Początki Ko Panyi

Obecnie wioska liczy około 360 rodzin, będących potomkami malajskich rybaków, którzy zbudowali osadę w XVIII wieku, kiedy prawo do posiadania ziemi mieli jedynie rodowici Syjamczycy.* Na palach wybudowano nie tylko niewielkie domki. Wioska może poszczycić się restauracjami, szkołą, meczetem, a nawet pływającym na wodzie boiskiem do piłki nożnej. Wszystko połączone systemem chodników, niewielkich mostów i kładek.

Życie na wodzie

W ciągu dnia na wyspie spotkać można wielu odwiedzających ją przyjezdnych. Jednak mimo wpływów, jakie czerpie z turystyki, jej mieszkańcy zachowali styl życia, który prowadzili tu ponoć od samego początku. Mężczyźni trudnią się połowem ryb, kobiety gotują w publicznych kuchniach, dzieci spędzają dzień w szkole (to akurat przyszło sporo później). Niektórzy z mieszkańców nigdy nie zapuścili się poza ten mały świat.

O ile w ciągu dnia wioska nabiera turystycznego charakteru za sprawą knajpek i straganów z pamiątkami (i przede wszystkim turystów oczywiście), o tyle wieczorem staje się miejscem jakby odciętym od świata. Ciszę przerywa tylko wieczorne i poranne nawoływanie muezina. Dlatego jeśli mamy zamiar odwiedzić to miejsce, warto zdecydować się na nocleg w jednym z położonych na wodzie bungalowów. Pamiętajmy, że jest to wioska muzułmańska, dlatego jeśli ktoś nie wyobraża sobie wakacyjnych wieczorów bez czegoś mocniejszego, może się mocno rozczarować. Co do łamania prawa, porządku pilnuje tu jeden policjant, nie ma jednak ponoć za dużo do roboty.

Inspiracja dla stolicy

Co ciekawe, Ko Panyi stało się inspiracją dla architektów z Bangkoku, którzy według podobnego wzorca planują wybudować całe dzielnice w stolicy Tajlandii. Postępująca urbanizacja położonego 1.5 m poniżej poziomu morza Bangkoku sprawia, że miasto zapada się 10 cm rocznie. Sytuację pogarsza ocieplenie klimatu i intensywne opady, a także niewydolna infrastruktura. Rozwiązanie rodem z Ko Panyi miałoby rozstrzygnąć nierówną walkę ze skutkami coraz poważniejszych podtopień.

* Do tej pory zakup ziemi w Tajlandii przez obcokrajowca jest procesem niezwykle skomplikowanym.. o tym jednak może innym razem..

Artykuł Ko Panyi – całe życie na wodzie pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Jak dość powszechnie wiadomo, narodowym sportem Tajlandii jest Muay Thai, czyli tajski boks. Choć nie przetrwały źródła jednoznacznie świadczące, jakoby Syjam był kolebką tej sztuki walki, niezaprzeczalnie to właśnie w tym kraju rozwinął i rozpowszechnił się on najbardziej. Walkom nie sposób odmówić widowiskowości, która przyciąga jak magnes szeroką publikę. Mają one jednak także swoją ciemną stronę.

W kraju kwitnie bowiem proceder urządzania walk, w których zawodnikami są dzieci. Niestety ich start w zawodach ma niewiele wspólnego z samorozwojem i zaspokajaniem dziecięcych ambicji, za to bardzo wiele z ratowaniem rodzinnego budżetu.

Zdrowi chłopcy wysyłani są do klubów walki w wieku 6-10 lat. Jak w każdym sporcie, panuje pogląd, że im wcześniej zaczną treningi, tym większa szansa na odniesienie sukcesu. I nie było by w tym nic złego gdyby nie fakt, że trening Muay Thai to nie przelewki. Dzieciaki poddawane są niezwykle wyczerpującym i brutalnym próbom, ćwicząc nierzadko ponad siły. Co więcej, dziecięce walki nie są jedynie domeną chłopców, ale także… dziewczynek. I nie walczą wcale w oddzielnych turniejach, lecz w tych samych, stając w ringu przeciwko swoim kolegom. Z biologicznego punktu widzenia nie ma w tym nic szokującego, gdyż w wieku dziecięcym siła obu płci jest podobna. Różnice rozwijają się i uwydatniają dopiero w okresie dojrzewania. Mimo to mieszane walki nie mogą odbywać się w ringach poświęconych przez duchownych (praktyka ta ma często w Tajlandii miejsce). A wszystko z powodu wierzeń, według których obecność walecznej przeciwniczki sprawia, że z chłopca umyka duch walki.

Cały proceder ma się w kraju bardzo dobrze, a powodem, jak to zwykle w takich przypadkach bywa, są pieniądze. I to niemałe. Tajski boks dzieci to potężny biznes, na którym zyskują rodziny niektórych młodocianych zawodników, ale przede wszystkim organizatorzy tego rodzaju turniejów. Zakłady przyjmowane na młodych bokserów sięgają nawet 100 000 THB (ok. 2500 EUR). W Azji południowo-wschodniej to naprawdę duże pieniądze. I mimo, że zakłady te są z prawnego punktu widzenia nielegalne, nikt się tym nie przejmuje. Oko przymyka na nie także policja.

Pokładająca w zawodniku nadzieję rodzina ciuła pieniądze, by w decydującej walce postawić na niego nawet kilkukrotność swych miesięcznych dochodów. Dla dziecka oznacza to poza wyzwaniem fizycznym, wielkie obciążenie psychiczne. Przegrana w walce oznacza bowiem nierzadko rujnację finansową rodziny, za którą dziecko jest potem obwiniane.

A co w przypadku wygranej? Jak to w zakładach, w zależności od stawek i rozkładu głosów, rodzina zwycięzcy zgarnia należną pulę. Zawodnik otrzymuje 10% wartości zakładów plus pieniądze za start. Zyskuje oczywiście uwielbienie publiczności i staje się lokalnym bohaterem… dopóki nie przegra.

Artykuł Ciemna strona Muay Thai, czyli sport nie zawsze zdrowy pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Tajlandia poza szlakiem

Po drodze zauważyliśmy zjazd do Parku Narodowego. Skręciliśmy, przejechaliśmy kilka kilometrów i naszym oczom ukazało się położone wśród wzniesień jezioro. Słońce chyliło się ku zachodowi, sprawiając, że pomarańczowa ziemia nabrała jeszcze bardziej intensywnej barwy.

Do brzegu przybijała akurat łódka i udało nam się zabrać w niewielki rejs. Naszą uwagę przykuł rząd domków na wodzie. Podpłynęliśmy bliżej. Okazało się, że pewien Taj prowadzi tu hotel i restaurację (Eakachai Houseboat).

Plan powrotu do Chang Mai upadł od razu. Wróciliśmy na brzeg zabezpieczyć porządniej skutery, żeby nazajutrz mieć czym wracać i po kolejnym kursie łódką wylądowaliśmy na dobre w nawodnym lokum. Ta noc to pyszne cashew nuts (wspaniałe żarełko na bazie nerkowców, podawane w Tajlandii w kilku wersjach), piwo i gra w karty do późnej nocy. W pięknych okolicznościach przyrody :)

Poranek na Mae Ngat:

Warto było zaryzykować. Nasze bagaże w Chang Mai zostały bowiem bez opieki, w otwartej całą dobę recepcji, której w nocy nikt nie dogląda. Recepcja wychodziła częściowo na dwór i z ulicy był do niej łatwy dostęp. Gdy wróciliśmy, plecaki były na szczęście nienaruszone. Nie byliśmy aż takimi ryzykantami, by najbardziej wartościowych i potrzebnych rzeczy nie zabrać ze sobą, jednak obecność bagaży i tak przyjęliśmy z ulgą.

A tu jeszcze kilka zdjęć z powrotu i Mae Ngat Dam za dnia:

Mae Ngat praktycznie:

• Park Narodowy Sri Lanna oddalony jest od Chang Mai o około 70 km. Dostaniemy się tu drogą 107 lub 1001, najwygodniej skuterem.
• Park zajmuje powierzchnię około 100 000 hektarów.
• Jezioro Mae Ngat powstało w wyniku budowy tamy na rzece Mae Ngat
• Wstęp do parku oficjalnie kosztuje 100 baht (ok. 10 zł), ale ponoć zdarzały się sytuacje, że turyści musieli zapłacić więcej. Czasem z kolei nikt pieniędzy nie pobiera. Tak było akurat gdy przyjechaliśmy. Możliwe, że z powodu dość późnej pory.
• Opłata za kurs łódką to aktualnie mniej więcej 500 baht, ale cena zależy tak naprawdę od tego jak się dogadamy.
• Cena za pokój w Eakachaihouse Boat to mniej więcej 200-300 baht (tak, 20-30 zł za takie cudeńka :)

Artykuł Park Narodowy Sri Lanna – jezioro Mae Ngat pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

To fathom hell or soar angelic,

Take a pinch of psychodelic…

(H. Osmond do Aldousa Huxleya)

 Szerokie, ciągnące się po horyzont plaże, plantacje kokosowe, fragmenty dżungli, malutkie wioski i… Full Moon Party. Tak w skrócie opisać można Wyspę Ko Pha Ngan, położoną w południowo-wschodniej części Zatoki Tajlandzkiej.

Full Moon Party – impreza w pełni

Spośród licznych tajskich wysp, znana jest jako ta najbardziej imprezowa, przyciągając rzesze spragnionych zabawy backpakerów (zwał jak zwał, w każdym razie nas także). Raz w miesiącu, na plaży Haad Rin, odbywa się Full Moon Party.

Wszystko zaczęło się około 25 lat temu, gdy niewielka grupka hipisów postanowiła zabawić się na plaży podczas pełni księżyca (ta na Ko Pha Ngan była ponoć piękna jak nigdzie indziej). Na przestrzeni lat, niewiele znaczące wydawałoby się zdarzenie, ewoluowało w imprezę przyciągającą 10-30 tysięcy ludzi z różnych zakątków świata, pragnących oddać się nieskrępowanej zabawie.

Przy głośnej muzyce dobiegającej z plażowych barów, z wiaderkami pełnymi zmieszanych alkoholi, wszyscy bawią się do upadłego (dosłownie). Zabawa potrafi trwać kilka dni. Jeśli komuś jednak mało lub nie dotarł akurat na Full Moon Party, nie ma powodu do niepokoju. Czeka na niego jeszcze Black Moon Party (gdy księżyc jest w nowiu) oraz odbywający się dwa razy w miesiącu Half Moon Festival, czyli świętowanie w dżungli. Jeśli ktoś chce się upewnić, że nie ominie go wybrana impreza, sugeruję odwiedzić: http://www.thailandmoonparty.com/. Gdybyśmy jakimś cudem nie wpasowali się w kalendarz, także nie mamy się czego obawiać. Wieczorem niemal każdy basen położony przy mieszkalnych bungalowach, zmienia się w solidną imprezownię.

Plażowe i basenowe balangi to nie jedyna (choć główna) rozrywka na wyspie. Jeśli ktoś nie miał okazji przekonać się wcześniej jak ważnym sportem w tym kraju jest Muay Thai (tajski boks), tu odczuje to z co najmniej zdwojoną mocą. I nieważne, czy zobaczymy wieczorną walkę czy nie. Głos naganiacza zachęcającego do jej obejrzenia, zapewne dłuuugo pozostanie nam w pamięci. Monotonne nawoływanie trwa bowiem cały dzień, niemal bez przerwy. Tylko dźwięki kolejnej imprezy są w stanie go zagłuszyć. Dzień później nawoływanie niestety powraca, jak kiepski radiowy przebój… i ciąży, zwłaszcza skacowanej głowie.

Odludne plaże Ko Pha Ngan

Budząc się rano, czyli w okolicach południa, słychać jeszcze coś jakby szumy poprzedniej nocy. Poza tym jednak cisza (pomijając naganiacza Muay Thai, który na szczęście chwilami jednak daje od siebie odetchnąć).

Nieliczni turyści wylegują się w plażowo-knajpianych hamakach (reszta śpi w bungalowach i potrwa to do późnego popołudnia). Kuszące, błogie lenistwo. Grzechem byłoby nie pobujać się w rytm przybijających do brzegu fal. Warto wybrać się także na spacer plażą. Wcale nietrudno znaleźć zakątki, gdzie mimo turystycznego charakteru wyspy, nie spotkamy żywej duszy.

Zielona wyspa

Spędzając czas na Ko Pha Ngan szkoda jednak ograniczać się do plaż, nie zagłębiając się w jej zielone wnętrze. Tu (podobnie zresztą jak w przypadku zwiedzania całej Tajlandii) nieoceniony będzie skuter. Jeśli tylko nie zaliczymy poważniejszej wywrotki na mocno spękanej ziemi, szybko dotrzemy w dowolny jej rejon.

A to jeszcze miejsce, którego nie sposób pominąć. Niby zwykła knajpa, tyle, że mieści się w domku na drzewie. Właściciel mieszka zresztą tuż nad barem, a jego mały pokój opleciony jest wokół przebijającego go konara.

I jeszcze rzut oka na plaże sąsiedniej wysepki, Ko Tao:

Ko Pha Ngan –  nieco praktyki:

– wyspa oferuje naprawdę masę miejsc noclegowych, wiele z nich to domki przy samej plaży. Polecić mogę Coral Bungalows. W cenie 200 – 1000 bath od osoby (zależnie od sezonu i standardu), mamy do dyspozycji murowany domek z łazienką, otrzymujemy powitalnego drinka lub małe danie i do woli możemy korzystać z basenu.

– na Ko Pha Ngan najłatwiej dotrzeć z miasta Surat Thani, z którego kursuje kilka statków pasażerskich. Jeśli planujemy dostać się tu z Bangkoku, możemy nabyć bilet łączony na autokar i statek

– poza imprezowaniem, na wyspie można wypożyczyć kajaki, sprzęt do nurkowania, czy rowery. Warto też wybrać się na trekking

– imprezowe wiaderka można kupić w sklepach 7-Eleven (sieci popularnej w całej Tajlandii). Zapłacimy mniej niż w barach na plaży.

Artykuł Ko Pha-Ngan – odlot w pełni pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Makaki w Lopburi

Lopburi znajduje się około 150 km na północ od Bangkoku (pokonanie tej odległości pociągiem w 2010 kosztowało odpowiednik niemal 4 zł). Tysiące makaków żyje tu nie tylko w murach świątyń (jak ma to często w tym kraju miejsce), lecz biega swobodnie po całym mieście, opanowując wiele ulic czy opuszczonych domów. Na jeden z nich mieliśmy okazję się natknąć i harmider, który stamtąd dobiegał wskazywał co najmniej na odbywającą się właśnie małpią orgię. Nie wypadało przeszkadzać, więc nie wchodziliśmy do środka. Wystarczył spacer zaułkami, będącymi również małpim królestwem.

Tym bardziej, że robiące słodkie oczka zwierzaki, potrafią stać się natarczywe, a nawet agresywne… i przez przypadek mogą sprzedać nam wirusa wścieklizny. Przede wszystkim jednak makaki to bardzo zręczni złodzieje. Mimo, że byliśmy tego świadomi, nie uchroniliśmy się przed zwinięciem długopisu i butelki wody. Na szczęście na tym straty się skończyły.

Nie dziwiły nas już jednak wszechobecne kraty w oknach mieszkań czy hosteli. Montowane także na wyższych piętrach, gdyż małpy zręcznie spacerują choćby po liniach wysokiego napięcia. Niestety niekiedy płacą za te przechadzki najwyższą cenę, ginąc w wyniku porażenia prądem.

Uczta małp

Co ciekawe, choć małpy, a szczególnie makaki, są popularne w całej Tajlandii, Lopburi to jedyne miasto, opanowane przez nie w takim stopniu. Co sprawia, że upodobały je sobie jak żadne inne? Tego nie wiem. Grunt, że mieszkańcy miasta wydają się to w pełni akceptować. Raz do roku, w listopadzie, wyprawiają nawet współmieszkańcom przyjęcie, na którym nie brak zastawionych stołów, pełnych małpich przysmaków. Ostatnie przypadło na 23 listopada.

Artykuł Złodzieje z Lopburi pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Jeśli jednak zdecydujemy się na podróż autobusem, możemy liczyć na niespodzianki. Tak było przynajmniej w moim przypadku. Po pierwsze naszemu pojazdowi daleko było do tego, co zazwyczaj mamy na myśli słysząc o autobusie. Wykonany był przede wszystkim z drewna.

Z dwójką znajomych byliśmy akurat jedynymi pasażerami i nasza jazda przebiegała bez zakłóceń… do momentu gdy zorientowaliśmy się, że wąskie dróżki, którymi jedziemy od jakiegoś czasu, na pewno nie prowadzą na dworzec, na który mieliśmy zamiar się dostać. Wcześniej kierowca zapewniał, że tam się właśnie udaje. Stwierdziliśmy, że najwyraźniej nastąpił poważny zgrzyt w komunikacji.

Nasze zdziwienie sięgnęło zenitu, gdy kierowca wjechał na czyjąś posesję, zaparkował w garażu i poprosił o opuszczenie pojazdu. WTF? Staliśmy chwilę skołowani, czekając na rozwój wypadków. Nasz kierowca wyjechał z drugiego garażu zwykłą osobówką i gestem dłoni zaprosił nas do środka. W końcu wszystko stało się jasne. Po co z trzema osobami na pokładzie pokonywać trasę pojazdem spalającym hektolitry, gdy można podróżnych podwieźć ekonomicznym autem. Nie pytajcie tylko co z podróżnymi czekającymi na kolejnych przystankach. Musieli się najwyraźniej zadowolić kolejnym transportem (choć z drugiej strony, po drodze żadnego przystanku już nie widziałam). Trzymanie autobusu we własnym garażu również nie jest w Tajlandii powszechną praktyką. To chyba taka fantazja naszego kierowcy. Na dworzec dotarliśmy na czas.

Artykuł Autobus po tajsku pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Ukazują przede wszystkim strzelistą formację skalną, czyli Ko Tapu, znaną także jako skała gwóźdź. Jeszcze do nie tak dawna ten piękny zakątek nie był znany ani zbyt często odwiedzany. Wszystko uległo zmianie po roku 1974, kiedy wysepka stała się scenerią przygód najbardziej chyba znanego agenta na świecie – Jamesa Bonda (Człowiek ze Złotym pistoletem). Od tej pory pod taką właśnie nazwą – Wyspa Jamesa Bonda, miejsce to jest najbardziej znane. Niestety wraz ze sławą, zawitały tu tłumy turystów i komercja. Wszechobecne stragany z pamiątkami na stałe wtopiły się w tutejszy krajobraz, a ludzie mogą się nawzajem zadeptać. Co prawda da się jeszcze zrobić takie zdjęcia:

Łatwo jednak nie jest i powiedzmy sobie szczerze, ukazują rajski fragment oderwany od nie tak już rajskiej całości. Za to rejs po okolicznych, nie tak masowo już odwiedzanych wysepkach, dostarczyć może bardziej błogich doznań.

Artykuł James Bond Island – Fałszywa pocztówka pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.