Wyspę Santo Antao w całości tworzy materiał wulkaniczny, a jednak jej północ i południe to skrajnie różne światy. Niegdyś oddzielone nieprzebytym pasmem górskim, dziś połączone zaledwie dwiema krętymi drogami.

Część południowa to kraina płaska, sucha i jałowa. Gorące podmuchy wiatru unoszą wszechobecny pył sprawiając, że miejsce przywodzi na myśl pustynię. Głównym ośrodkiem tej części Santo Antão jest Porto Novo, w którego porcie, najważniejszym na wyspie, cumują statki płynące z innych wysp (głównie Sao Vicente >>). Porto Novo posiada prawa miejskie od 2005 roku, a okazałe budynki i promenady sfinansował rząd Luksemburga. I choć miasto położone jest nad oceanem, podobnie jak całe południe wyspy, sprawia wrażenie pustynnego. Szczególnie, gdy na archipelag dociera harmattan – gorący wiatr znad Sahary, niosący zanieczyszający pył. Zarezerwuj nocleg w Porto Novo >>

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Północno-wschodnia część Santo Antão

Droga wiodąca na północ to zaledwie 30 km, które przenoszą nas w przestrzeń skrajnie odmienną. Kamienisty, beżowy krajobraz ustępuje miejsca bazaltowym wzniesieniom. Północ jest królestwem strzelistych szczytów, soczyście zielonych, niemal pionowych zboczy, poszarpanych klifów i głębokich wąwozów. Drogi wiodą głębokimi rzecznymi dolinami, zwanymi ribeirami >>  Inne pną się wzdłuż grzbietów nad potężnymi urwiskami. Mimo wydawałoby się niegościnnych warunków, napotykamy osady ludzkie, wciśnięte między wulkaniczne ściany. Inne znów, położone bardzo wysoko, zdają się być uczepione stromych zboczy. Szczyty toną w ciężkich, szarych chmurach wzmagających niesamowitą, nieco ciężką atmosferę, by wieczorem zamienić się w istny Mordor :)

Nawet w tych nieprzyjaznych wydawałoby się warunkach, rozwinęły się urokliwe miasteczka jak Ponta do Sol, Ribeira Grande czy Coculi. Czas płynie w nich powoli, a kontakt ze światem zewnętrznym jest mocno ograniczony.

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Ponta do Sol

O świcie ruszamy z miasteczka Ribeira Grande drogą na północ. Trasa zawieszona na poszarpanym zboczu meandruje w górę na tle brunatno zielonego krajobrazu. Nad głowami widać spowite chmurami szczyty, a obok bezkres oceanu. Mijamy poszarpane skały, prowizoryczne boiska do piłki nożnej (za to z jakim widokiem!) i dosłownie dwóch pieszych i tyleż samochodów podczas dwugodzinnej wędrówki.

Ponta do Sol to ponoć jedna z najstarszych osad Cabo Verde. To urocze miasteczko z kolorową zabudową, położone pośród niegościnnego, surowego krajobrazu. „Słoneczny punkt”, jak można tłumaczyć jego nazwę, okazał się dla nas słoneczny tylko z nazwy. W pamięci pozostawił raczej ciężkie chmury, potężny wiatr i wzburzony ocean uderzający w zamglone klify. I wrażenie, jakby dalej nie było już nic.

Podobno Ponta do Sol przeżywa ostatnio boom budowlany. Planuje się budowę nowych mieszkań, dużego hotelu, a także kompleksu biur i banków. Wszystko to na potrzeby docierających tu  coraz częściej turystów. Zważywszy, że spotkałam ich bardzo niewielu, potrzeba ta nie wydaje się być jeszcze zbyt pilna. Może plany były więc nieco na wyrost i miasteczku uda się zachować spokojny charakter, przynajmniej jeszcze przez jakiś czas. 

W Ponta do Sol, Santo Antão

W Ponta do Sol, Santo Antão

W Ponta do Sol, Santo Antão

W Ponta do Sol, Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

W Ponta do Sol, Santo Antão

W Ponta do Sol, Santo Antão

W Ponta do Sol, Santo Antão

W Ponta do Sol, Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Informacje praktyczne:

• Na Santo Antao z innych Wysp Zielonego Przylądka dostaniemy się samolotem lub promem. Na regularne połączenie promowe możemy liczyć z Sao Vicente. Rejs trwa od 30 do 60 minut, w zależności od warunków pogodowych.
• Miasteczka Santo Antao mają coraz lepiej rozwiniętą bazę noclegową. W południowej części wyspy, niedaleko Porto Novo, udało nam się na dziko rozbić namiot. W części północnej nie jest to możliwe, gdyż każdy płaski fragment ziemi jest tu na wagę złota i mieszkańcy zagospodarowują go do swoich potrzeb.
• Z południowej części wyspy na północną bez problemu przeniesiemy się aluguerem (taksówką). Tu akurat ich funkcję najczęściej pełnią busy.
• Czas na wyspie najlepiej spędzać przemierzając fantastyczne Ribeiry
• Na wyspie mają zastosowanie także ogólne informacje, które możecie znaleźć tu >>

Gdzie nocować na Santo Antao:

Jeśli Waszym celem są wędrówki po ribeirach, warto poświęcić na nie kilka dni. Dlatego ważne jest, by miejsce noclegowe znajdowało się w ich pobliżu. Najdogodniejszymi punktami będą:

• Ribeira Grande (Povocao) – to przyjemne miasteczko pełne chaotycznych uliczek z nieco podniszczoną zabudową, ograniczone morzem i skalnym urwiskiem. Położone jest wzdłuż Ribeiry Grande i Ribeiry de Torre. Zarezerwuj nocleg w Ribeira Grande >>
• Paul (Vila das Pombas) – niewielkie miasteczko nad oceanem jest bramą do jednej z przepięknych ribeir, Ribeiry do Paul. Jego centrum stanowią kolorowe budynki w stylu kolonialnym. Jest też najmłodszym miastem Cabo Verde, gdyż status ten przyznano mu w roku 2010. Znajduje się w nim rodzinna destylarnia, w której grogue pozyskuje się za pomocą starego trapiche, działajacego jak przed czterystu laty. Baza noclegowa Paul >>
• Ponta do Sol to ponoć jedna z najstarszych osad Cabo Verde. To urocze miasteczko z kolorową zabudową, położone pośród zielonego, lecz dość surowego krajobrazu. Rozpościerają się tu wspaniale widoki na ocean i okoliczne szczyty. Ponta do Sol oferuje najszerszy wybór zakwaterowania w okolicy >>

Jeśli chcecie spędzić czas w południowej części wyspy, gdzie łatwiej choćby o kąpiel w oceanie, dobrym wyborem może okazać się wspomniane wcześniej Porto Novo. Nocleg możecie zarezerwować tu >>

Więcej zdjęć ze świata i z Polski znajdziecie na moim Instagramie. Zachęcam do obserwowania zwłaszcza, że zaczęłam niedawno i dopiero „rozkręcam się” na tym kanale :)

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

Wyspy Zielonego Przylądka – Santo Antão

W Ponta do Sol, Santo Antão

W Ponta do Sol, Santo Antão

Artykuł Santo Antão – prawdopodobnie najpiękniejsza z Wysp Zielonego Przylądka pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Senne krajobrazy Sao Vicente

Gorącymi, lecz wietrznymi uliczkami przechadzają się naprawdę nieliczni. Szczelnie pozamykane okna, ciemne nawet wieczorem, zdradzają, że domy stoją puste, czekając na powrót właścicieli. Kilka osób siedzi przed Take Away Atlanta. To jedyna czynna tu knajpa, oferująca także nocleg (poza sezonem również jedyny). Menu nie oferuje zbyt ciekawych dań, za to w cenach mocno „turystycznych”. Ponieważ rozstawienie namiotu nie bardzo wchodziło w grę,  skorzystaliśmy z noclegu. Z jedzenia już nie.

Baia das Gatas to miejsce nieco odrealnione. Rano budziło nas zawodzące miauczenie wysmarowanego na niebieskiego kota, który wyjątkowo upodobał sobie miejsce tuż pod naszym oknem.

Tutejsza laguna, naprawdę piękna, zachęca do zanurzenia się w jej wodach. Zwłaszcza w męczącym upale. Niestety, przemierzając jej sięgające kolan wody, można się raczej spocić niż orzeźwić. Dopiero po przejściu około kilometra możliwe jest jako takie zanurzenie.

To miejsce, gdzie nieopodal nie tak dawno wybudowanych, pustych domów przyjezdnych, leży wioska, w której ludzie od lat żyją tak samo. Wioska zbudowana z kamieni i baraków, gdzie egzystencja zależy od udanych połowów. To miejsce, gdzie w lazurowych wodach odbijają się ciemnozielone góry, nad którymi, mimo słonecznej pogody, prawie ciągle zalegają ciężkie chmury. Tu oczy mają prawdziwą ucztę.

Kreolsko-włoska gościnność

Rezygnując z menu oferowanego przez Take Away Atlanta, pozostaliśmy zdani na korzystanie z własnych zapasów. Pewnego dnia niestety krzesiwo odmówiło posłuszeństwa i o wrzątku mogliśmy tylko pomarzyć. Wokół wszystko zamknięte i tylko robotnicy remontujący dom na przeciwko dawali względną nadzieję. Gdy wybraliśmy się do nich po wrzątek okazało się, że w przeciwieństwie do okolicznych domów, ten nie był opuszczony.

Zamieszkiwał go Włoch, który po latach tułaczki po świecie, na Zielonym Przylądku znalazł swoje miejsce na ziemi. Znalazł też żonę, Jandirę, pochodzącą z Mindelo. Z większego miasta postanowili przenieść się na odludzie i teraz mieszkają tu we trójkę (z dzieckiem Jandiry). Wrzątku mieliśmy już pod dostatkiem, jednak nowo poznani znajomi kategorycznie stwierdzili, że pojawimy się u nich na obiedzie. I tak gorące kubki zamieniliśmy na kuchnię włoską w naprawdę dobrym wykonaniu. Nasi gospodarze nie mówili po angielsku. Znali kabowerdyjski, włoski i portugalski, czyli języki, których my, poza pewnymi zwrotami, nie rozumieliśmy. A jednak mój (też niezbyt dobry) hiszpański nieco ratował sytuację i tak mieszanka włosko-hiszpańsko-portugalska towarzyszyła nam do wieczora. Po raz kolejny język nie okazał się barierą. Zrozumieliśmy zaskakująco wiele.

I liczymy, że kiedyś, w Polsce uda nam się zrewanżować ;)

Artykuł Baia das Gatas – senna zatoka wśród gór pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Miasto, jak to zwykle bywa, ma niejednolity charakter. Tu jednak kontrast jest bardzo zauważalny i aż trudno uwierzyć, że dwie, skrajnie różne części tworzą jedno Espargos. Zabudowa nowoczesnej jego strony ma charakter europejski. Czyste, proste bloki, banki, urzędy. Wszystko utrzymane w jednolitej kolorystyce. Mało to wszystko afrykańskie. Dusza miasta kryje się w starej jego części. Warto spędzić tu kilka dni, by poczuć ten specyficzny klimat. No właśnie, klimat miejsca… niełatwo go określić, odczuwamy go przecież subiektywnie. Dla mnie w każdym razie klimat Espargos to mieszanka dziennej senności, powolności, wręcz melancholii, z wieczornym ożywieniem i energią. Brukowane uliczki, niska, kolorowa zabudowa i jeszcze bardziej kolorowi ludzie, którzy nigdzie się nie spieszą. Tu nie ma do czego.

Miasteczko szczególnie dobrze prezentuje się z perspektywy baru Ziquipa (w którym z kelnerami dogadamy się po angielsku, co warto docenić).

Można przesiedzieć kilka godzin sącząc oszronione piwo (Strella – niestety z importu) i delektując się wszechogarniającym spokojem. Warto pozostać tak do wieczora, gdy atmosfera staje się całkiem inna. Nagle główny plac zapełnia się gwarnym tłumem, muzyka staje się głośniejsza, a ludzie bardziej rozmowni. Jakby energia tłumiona przez dzienny upał teraz znajdowała ujście. Jutro znów miasto obudzi się leniwe i pozostanie takie aż do zachodu słońca.

Gdzie nocować w Espargos?

W starej, czyli tej bardziej pożądanej części miasta, możemy wybierać między:

• Residencial Central – pokój 2 osobowy od 90 zł, bez śniadania
• Pousada Paz e Bem – pokój 2 osobowy od 90 zł, bez śniadania
• Casa da Angela – pokój 2 osobowy po lekkich negocjacjach (które nie są tu mile widziane) – 75 zł + niewielkie śniadanie w cenie

Czyli za cenę punkt dla Casa da Angela, za to w Residencial Central są nieco lepsze warunki i (jeśli to dla kogoś ważne) jest po prostu ładniej.

Jest jeszcze Hotel Atlantico, ale to już droższa impreza, ponoć nie do końca warta swej ceny.

Artykuł Espargos – W szparagowym mieście pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

W wiosce panuje senna atmosfera, a spokój zakłócają jedynie nieco zbyt nachalni sprzedawcy pamiątek. Nie jest ich jednak zbyt wielu.

Jeśli wylądujemy na Sal i chcemy zwiedzić inne wyspy, a nie mamy ochoty podróżować samolotem, odwiedzenie Palmeiry nas nie ominie. To bowiem jedyny port na wyspie i jedyne miejsce, gdzie dowiemy się kiedy i w jakim kierunku promu możemy się spodziewać w najbliższych dniach. Ponoć informacje takie dostępne są także w Espergos, niełatwo jednak do nich dotrzeć i z mojego doświadczenia, są raczej dość wybiórcze.

Z Espargos do Palmeiry możemy dostać się dwojako:

• pieszo (wolnym krokiem półtorej godziny, szybszym godzina).  Spacer, choć niedługi, może nieźle dać w kość osobom gorzej znoszącym upały. Po drodze nie ma co liczyć na choćby najmniejszy skrawek cienia.
• miejscową taksówką (aluqer). Większość samochodów prywatnych pełni tu przy okazji rolę aluqera, a transport oznacza zazwyczaj podwózkę na pace pickupa :)

Artykuł Senna Palmeira pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Pierwsze niespodzianki

Można natknąć się na opinię, że z dystansu wyspa wygląda jak plama ropy na oceanie i każdy, kto spodziewa się egzotycznego raju, przeżyje rozczarowanie. Z drugiej strony biura podróży zachwalają ciągnące się kilometrami plaże i gwarantowaną słoneczną pogodę (350 dni słonecznych w roku!). A prawda jak zwykle leży gdzieś pośrodku i zależy od upodobań i oczekiwań potencjalnych przyjezdnych. Moją przygodę z Cabo Verde zaczęłam właśnie od wyspy Sal i od razu odczułam, że poza 350 dniami słonecznymi jest jeszcze 15 pozostałych :)

Wstępnie mieliśmy lądować na Wyspie Boa Vista, lotnisko zostało jednak zamknięte z powodu silnej burzy. Lądowisko na Sal pozostało otwarte, przywitało nas jednak ulewą i niemalże powodzią. Następnego dnia wszystko wróciło do normy i po obfitym deszczu nie został nawet ślad.

Wyspa Sal i jej bezdroża

Sal to przede wszystkim wszechogarniające pustkowie. Płaski, jałowy krajobraz urozmaica kilka wzniesień wygasłych wulkanów. Z pewnością nie każdemu teren taki przypadnie do gustu, w mój jednak trafiał doskonale. Jeśli ktoś lubi wędrówki po piaszczystych, wietrznych bezdrożach i klimaty rodem z Marsa, niewątpliwie zachwyci się tym miejscem.

Krótka historia wyspy Sal

Sal nie jest oczywiście wyspą bezludną (choć oddalając się choćby kawałek od któregoś z miast, można odnieść takie wrażenie). Odkryta w 1460 roku, nigdy nie była przyjaznym miejscem do zamieszkania. Przybywający głównie z Portugalii i Hiszpanii osadnicy wybierali na swój nowy dom pozostałe części archipelagu (szczególnie Sao Tiago).

Do około 1850 roku wyspa liczyła ledwie setkę mieszkańców. Populacja powiększyła się wraz z założeniem przez przedsiębiorcę, Manuela Antonio Martins’a, prężnej firmy eksportującej sól. Po jej upadku Sal znów przebywała w izolacji, do czasu gdy Benito Mussolini wybrał ją na miejsce uzupełniania paliwa dla samolotów latających z Europy do Afryki. Z wybudowanego na wyspie lotniska korzystały także samoloty RPA (której w czasach apartheidu inne afrykańskie państwa odmawiały korzystania ze swoich lądowisk).

Dziś Sal czerpie zyski głównie z rozwijającej się turystyki. Wiejące tu silne wiatry stwarzają wspaniałe warunki dla coraz tłumniej przybywających surferów. Życie 20 tysięcy mieszkańców skupia się w sześciu niewielkich miasteczkach (Espargos, Pedra de Lume, Palmeira, Terra Boa, Murdeira i Santa Maria) każdym o nieco innym charakterze. Na dłużej warto zatrzymać się w leniwym Espargos, przede wszystkim w jego starej części >>

Plaże i saliny

Turystyczna Santa Maria nieszczególnie przypadła mi do gustu, ale może dlatego, że podczas mojego pobytu przypominała plac budowy. Okolica rekompensuje jednak braki samej miejscowości. Zwłaszcza rozległa Zatoka Murdeira o skalistym, poszarpanym podłożu, ciągnąca się aż do Monte Leao – wygasłego wulkanu budzącego skojarzenie z leżącym królem sawanny.

To również w Santa Marii i jej okolicach znajduje się najwięcej szerokich plaż pokrytych białym piaskiem, które niewątpliwie mogą przyciągać wszystkich spragnionych nadmorskiego wypoczynku.

Będąc na wyspie warto też odwiedzić saliny Pedra de Lume, położone w kraterze wygasłego wulkanu. Relacja i zdjęcia z Pedra de Lume >>

Noclegi na Sal

Spośród wysp Zielonego Przylądka to właśnie na Sal najczęściej kierują turystów biura podróży. Szczególnie pełen hoteli kurort Santa Maria przygotowany jest na obsługę zorganizowanych wycieczek.

Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by wybrać się na Sal na własną rękę, czego jestem doskonałym przykładem. Oferta noclegowa jest tu dość szeroka i z roku na rok coraz bardziej różnorodna. Nocleg na Sal możecie wybrać i zarezerwować tu >>

Choć jak wspomniałam Santa Maria oferuje przede wszystkim usytuowane wzdłuż plaży hotele, nie brakuje tu również apartamentów czy pokoi na wynajem. Tu możecie zapoznać się z aktualną ofertą wolnych miejsc i zarezerwować nocleg >>

Stolica wyspy, Espargos, dysponuje dużo węższym zapleczem noclegowym niż turystyczna Santa Maria. Wybierając pokój warto według mnie skupić się na tych położonych w kameralnej, starszej części miasta. Zależy to oczywiście od indywidualnych upodobań. Propozycje noclegów w Espargos znajdziecie tu >>  

Z Sal na inne wyspy

Kiedy znużą nas już wędrówki po spalonych słońcem bezdrożach i zapragniemy skorzystać z uroków innych wysp, drogi mamy dwie. Samolot – wyjście droższe i niezwykle proste (komunikacja lotnicza działa bardzo sprawnie i z wyspy na wyspę dostaniemy się migiem). Prom – rozwiązanie sporo tańsze i jakże nieprzewidywalne :) Aby przemieścić się gdziekolwiek drogą morską, musimy udać się do portu w Palmeirze i zapytać kiedy i dokąd odpływa najbliższy statek. Nie liczmy, że znajdziemy jakiekolwiek rozkłady kursów. Nie radzę także obierać konkretnego celu podróży (chyba, że możemy pozwolić sobie na dni lub tygodnie czekania). Jeśli zależy nam na czasie, dowiedzmy się kiedy odpływa najbliższy statek (przy odrobinie szczęścia będzie to jeszcze tego samego dnia) i zdajmy się na los. My w ten sposób dotarliśmy przez Sao Vincente >> na Santo Antao >> Chyba nie mogliśmy trafić lepiej.

Przed odjazdem jeszcze rzut oka na Sal w czarnobieli:

Artykuł Wyspy Zielonego Przylądka – wulkaniczne pustkowia Sal pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Egzotyczne mogą nam się wydać sklepowe półki świecące pustkami, na których królują puszkowane parówki i fasola. Na takie natkniemy się jednak tylko wówczas, gdy na którąś z wysp dawno nie zawitał prom (nam zdarzyło się to akurat na początku podróży)..

Dla poszukiwaczy smaków znajdzie się jednak kilka ciekawych owoców i przede wszystkim królowa tutejszych potraw – catchupa. To taki schabowy Wysp Zielonego Przylądka, tyle, że oparty na kukurydzy. I to nie zwykłej kukurydzy, lecz tak zwanej hominy corn. Spuchnięte, nieco klejące ziarna zawdzięczają swój unikalny smak specjalnej technice obróbki. Najpierw namacza się je w ługu lub kwasku cytrynowym, w celu zmiękczenia powłoki, następnie myje, by usunąć nadmiar roztworu wraz z zewnętrzną warstwą ziarna.

Podana w eleganckiej knajpce, czy w przydrożnym barze, nam smakowała wyśmienicie. W założeniu Catchupę serwuje się w trzech wariantach: jako wersję biedaka (przeważnie gotowana kukurydza, fasola, ziemniaki i zioła), bogacza (do której dodawana jest ryba, kurczak, czy kiełbasa) oraz catchupa grelhada (usmażone składniki, które kucharz miał pod ręką). W praktyce właściwie i tak ciężko poznać, co się trafiło :) Gotowe danie przyjmuje formę mniej lub bardziej zbitej, pożywnej papki, ukrytej nieraz pod sadzonym jajkiem. Proces przygotowania świeżej catchupy jest bardzo czasochłonny, dlatego warto zamówić ją sporo wcześniej. W niektórych knajpach smaży się jednak tylko przygotowane wcześniej składniki. Wówczas danie ląduje na stole niemal natychmiast. Naszą pierwszą i zarazem najlepszą catchupę zjedliśmy w nieco obskurnym barze w Porto Novo. Oto i ona!

Catchupa

Aha, zwolennicy miejscowych przysmaków powinni odwiedzić Praię, stolicę Cabo Verde. Tam, w przeciwieństwie do innych miasteczek, znajdziemy spory wybór ulicznego, pysznie wyglądającego żarełka.

Artykuł Catchupa – królowa kuchni Zielonego Przylądka pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.