkę właśnie w Central Parku, gdzie pozostaje dumą amerykańskiej Polonii do dziś.

Pamięci Johna Lennona

Wchodząc do parku od strony 72 ulicy napotkamy na chodniku napis Imagine wtłoczony w reprodukcję mozaiki z Pompei. Znajduje się naprzeciwko apartamentowca Dakota, w którym mieszkał i przy którym zginął twórca tego znanego przeboju, John Lennon. Jeśli przypadkiem jak ja, znajdziecie się tu w rocznicę urodzin muzyka, będziecie mieli okazję uczestniczyć w zgromadzeniu jego fanów i poczuć towarzyszącą mu niesamowitą atmosferę (przy okazji wysłuchując znaczna część repertuaru Lennona). Podobne spotkania odbywają się tu w rocznicę śmierci muzyka.

High Line – park na torach kolejowych

Jeśli jednak Central Park wydaje się Wam zbyt oczywisty, wybierzecie się do High Line Park, który powoli staje się ulubioną oazą zieleni Nowojorczyków. High Line jest jednym z bardziej nietypowych parków nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale i na świecie. Zawieszony około 9 metrów nad miastem powstał bowiem w miejscu nieużywanej estakady kolejowej. Wybudowano ją w XIX wieku, gdy naziemna linia kolejowa w przemysłowej części Manhattanu przyczyniła się do tylu wypadków drogowych, że pobliska 10 Aleja dorobiła się miana “Alei Śmierci”.

Po latach rozwój transportu samochodowego pozbawił linię kolejową znaczenia i sprawił, że wykorzystywano ją coraz rzadziej. Przed rozbiórką uchroniła estakadę grupa Przyjaciół High Line, która zapoczątkowała działania zmierzające do jej rewitalizacji. Dziś możemy przechadzać się po dawnej linii kolejowej z widokami na industrialną część Manhattanu i błądzić wśród zielonych zakamarków. Wśród wielu z nich możemy natknąć się na fragmenty starych torów kolejowych.

Washington Square – spacer nad zwłokami

Będąc przy nowojorskich parkach warto nadmienić, że kilka z nich powstało na miejscu dawnych cmentarzy. To chociażby Union Square, Madison Square Park, Bryant Park czy Washington Square Park, który skrywa pod ziemią nie tylko dawne cmentarzysko, ale był także miejscem publicznych egzekucji.

Według badań archeologicznych pod Washington Square mogą znajdować się szczątki około 20 000 osób, pochowanych niegdyś na różnej głębokości. Skąd aż tak wiele ciał właśnie w tym miejscu? Otóż u schyłku XVIII wieku rząd Nowego Jorku odkupił część znajdującej się tu starej farmy, by przeznaczyć je na miejsce pochówku dla ubogich, kryminalistów oraz ofiar epidemii. Miejsce sąsiadowało z kilkoma istniejącymi tam cmentarzami kościelnymi, co zwiększało liczbę pogrzebanych.

Osoby, które nie mogły opłacić prywatnego pochówku składano w tym właśnie miejscu. Wkrótce zaś ówczesny szeryf postawił w pobliżu szubienicę (mniej więcej gdzie stoi teraz fontanna), zasilaną skazanymi z położonego również nieopodal więzienia. Wisielców składano oczywiście w ziemi nieopodal. Ostatnią osobą straconą na tutejszej szubienicy była oskarżona o podpalenie niewolnica, Rose Butler.

Po wybuchu kolejnej epidemii żółtej febry tutejsza ziemia nie była w stanie przyjąć następnych ciał. Poszukiwania nowego miejsca pochówku zakończyły się w miejscu dzisiejszego Bryant Park. Zanim po latach powstał tu publiczny skwer, zwłoki przeniesiono na wyspę Ward.

Przechadzając się po Washington Square warto również zwrócić uwagę na położone w północno-zachodnim rogu wysokie drzewo. Ten liczący blisko 340 lat wiąz jest najstarszym drzewem na Manhattanie. Ponadto znany jest jako wiąz wisielców. W XIX wieku krążyły legendy jakoby to na tym tym drzewie, a nie szubienicy, wykonywano egzekucje. Źródła historyczne nie potwierdzają co prawda tych doniesień, jakby jednak nie było przeszłość dzisiejszego Washington Square i tak dostatecznie przesiąknięta jest śmiercią.

Pomnik 9/11

Pozostając w temacie śmierci i miejsc pochówku nie sposób pominąć miejsca będącego symbolem Nowego Jorku, które 11 września 2001 roku zmieniło się w wielkie cmentarzysko.

Mowa oczywiście o Twin Towers, bliźniaczych wieżach stanowiących główny trzon Światowego Centrum Handlu (World Trade Center). Przez dwa lata od ukończenia były najwyższymi budynkami na świecie i dowodem amerykańskiej potęgi i nowoczesności.

Światowe Centrum Handlu dawało pracę około 25 tysiącom osób. Blisko 3 tysiące z nich zostało pogrzebanych w gruzach, gdy wieże runęły w wyniku zamachu.

Dziś w nowojorskiej strefie zero znajduje się muzeum poświęcone wieżom i tragedii która je dotknęła, a także pomnik upamiętniający ofiary zamachu. Muzeum ukazujące czym dla Ameryki były wieże WTC i czym stały się po zamachu mieści się 21 metrów pod ziemią. Pomnik zaś to dwa głębokie baseny umieszczone dokładnie tam, gdzie znajdowały się fundamenty zawalonych wież. Z każdej ze ścian nieustannie spływa woda tworząca największe sztucznie zasilane wodospady w Stanach wyrzucające co minutę 24 000 galonów wody. Na panelach okalających zbiorniki wygrawerowano nazwiska nie tylko wszystkich ofiar zamachu 11 września, ale i wcześniejszego zamachu z 1993 roku.

Upamiętnianie poległych w Strefie Zero wzbogaca też mniej znany, skromny rytuał. Pracownicy Muzeum 9/11 wtykają białą różę przy nazwisku ofiary, która danego dnia obchodziłaby urodziny. Codziennie upamiętniane są w ten sposób co najmniej dwie osoby. Najwięcej – 17 w Walentynki i 15 w wigilię Bożego Narodzenia.

Przestrzeń wokół basenów zagospodarowano sadząc kilkaset dębów. Symbolizować miały odrodzenie zranionej amerykańskiej duszy, jednak przede wszystkim wpisują się w plan rewitalizacji Manhattanu zwracającej go mieszkańcom. Mimo trudnej i tragicznej symboliki Strefa Zero jest więc zarazem miejscem odpoczynku w zieleni pośród betonowej dżungli.

One World Trade Center – najwyższy budynek USA

W błędzie jest jednak ten, kto myśli że Światowe Centrum Handlu pozostaje dziś tylko pomnikiem. Amerykanie nie byliby sobą, gdyby nie chcieli odbudować czegoś jeszcze bardziej okazałego. I tak nieopodal miejsca katastrofy, zamiast dwóch nowych wież powstają cztery. Do użytku oddany jest jak na razie jeden z nich – 1 World Trade Center zwany także Wieżą Wolności (Freedom Tower). Zbudowany z rozmachem czyniącym go od razu nie tylko najwyższym budynkiem Nowego Jorku, ale i całych Stanów Zjednoczonych. Wysokość 1776 stóp (541 metrów) jest symbolicznym nawiązaniem do daty odczytania Deklaracji Niepodległości. Pierwotny projekt wieżowca wyszedł spod ręki urodzonego w Łodzi architekta, Daniela Libeskind’a.

African burial memorial

Pomnik 9/11 jest jednym miejsc, gdzie większość turystów kieruje swe kroki. Jeśli jednak chcielibyście odwiedzić mniej oczywisty pomnik pamięci, zwróćcie się w stronę 290 Broadway. Gdy w 1991 roku rozkopano tu ziemię, by przygotować fundamenty pod nowy biurowiec, wraz z ziemią wykopano kilka szkieletów. Prac budowlanych zaprzestano, a prowadzone w ich miejsce badania archeologiczne ujawniły, że szkieletów jest tu jeszcze około 15 tysięcy. Tworzyły one XVIII-wieczny cmentarz czarnoskórych niewolników i wyzwoleńców.

Teren znaleziska wpisano na listę narodowych miejsc pamięci i zamiast kolejnego biurowca w miejscu tym stanął African Burial Memorial upamiętniający żyjących w Nowym Jorku czarnoskórych niewolników. Więcej o historii tego terenu jak i samego pomnika dowiedzieć się można w niewielkim biurze turystycznym znajdującym się w budynku federalnym na tej samej ulicy.

Harlem – brownstones, gospel i voodoo

Pozostając w temacie Afroamerykanów zamieszkujących metropolię nie sposób nie wspomnieć o Harlemie, dzielnicy będącej kolebką ich kultury w Nowym Jorku. Niegdyś zajmowała niechlubne pierwsze miejsce wśród najniebezpieczniejszych dzielnic w mieście. Dziś to właśnie tu posłuchać można najlepszych koncertów gospel, zobaczyć okazałe kamienice z czerwonego piaskowca (brownestones) czy odwiedzić Teatr Apollo, w którym karierę rozpoczynali między innymi Steve Wonder i Jimi Hendrix.

Harlem skrywa również miejsca, o których milczy większość przewodników. To między innymi Botaniki, czyli sklepy z czarami zakładane przez wyznawców Voodoo i Santerii przybyłych z Kuby i Haiti.

Więcej o Harlemie i Voodoo znajdziesz tu >>

Empire State Building – Nowy Jork z góry

Spojrzenie na Nowy Jork z góry to perspektywa, z której na pewno nie warto rezygnować. Tym bardziej, że miasto stwarza ku temu wiele możliwości. Jedną z nich, być może najbardziej oczywistą, jest wjazd na 86 (lub opcjonalnie 102) piętro Empire State Building. Budowany w zawrotnym tempie około 4 pięter tygodniowo gmach uroczyście otwarto 1 maja 1931 roku. Przez kilkadziesiąt lat szczycił się mianem najwyższego budynku na świecie. Obecnie zaledwie jedną nogą utrzymuje się w pierwszej dwudziestce. Żaden drapacz chmur przed nim nie został jednak wybudowany w takim tempie jak i nie przekroczył stu kondygnacji.

Mimo iż niemal od razu stał się symbolem Nowego Jorku, jego losy nie potoczyły się szczególnie szczęśliwie. Wraz z nadejściem Wielkiego Kryzysu przestronne powierzchnie biurowe na wynajem zaczęły świecić pustkami, przez co dorobił się przydomka Empty State Building. Gdy kryzys minął zagrożenie nadeszło ze strony konkurencyjnych wieżowców przyciągających najemców. I tak, by nie zbankrutować, przeznaczony dla przedsiębiorców gmach otworzył się na turystów.

Dziś blisko 70 wind Empire State jest w stanie przewieźć 10 tysięcy osób na godzinę, a umieszczony na iglicy piorunochron ściąga rocznie około stu wyładowań. Dostanie się na wyższe piętra poprzedza procedura rodem z lotniskowego security check, a sama impreza do tanich nie należy. Dla rozciągających się z niego widoków warto jednak zainwestować.

W mieście wiele jest wieżowców i restauracji, z których podziwiać można nowojorską panoramę. Tutejsze tarasy widokowe przetestowali swego czasu Magda i Przemek >>. Warto zapoznać się z plusami i minusami każdego z nich, by wybrać najlepszą dla siebie perspektywę.

To jeszcze nie koniec. Spodziewajcie się kolejnej części prezentującej atrakcje Nowego Jorku w nieco mniej znanej odsłonie. Tymczasem zajrzyjcie do innych wpisów z Wielkiego Jabłka:

• Stary Nowy Jork – spacerem po Dolnym Manhattanie >>
• Harlem – gospel i voodoo w Nowym Jorku >>

Źródła:

• „Nowy Jork. Od Manhatty do Ground Zero”, Magdalena Rittenhouse
• New York Public Library >>
• Greenwich Village Society for Historic Preservation >>

Artykuł Tajemniczy Nowy Jork – znane i mniej znane atrakcje miasta pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Początki Harlemu sięgają roku 1658, gdy przybyli do Ameryki Pónocnej Holendrzy założyli tu wioskę Nieuw Haarlem, nawiązującej do niderlandzkiego miasta o tej samej nazwie. Na przestrzeni lat status i struktura mieszkańców ulegały tu znacznym wahaniom. Przez większą część XIX wieku Harlem funkcjonował jako przedmieście Manhattanu i był synonimem elegancji i wytwornego życia. Dla zamożnych Nowojorczyków był miejscem wznoszenia letnich rezydencji i centrum nocnych rozrywek. Przyjeżdżali tu imprezować w lokalach takich jak słynny Cotton Club, gdzie najlepsi wykonawcy jazzowi grali, niestety wówczas tylko dla białej, publiczności. Cotton Club był również miejscem spotkań amerykańskiej gangsterki.

Wiele  tutejszych kamienic zbudowano z czerwono-brązowego piaskowca, zwanego Brownstone. Prezentują się one niezwykle okazale i stanowią nieodłączny element krajobrazu dzielnicy. Apartamenty w Brownstones mimo wygórowanych cen stanowiły łakomy kąsek wśród zamożnych mieszkańców Nowego Jorku.

Co więc sprawiło, że modny Harlem ze swoimi klubami “White only” przemienił się w dzielnicę do której reszta Nowojorczyków zaczęła bać się zapuszczać?

Harlem, Nowy Jork

Harlem, Nowy Jork

Harlem, Nowy Jork

Wielka migracja Afroamerykanów

Zaczęło się od kryzysu na rynku nieruchomości w 1904 roku, w  wyniku którego właściciele ziemscy nie mogli znaleźć lokatorów dla swoich mieszkań. Na scenę wkroczył wówczas Phillip Payton, afroamerykański przedsiębiorca branży nieruchomości, który sprowadził czarnoskórych nabywców, przyczyniając się tym samym do ich migracji z innych nowojorskich dzielnic. Niebawem na proces ten nałożyła się Wielka Migracja w Stanach Zjednoczonych, podczas której rzesze Afroamerykanów napływały do północnych miast przemysłowych, w tym Nowego Jorku, z przesyconego rasizmem południa. Podczas I Wojny Światowej czarnoskórzy robotnicy byli chętnie zatrudniani na etatach słabo obsadzonych ze względu na pobór wojskowy. Wielu z nich osiadło między innymi w Harlemie. Wraz z napływem Afroamerykanów, coraz więcej “białych” opuszczało Harlem, aż ich liczba spadła niemal do zera.

Życie w Harlemie

Mimo, że sytuacja na północy USA bardziej sprzyjała Afroamerykanom niż ta na południu, nie udało im się w pełni uciec przed rasizmem i segregacją. W większości nowojorskich dzielnic mieszkania wynajmowano im niechętnie, co wpłynęło na wzrost cen wynajmu w samym Harlemie. Duże zagęszczenie i wysokie koszty utrzymania zmuszały mieszkańców dzielnicy do życia w ciasnocie. W latach 20-tych XX wieku gęstość zaludnienia Harlemu była aż trzykrotnie wyższa niż ta na i tak tłocznym Manhattanie. I choć sytuacja stawała się trudna i kryminogenna, nie pogarszała się drastycznie dopóki nie brakowało zatrudnienia. Jednak wraz z wielkim kryzysem, a po II Wojnie Światowej deindustrializacją Nowego Jorku nadeszło bezrobocie. Sytuacja w Harlemie stała się niezwykle trudna. Nastał czas braku perspektyw, biedy, a w konsekwencji wzmożonej przestępczości i rywalizacji gangów. Z problemami tymi dzielnica nie mogła się uporać przez dekady.

Harlem, Nowy Jork

Harlem, Nowy Jork

Harlem, Nowy Jork

Harlem, Nowy Jork

Renesans Harlemu

Przed nastaniem trudnych czasów i pogrążeniu się dzielnicy w chaosie, Harlem przeżywał jednak  swoje złote lata. Mniej więcej w 1920 roku nastąpił gwałtowny i intensywny rozkwit życia kulturalnego i artystycznego Afroamerykanów, obejmujący nawiązującą do ich korzeni muzykę, sztukę czy literaturę. Triumf święciły blues i jazz, a także kabarety i musicale. To czas gdy rozbujana czarną muzyką dzielnica nie zasypiała, a manifestacja aspiracji intelektualnych i artystycznych ciemnoskórej ludności była silna jak nigdy wcześniej. Okres ten znany jest jako Renesans Harlemu (Harlem Renaissance), a poza sztuką i muzyką wyraźnie zaznaczało się również jego polityczne oblicze. Do głosu dochodzili Afroamerykańscy intelektualiści postulujący wyzbycie się przez czarnoskórych historycznych kompleksów i  nawołujący do odzyskania rasowej dumy i samostanowienia.

Do dziś Sercem Harlemu jest tętniąca życiem 125 ulica, zwana niekiedy “Piątą Aleją Harlemu”. Mieści się przy niej wiele afrykańskich restauracji czy sklepów z afrykańskimi wyrobami i muzyką, a przede wszystkim legendarny teatr muzyczny Apollo Theatre.

Apollo Theatre (Teatr Apollo)

Apollo Theatre to od 1914 roku najważniejsza scena Harlemu. Z początku dostępny był tylko dla białej publiczności, a zasada “Whites Only” była przez władze teatru ściśle przestrzegana. W 1934 roku pierwszy raz na oglądanie występów zezwolono Afroamerykanom, wówczas również nadano teatrowi obecną nazwę. Do legendy przeszły przede wszystkim odbywające się tu od 60 lat środowe wieczory amatorskie, Amateur Nights, dające nieznanym artystom i młodym talentom szansę na odkrycie. Tu publiczność gromkimi owacjami bądź posępną ciszą oceniała występ, decydując nieraz o dalszym losie młodego muzyka. Na deskach Apollo Theatre zaczynali między innymi: królowa jazzu Ella Fitzgerald, Steve Wonder, Jimi Hendrix, Billie Holiday czy Lauryn Hill.

Harlem, Nowy Jork – Teatr Apollo

Harlem, Nowy Jork

Harlem, Nowy Jork – African American Flag by David Hammons

Harlem, Nowy Jork

Harlem, Nowy Jork

Kościoły i gospel

Muzyczną scenę  Harlemu stanowią jednak nie tylko Teatr Apollo czy kluby, ale także kościoły, których zagęszczenie w dzielnicy może wprawić w osłupienie. A skoro wprawia w osłupienie nawet mieszkankę tak usłanego świątyniami kraju jak Polska, wiedz że coś jest na rzeczy ;) Kościołów w Harlemie jest około czterystu, co za tym idzie, mijamy je niemal na każdym kroku. Msze w wielu z nich urozmaicają występy chórów gospel, czyli sakralnej muzyki, mającej swój początek w XIX-wiecznej kulturze czarnoskórych mieszkańców USA.

Nie wszystkie z bożych przybytków Harlemu są jednak przychylne turystom i przypadkowym gapiom, dlatego spragnieni muzycznych uniesień powinni zrobić rozeznanie w których kościołach mogą liczyć na udział w koncercie lub mszy gospel. Te z bardziej znanych otwierających przed przyjezdnymi swe podwoje to między innymi Abyssinian Baptist Church, Greater Refuge Temple, New Mount Zion Baptist Church czy Convent Avenue Baptist Church. I mimo, że kościołów w Harlemie wiele, nie są jedynymi miejscami, w których możemy obcować tu z siłą wyższą.

Harlem, Nowy Jork

Harlem, Nowy Jork

Botanica

Botaniki to niezwykłe przyczółki afroamerykańskiego mistycyzmu osadzonego w nowoczesnym mieście. Sprowadzili je do Nowego Jorku przybysze z Kuby i Haiti. Przekraczając ich próg, żegnamy się z racjonalnością dużego miasta. Botanika to bowiem sklep z czarami. I to w sensie dosłownym. Wśród zagraconych półek znaleźć można zaklęcia zapewniające zdrowie, przywołujące miłość, gwarantujące powodzenie czy sukces finansowy, a także zioła do oczyszczania przestrzeni od duchów i złej energii.

Ze względu na kosmopolityczny charakter Nowego Jorku znaleźć tu można jednak amulety, magiczne przedmioty i obiekty kultu niemal z całego świata. I choć w pomieszczeniach panuje prawdziwy misz-masz, a część asortymentu wygląda dość kiczowato, funkcjonowanie botaniki ma doniosłe znaczenie dla części afroamerykańskiej ludności, odwołuje się bowiem do jej korzeni i wierzeń plemiennych.

Botaniki zakładają w Nowym Jorku przede wszystkim wyznawcy kultu santeria (inaczej Regla del Ocha), synkretycznego kultu rodem z Karaibów, opartego na wierzeniach afrykańskich ludów Joruba i Bantu z domieszką naleciałości rzymskokatolickich.

Geneza kultu związana jest  z handlem niewolnikami, kiedy to wielu członków narodu Joruba zamieszkującego Nigerię, Benin i Togo  sprowadzono na Karaiby jako niewolników. Na miejscu zwykle byli chrzczeni przez rzymsko-katolickiego księdza, a ich rodzime wierzenia starano się wyplenić. Jorubowie nie zamierzali jednak ich porzucić, a religię katolicką przyjmowali pozornie, przyporządkowując katolickich świętych jako odpowiedniki wyznawanych dotychczas bóstw. Właścicielki Botanik to często jednocześnie santeryjskie mistrzynie trudniące się odczynianiem uroków i zgłębianiem magii miłości.

Część właścicieli jak i asortymentu powiązanych jest także z wierzeniami voodoo, bardziej od saneterii znanymi, a jednak zbliżonymi do niego zarówno pod względem genezy jak i obrzędowości. Voodoo to tradycyjna religia afrykańskiego ludu Ewe, która wykrystalizowała się na Haiti wraz ze sprowadzeniem afrykańskich niewolników, którym tradycyjnie już zaczęto narzucać katolicyzm.

Voodoo obejmuje panteon bóstw afrykańskich jak i tych, które objawiły się już na Haiti i podobnie jak w przypadku santerii, utożsamiano je z katolickimi świętymi. W wierzeniach voodoo dużą rolę odgrywa kult przodków a także rytuały opętania, podczas których wchodzący w trans szamani mają bezpośredni kontakt z bóstwem. Duchy mogą nie tylko kontaktować się ze swoimi wyznawcami i przemawiać przez ich usta, ale także manipulować organizmem innego człowieka zarówno dla jego dobra, jak i na jego szkodę.

Voodoo praktykowane jest w Togo, Beninie i Ghanie, na Dominikanie oraz Haiti, gdzie status tej religii jest szczególny. Nieco inna odmiana voodoo praktykowana jest w Luizjanie, a szczególnie w Nowym Orleanie.

Botaniki są odwiedzane przez różnej maści szamanów z Ameryki Południowej, gdzie dają gościnne występy.

Nowy Jork: Botnica w Harlemie

Nowy Jork: Botnica w Harlemie

Nowy Jork: Botnica w Harlemie

Nowy Jork: Botnica w Harlemie

Nowy Jork: Botnica w Harlemie

Dziś Harlem przestał być synonimem biedy i przestępczości. Zabytkowe kamienice z brownstone są odnawiane, a domy-widma zyskują drugie życie. Powstają galerie sztuki, a różne instytucje wprowadzają programy edukacyjne dla młodzieży. Słynna czarna dzielnica nie odcina się jednak od swych korzeni, a niektórzy mówią, że przeżywa ona ponowny renesans.

Byliście w Harlemie? A może chcielibyście go odwiedzić?

Może zainteresuje Cię również spacer najstarszymi ulicami Nowego Jorku >>

Artykuł Harlem – gospel i voodoo w Nowym Jorku pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Według danych google hasło Nowy Jork jest najczęściej wyszukiwanym spośród miejsc na świecie. Ogrom ludzi, dźwięków, świateł i zapachów sprawia, że Nowy Jork trudno jest ogarnąć. Dlatego też zastanawiałam się od czego zacząć. I pomyślałam, że zacznę od początku. Od małego cypelka, gdzie wszystko się zaczęło. Od niewielkiego fragmentu Dolnego Manhattanu, będącego niegdyś nie Nowym Jorkiem, lecz Nowym Amsterdamem.

Nowy Amsterdam – fragment Dolnego Manhattanu

W XVII wieku oczy Europy zwrócone były ku Indiom. Henry Hudson, Anglik w służbie Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej otrzymał zadanie odnalezienia północnej drogi morskiej do Azji. Gdy w roku 1609 wpłynął w zatokę dzisiejszego nowojorskiego portu, był przekonany, że mu się to udało. Okazało się jednak, że natrafił na rzekę, noszącą zresztą dziś jego imię. Hudson do Azji nie dotarł, napotkał jednak żyzną krainę pełną bobrów, stanowiącą potencjał w handlu futrami. Kilka lat później powstała tu pierwsza holenderska faktoria handlowa, mieszcząca się dokładnie w miejscu, gdzie dziś znajduje się Battery Park przemianowany w 2015 roku na “The Battery”. Z “The Battery” rozciąga się widok na rzekę Hudson, a także majaczącą w oddali Statuę Wolności >>

Owa żyzna kraina położona była na wyspie zwanej przez plemię Lenape Manna – Hatta, czyli “Wyspą Wielu Wzgórz”. Pierwsi przybysze z Holandii osiedlają się tu w 1613 roku, zaś w roku 1624 zaczynają kolonizować Manna-Hattę zakładając jednocześnie pierwszą osadę kupiecką – Nowy Amsterdam. Mimo wprowadzania europejskiego nazewnictwa przybysze nie ingerują właściwie w tubylczą nazwę wyspy i dzisiejszy “Manhattan” bezpośrednio do niej nawiązuje.

Zakup Manhattanu przez Holendrów

Transakcja zakupu Manhattanu przez holenderskiego gubernatora Petera Manuita to już niemal legenda, potocznie często sprowadzana do naiwnej sprzedaży ziemi za szklane paciorki. Faktem jest, że rdzenna ludność odstąpiła te ziemie za dobra wartości 60 holenderskich guldenów (wówczas 24 dolary), w ówczesnych dokumentach nie ma jednak ani słowa o kolorowych koralikach, które pojawiły się przy którejś z kolei interpretacji tego wydarzenia. Transakcja zapisała się jako jedna z najkorzystniejszych w dziejach dla jej nabywców, gdyż sprzedane grunty na Manhattanie wycenia się obecnie na około 600 miliardów dolarów.

Zgoda tubylców na takie warunki może wydawać się dziś naiwna, aby ją jednak zrozumieć musimy porzucić na chwilę europejski, kapitalistyczny sposób myślenia. Rdzennej ludności nieznane było pojęcie własności, a korzystanie z ziemi i dóbr naturalnych traktowali jako przywilej, który nie mógł być definitywny i nieodwołalny. Monopol na korzystanie z ziemi i jej zasobów nie mieścił się w indiańskim sposobie pojmowania świata i natury. Był za to czymś oczywistym dla przybyłych na odległe ziemie roszczeniowo nastawionych Europejczyków. Tragiczny dla autochtonów finał tych rozbieżności jest historią powszechnie znaną i dotyczy całego kontynentu amerykańskiego.

Niderlandzkie panowanie w tym rejonie nie trwało długo. Na rozwijający się Nowy Amsterdam z zazdrością spoglądali bowiem poszerzający swe kolonialne zdobycze Brytyjczycy. W 1664 roku ich flota wpłynęła do zatoki i zajęła osadę chronioną zaledwie drewnianą palisadą wzdłuż dzisiejszej Wall Street. 9 września podpisany został akt przekazania kolonii w ręce brytyjskie. Wkrótce Nowy Amsterdam przemianowano na cześć Jakuba II, ówczesnego księcia Yorku. Tak narodził się Nowy Jork.

Dolny Manhattan i najstarsze ulice Nowego Jorku

Wall Street – centrum finansowe Nowego Jorku

Któż nie zna nazwy tej ulicy. Centrum światowej finansjery, obietnica błyskotliwej kariery dostępnej nielicznym, mokry sen finansistów z całego świata. A wszystko zaczęło się pod rosnącym tu niegdyś drzewem – platanem zachodnim. Na przełomie XVIII i XIX wieku w jego cieniu spotykali się kupcy i biznesmeni, którzy ukryci pod koroną drzew mogli dyskretnie handlować różnymi produktami i walutą. W celu sformalizowania tych schadzek założyli z czasem Porozumienie Platana Zachodniego (Buttonwood Agreement). Porozumienie to stało się zalążkiem Amerykańskiej Giełdy Papierów Wartościowych, która ma na Wall Street siedzibę do dziś. Obok niej siedzibę mają tu również Giełda Nowojorska, Handlowa Giełda Papierów wartościowych, Nowojorska Komisja Handlu jak i wiele instytucji finansowych oraz banków inwestycyjnych.

Jednak Wall Street to nie tylko centrum finansjery, ale i świadek doniosłych wydarzeń w historii USA. W miejscu, gdzie dziś stoi pomnik Jerzego Waszyngtona, ponad 200 lat temu pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych składał swą przysięgę. Niedługo potem w Federeal Hall, budynku za plecami Waszyngtona, zebrał się pierwszy Kongres.

Wall Street była ulicą graniczną Nowego Amsterdamu. Aby chronić osadę przed przybyszami z zewnątrz wzniesiono tu obronną drewnianą palisadę. Jak wiemy dla Anglików nie stanowiła ona przeszkody i jej ochronne właściwości okazały się wobec ich sił bezużyteczne. To jednak od wysokich drewnianych pali ulica otrzymała nazwę, pod którą funkcjonuje do dziś. Przechadzając się wśród maklerów i turystów warto spojrzeć pod nogi. Między brukiem zachowane są się bowiem oryginalne fragmenty tych pali, będące jednymi z nielicznych pozostałości po Nowym Amsterdamie.

Pearl Street

Rdzenna ludność zamieszkująca te tereny przed przybyciem Holendrów i Anglików poławiali w zatoce wiele skorupiaków. Jedna z najstarszych nowojorskich ulic, Pearl Street, prowadzi dawną indiańską ścieżką, a nazwę wzięła od zalegających na niej muszli po ostrygach. Co ciekawe, nie dotyczyło to muszli małży, gdyż te służyły za środek płatniczy, nie mogły zatem lądować na ulicy.

Przy ulicy Perłowej mieści się wiele starych ceglanych budynków wzniesionych w pierwszej połowie XIX wieku. Wzniesiono je po tym jak drewnianą zabudowę sięgającą czasów Nowego Amsterdamu strawił szalejący tu w roku 1835 wielki pożar. Ognia nie dało się powstrzymać z uwagi na niespotykany jak na Nowy Jork mróz. Strażacy próbowali walczyć z żywiołem, jednak woda zamarzała zanim dosięgała ogarniętych ogniem budynków. W ten sposób drewniana zabudowa nie tylko Pearl Street ale i okolicznych ulic przepadła na zawsze. Od tej pory budynki w Nowym Jorku zaczęto wznosić z kamienia i cegieł.

W dalszym ciągu jednak to właśnie w tym rejonie znajdziemy bardzo starą jak na Nowy Jork zabudowę, w tym mieszczący się przy numerze 54, na skrzyżowaniu z Broad Street najstarszy budynek na Manhattanie. Historia wybita jest nie tylko w tworzących go cegłach, ale i w mieszczącej się w nim jednej z najstarszych tawern Nowego Jorku, za sprawą której budynek stanowił w XVIII wieku centrum życia towarzyskiego.

Fraunces Tavern – najstarsza restauracja Nowego Jorku działająca do dziś

Budynek przy 54 numerze wzniesiono w 1719 roku, a historia mieszczącej się w nim tawerny sięga roku 1762. Wtedy to ówczesny właściciel budynku, Samuel Fraunces, otworzył ją pod nazwą Queen’s Head. I choć nazwa tawerny uległa zmianie i dziś nosi imię swego założyciela, działa nieprzerwanie w tym samym miejscu od początku swego istnienia. Więcej o Fraunces Tavern >> 

Stone Street

Spacerując po dolnym Manhattanie nie sposób nie zajrzeć na sąsiadującą z ulicą Perłową Stone Street. To również jedna z najstarszych nowojorskich ulic, za czasów Nowego Amsterdamu funkcjonująca jako Hoogh Straet (High Street). Przemianowana przez Brytyjczyków na Duke Street funkcjonowała pod tą nazwą do roku 1794, kiedy zmienioną ją na funkcjonującą obecnie Stone Street. Nazwa nie jest przypadkowa i upamiętnia fakt, że była to pierwsza brukowana ulica Nowego Amsterdamu, a co za tym idzie i całego Nowego Jorku. Stone Street była niegdyś najważniejszą ulicą miasta i to właśnie przy niej wznosił się pierwszy ratusz.

Pierwotna kolonialna zabudowa podzieliła los tej z Pearl Street, jednak część tutejszych budynków zrekonstruowana została w stylu holenderskim, przywołując choć odrobinę klimat z czasów Nowego Amsterdamu. Po starym bruku możemy się przechadzać do dziś, a przy okazji całkiem dobrze zjeść i wypić. Dzisiejsza Stone Street to bowiem zagłębie barów i restauracji, tętniące życiem zwłaszcza wieczorami. To zatem doskonałe miejsce by wśród starych cegieł, przy kilku kuflach piwa lub szklankach whiskey zakończyć spacer po najstarszej części Nowego Jorku.

Artykuł Stary Nowy Jork – spacerem po Dolnym Manhattanie pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.