Herbata na Sri Lance

Cejlońska herbata doceniana jest od dawna, a kraj mimo tak niewielkiej powierzchni (65 610 km²) zajmuje czwarte miejsce na świecie pod względem jej zbiorów (po Chinach, Indiach i Kenii). Nie zawsze jednak tak było. Sadzonki herbaty sprowadzili z tu indyjskiego stanu Asam Brytyjczycy w drugiej połowie XIX w, tuż po tym, jak zaraza zniszczyła uprawianą przez nich wcześniej kawę.

Sekret wysokiej jakości cejlońskiej herbaty tkwi w doskonałych warunkach do jej uprawy, przede wszystkim jednak w sposobie zbierania liści. Podczas gdy w wielu miejscach na świecie używa się do tego celu maszyn, na Sri Lance nadal pracę tę wykonuje się ręcznie. Umożliwia to bardzo precyzyjną selekcję, by do suszenia trafiały tylko najlepiej nadające się do tego celu liście.

Zbiory herbacianych liści

Wysoka jakość ma jednak swoją cenę i okupiona jest ciężką pracą kobiet na plantacjach. Zbieraniem herbaty (jak wcześniej kawy) trudnią się przede wszystkim Tamilki, sprowadzone przez Brytyjczyków po tym jak Syngalezki odmówiły wykonywania tego zadania. Mimo upływu lat i zmiany sytuacji politycznej, nadal to właśnie one są najliczniejszymi pracownicami herbacianych plantacji. Od bladego świtu krążą wśród krzewów, zbierając do 20 kg liści w ciągu dnia! 

Kobiety zrywają tylko najmłodsze, jasnozielone listki wraz z nierozwiniętym pączkiem, które rosną na szczycie herbacianego krzewu. Wymaga to zarówno wiedzy, jak i cierpliwości oraz sprawności manualnej. Wyselekcjonowane liście poddawane są procesom suszenia, rolowania i fermentacji. Dopiero tak przygotowany susz trafia na aukcje, na których zaopatrują się w niego światowi producenci.

Czarna, zielona i biała – co różni rodzaje herbaty

Choć mogłoby się wydawać inaczej, herbatę czarną, zieloną jak i białą pozyskuje się z tego samego typu herbacianego krzewu. Różni je tylko to, co dzieje się z liśćmi po zerwaniu.

• Czarna herbata to liście w pełni sfermentowane. Zostają poddane więdnięciu, skręcaniu, fermentacji, a po wysuszeniu mogą trafić do sklepów.
• Liście herbaty zielonej poddawane są utlenianiu, a także suszeniu i podgrzewaniu, co zapobiega rozpoczęciu się procesów fermentacyjnych, dzięki czemu zachowują zielona barwę.
• Białą herbatę wytwarza się z nierozwiniętych, herbacianych pączków, pozostawianych do zwiędnięcia, a następnie suszonych.

Herbaciane wzgórza pokryte przystrzyżonymi krzewami to jeden z najbardziej charakterystycznych, a także najpiękniejszych lankijskich krajobrazów. Wspaniale prezentują się zarówno skąpane w południowym słońcu, jak i otulone poranną mgłą. Wzgórza rozciągają się między innymi w pobliżu miejscowości Nuwara Eliya, Kandy, Haputale czy Dimbula, a podziwiać można je również z przebiegającej tu niezwykle widokowej trasy linii kolejowej. Przejażdżka pociągiem w tym rejonie to punkt podróży po Sri Lance, który naprawdę szkoda pominąć.

Podróż na Sri Lankę i wizyta na tutejszych plantacjach nie tylko cieszy oczy, ale również uświadamia jak skomplikowany i pracochłonny proces przechodzi herbata, nim trafi do filiżanek w formie popularnego napoju.

Plantacja Mackwoods Labokellie nieopodal Nuwara Eliya

W tajniki związane z pozyskiwaniem i parzeniem złocistego napoju wprowadzani byliśmy na plantacji Mackwoods Labokellie i w znajdującej się tu fabryce herbaty. Położona jest ona około 10 km na północny zachód od miejscowości Nuwara Eliya. To właśnie tu wytłumaczono nam różnice pomiędzy różnymi jej gatunkami oraz oprowadzono po pomieszczeniach, w których odbywają się kolejne etapy pozyskiwania herbacianego suszu.

Spacer po fabryce wieńczy degustacja świeżo zaparzonego napoju oraz wizyta w sklepiku, w którym zaopatrzyć się można w wytwarzaną na miejscu herbatę. Zakupy nie są konieczne, choć zapewne mile widziane, zwłaszcza że oprowadzanie po fabryce odbywa się bezpłatnie.

Kandy – Ella – najpiękniejsza trasa kolejowa Sri Lanki

Przyjeżdżając obejrzeć lankijskie plantacje herbaty, warto skorzystać również z innej atrakcji, która dorównuje, a nawet przewyższa tę pierwszą. To przejażdżka pociągiem tutejszą trasą kolejową, uznawaną za jedną z najpiękniejszych na świecie. Tory meandrują pośród zielonych wzgórz, wodospadów i plantacji herbaty, gwarantując niesamowite widoki. A że podróż odbywa się niespiesznym tempem, można się nimi rozkoszować przez wiele godzin.

Przejazd całej trasy z Kandy do Ella zajmuje około 7-8 godzin. My wsiedliśmy w Hatton (po zejściu z Góry Adama znajdującej się w okolicy), czyli mniej więcej w połowie drogi, docierając do Ella w około 4 godziny. Mimo, że podróż może przebiegać w tłoku i nie daje gwarancji miejsc siedzących, warta jest każdej każdej spędzonej w pociągu minuty. Po drodze mijamy wiele niewielkich stacji, na których można zakończyć przejazd i udać się na zwiedzanie okolicy.

Większość pociągów na tej trasie dysponuje trzema klasami przedziałów:

• I klasa to klimatyzowane wagony, w których wymagana jest wcześniejsza rezerwacja miejsca. W wybranych pociągach udostępniane są też tak zwane wagony obserwacyjne (observation saloon), jednak tu miejsca należy rezerwować z dużym wyprzedzeniem. Trzeba jednak pamiętać, że wagony w I klasie są klimatyzowane, nie można zatem otwierać okien ani stawać w otwartych drzwiach, a bywa to najlepszym sposobem podziwiania widoków na trasie.
• II klasa to wagony o średnim standardzie, w których rezerwacja nie zawsze jest obowiązkowa.
• III klasa to wagony o różnym standardzie. To właśnie nimi podróżuje najwięcej mieszkańców, bywają zatem mocno zatłoczone. O najbardziej pożądane miejsce przy oknie bywa trudno, ale przy odrobinie szczęścia można na nie trafić. Bywa jednak, że trzeba się zadowolić miejscem stojącym. Jeśli trafi się ono w drzwiach, które zazwyczaj pozostają otwarte, widoki gwarantowane.

Będąc w Hill Country warto również:

• Wspiąć się na Szczyt Adama (Sri Padę) i obejrzeć wschód słońca z góry >>
• Wybrać się do Parku Narodowego Równin Hortona i stanąć na Końcu Świata >>
• Wybrać się na trekking w Knuckles Mountain Range >>

Może spodoba Ci się również Lwia Skała, czyli Sigirija

Artykuł Herbata na Sri Lance. Pociągiem przez Hill Country. pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Zatem odległa i egzotyczna Sri Lanka to dość często wybierany cel wyjazdu, a od cejlońskich “must see” internet pęka w szwach (do czego dokładam i swoją cegiełkę). Ten tekst będzie dla odmiany o internetowych przegranych. Będzie o miejscach, które wśród polecanych atrakcji Sri Lanki występują rzadziej lub wcale, na co rzecz jasna moim zdaniem, nie zasługują.

Od listopada 2019 PLL LOT uruchamia bezpośrednie loty z Warszawy do Kolombo. To kolejny powód, by pomyśleć o odwiedzeniu krainy herbaty. Inne, może nie te najbardziej znane, znajdziecie poniżej.  

Mniej znane atrakcje Sri Lanki

Mihintale – kolebka buddyzmu i niedoceniane sąsiedztwo Anuradhapury

Mihintale, choć dość łatwo dostępne, sprawia wrażenie pomijanego. Nie wiem czy odwiedzający Sri Lankę faktycznie rzadko się tam udają, czy akurat Google z Mihintale nie bardzo się lubią. W porównaniu z innymi atrakcjami Cejlonu wygląda jednak na opisywane rzadziej i próżno szukać go na listach “must see” , “X największych atrakcji” i wszelkich różnie ujętych “naj”. Uważam to za spore niedopatrzenie i polecam wziąć Mihintale pod uwagę w planowaniu wyjazdu na Sri Lankę.

Mihintale oddalone jest zaledwie około 20 km od Anuradhapury, słynnej starożytnej stolicy Cejlonu, której ruiny wpisano na listę UNESCO. I może to właśnie ona odwraca uwagę od słabiej znanego, choć nie mniej atrakcyjnego sąsiada. Ba, gdybym miała odwiedzić tylko jedno z tych miejsc, Annuradhapura musiałaby mi wybaczyć.

Więcej o Anuradhapurze i najstarszym posadzonym przez człowieka drzewie możesz przeczytać tu >>

Mihintale – Sri Lanka

Mihintale – Sri Lanka

Mihintale – Sri Lanka

Mihintale – Sri Lanka

Mihintale – Sri Lanka

Mihintale jest dla lokalnej ludności celem pielgrzymek i obiektem kultu (na Sri Lance nie jest to jednak niczym wyjątkowym). To tu król Devanampiyatissa przyjął nauki buddyjskie od mnicha Mahindy, po czym wprowadził buddyzm w swym królestwie. Miejsce uznawane jest zatem za cejlońską kolebkę tej religii.

Do głównej świątyni prowadzi 1840 schodów, co można potraktować jako rozgrzewkę przed wspinaczką na Sri Padę (znaną w Europie jako Szczyt Adama), gdzie jest ich sporo więcej >> Wspiąć można się także na charakterystyczną Skałę Zgromadzenia (Aradhana Gala), na której mędrzec Mahinda wygłosił swe pierwsze kazanie. Roztacza się z niej wspaniały widok na okolicę. Przed wejściem należy pamiętać o zdjęciu butów, a podczas wspinaczki warto zboczyć z utartej trasy i zaglądać za niektóre głazy.

Na szlakach Mihintale mijamy wiele opuszczonych obiektów, rytualnych basenów, grot skalnych i ukrytych w zieleni ruin. Jednymi z ciekawszych, a mijanych już na początku, są pozostałości szpitala wybudowanego w III wieku naszej ery, uznawanego za jeden z najstarszych na świecie. Europie przyszło na nie czekać jeszcze 400 lat.

Mihintale to zatem sporo ciekawych zakamarków, a przede wszystkim wspaniałe widoki roztaczające się z górujących nad zieloną okolicą świątyń i wzniesień, których szkoda sobie odmówić.

Mihintale – Sri Lanka

Mihintale – Sri Lanka

Mihintale – Sri Lanka

Mihintale – Sri Lanka

Mihintale – Sri Lanka

Mihintale – Sri Lanka

Mihintale – Sri Lanka

Mihintale – Sri Lanka

Kirinda

Kirinda to mała wioska na południowym wybrzeżu Cejlonu. Bywa traktowana jako punkt wypadowy do okolicznych parków narodowych, najczęściej jednak jest zwyczajnie pomijana. Dzięki niewielkiemu zainteresowaniu przyjezdnych, ci którzy już tam dotrą, mogą mieć ten urokliwy kawałek wybrzeża niemal na wyłączność.

Sama wioska, choć mało istotna dla przyjezdnych, jest ważnym punktem w świadomości Lankijczyków, głównie za sprawą  przekazywanej od II w p.n.e legendy. Otóż panujący w Kelaniya (dziś to przedmieścia Colombo) Król Kelanitissa, ugotował żywcem mnicha, którego podejrzewał o pomoc w przekazaniu miłosnego listu od królewskiego brata dla królowej.

Wściekli bogowie wywołali ogromne tsunami, które niemal zmiotło wyspę z powierzchni ziemi. Ogarnięty wyrzutami sumienia król, aby przebłagać bogów oraz ocalałych poddanych, postanowił złożyć ofiarę. Zbudował łódź, na której wyprawił w głąb morza  swą najstarszą córkę. Dotarła ona po pewnym czasie właśnie do wybrzeży Kirindy, gdzie zachwyciła tamtejszego władcę, Króla Kavantissa.

Zachwyt zaowocował rychłym ślubem, a Królowa Viharamaha Devi wydała na świat najbardziej znanego władcę Cejlonu, króla Dutugamunu, który zjednoczył kraj pod jednym panowaniem i wyzwolił Syngalezów spod ucisku samozwańczego władcy tamilskiego. Viharamaha Devi do tej pory pozostaje lankijskim symbolem kobiecej siły i odwagi.

Najbardziej charakterystycznym punktem Kirindy jest zbudowana na przybrzeżnych skałach świątynia (poświęcona nikomu innemu jak Viharamaha Devi). W 2004 roku oparła się żywiołowi, dając schronienie miejscowej ludności przed szalejącym na Sri Lance tsunami. O walorach położenia świątyni nie będę się rozpisywać i pozwolę by zdjęcia zrobiły to za mnie.

Nie wiem jak wybrzeże Kirindy sprawdza się w kąpielach i typowym plażowaniu, widokowo i spacerowo jest jednak zdecydowanie warta odwiedzenia. 

Kirinda – Sri Lanka

Plaża w Kirindzie – Sri Lanka

Plaża w Kirindzie – Sri Lanka

Plaża w Kirindzie – Sri Lanka

Świątynia w Kirindzie – Sri Lanka

Świątynia w Kirindzie – Sri Lanka

Świątynia w Kirindzie – Sri Lanka

Plaża w Kirindzie – Sri Lanka

Plaża w Kirindzie – Sri Lanka

Plaża w Kirindzie – Sri Lanka

Plaża w Kirindzie – Sri Lanka

Plaża w Kirindzie – Sri Lanka

Knuckles Mountain Range

Knuckles Range to masyw górski  położony w centrum Sri Lanki. Nazwę knuckles (kłykcie) nadali mu brytyjscy geodeci, ze względu na  kształt szczytów i fałdowań zachodniej części masywu, przypominający zaciśniętą pięść. W języku syngaleskim region ten znany jest jednak jako Dumbara Kanduvetiya, czyli „pogrążony we mgle”. I właśnie ta nazwa, choć powszechnie nieznana, odpowiada warunkom, jakich możemy spodziewać się na miejscu.

Niewielką część obszaru Knuckles Range pokrywają tak zwane lasy mgliste. Wskutek następującej nieprzerwanie kondensacji pary wodnej, chmury i mgły nie ustępują tam ani na chwilę, otulając górzysty krajobraz. Lasy te są siedliskiem wielu endemicznych gatunków roślin i zwierząt i stanowią zaledwie 1% światowych zasobów leśnych.

Mieszkańcy gór trudnią się przede wszystkim uprawą ryżu i kardamonu.

Więcej zdjęć i informacji znajdziecie w tym tekście >>

Knuckles Mountain Range – Sri Lanka

Knuckles Mountain Range – Sri Lanka

Knuckles Mountain Range – Sri Lanka

Knuckles Mountain Range – Sri Lanka

Knuckles Mountain Range – Sri Lanka

Knuckles Mountain Range – Sri Lanka

Knuckles Mountain Range – Sri Lanka

Knuckles Mountain Range – Sri Lanka

Kottawa Forest Reserve

Kottawa Forest Reserve położony jest niespełna 20 km od dość tłumnie odwiedzanej kolonialnej perełki – Galle. Mimo popularnego sąsiedztwa, a może właśnie przez nie, nie jest miejscem szerzej znanym. Nie powiem Wam, czy jego walory przewyższają te innych lasów deszczowych, jak choćby bardziej znanego Sinharaja. Na pewno warto jednak zdawać sobie sprawę z jego istnienia, a fakt że istnieje tu ponad 170 gatunków drzew, w tym aż około 100 endemicznych w skali kraju, nie powinien pozostawić Was obojętnymi.

Rezerwat ten ma jednak pewnych uciążliwych mieszkańców, których obecność może przeszkodzić w rozkoszowaniu się zielenią. Chodzi o pijawki, których w grudniu było tu zatrzęsienie, a przysysać próbowały się nawet do paznokci. Jeśli zatem niełatwo zaakceptować Wam takich towarzyszy, wizytę w rezerwacie Kottawa powinniście dokładnie przemyśleć.

Kottawa Forest Reserve – Sri Lanka

Kottawa Forest Reserve – Sri Lanka

Kottawa Forest Reserve – Sri Lanka

Kiedy jechać na Sri Lankę

Sri Lanka leży w strefie klimatu podrównikowego wilgotnego, a warunki bywają tu dość nieprzewidywalne. Pogodę wybrzeży Sri Lanki kształtują dwa monsuny: yala i maha. Pierwszy z nich od maja do sierpnia przynosi deszcze w południowo-zachodniej części kraju. Drugi od października do stycznia sprowadza wilgoć w północno-wschodni rejon wyspy. Dlatego jeśli zależy nam na uniknięciu obfitych opadów najlepiej przyjechać:

• na zachodnie oraz południowe wybrzeże oraz w centrum kraju – od grudnia do marca
• na północne oraz wschodnie wybrzeże – od lutego do sierpnia

Jednak nawet stosując się do tych ogólnych założeń lepiej oczekiwać nieoczekiwanego ;) Warto też pamiętać, ze mimo upalnych temperatur na wybrzeżu, w górach temperatura oscyluje w okolicach 15 – 17 stopni, na co miejscowi reagują przywdziewaniem czapek i nauszników.

Opisane powyżej miejsca to zaledwie wycinek wyspy, która mimo niewielkich rozmiarów, oferuje naprawdę wiele. Znacie inne ciekawe miejsca na Sri Lance, zwłaszcza te rzadziej uczęszczane?Podzielcie się nimi w komentarzu.

Artykuł Wakacje na Sri Lance? Poznaj mniej znane atrakcje wyspy. pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Lasy mgliste:

Niewielką część obszaru Knuckles Range pokrywają tak zwane lasy mgliste. Wskutek następującej nieprzerwanie kondensacji pary wodnej,  chmury i mgły nie ustępują tam ani na chwilę, czyniąc krajobraz mrocznym i tajemniczym. Lasy te są siedliskiem wielu endemicznych gatunków roślin i zwierząt, a stanowią zaledwie 1% światowych zasobów leśnych!

Zielone zbocza Knuckles Range:

Co prawda nie dotarliśmy do samego mglistego lasu, mimo to gwałtowna zmiana pogody zagwarantowała nam poznanie panujących w nim warunków. Zanim jednak aura uległa zmianie, mieliśmy okazję podziwiać piękno zielonych grzbietów skąpanych w południowym słońcu. Natknęliśmy się także na kilka odosobnionych domostw i ich mieszkańców. Tubylcy, żyjący z dala od cywilizacji, zajmują się głównie uprawą ryżu i kardamonu (jednej  z najdroższych przypraw na świecie). Najmłodsi mieszkańcy niższych partii gór nie są jednak odseparowani od świata i pobierają naukę w publicznych szkołach, oddalonych jednak od domu. Podczas wędrówki zdarzyło nam się natknąć na grupkę dziewczynek, w charakterystycznych  mundurkach, wracających w góry po skończonych zajęciach.

Na terenach Knuckles Range uprawiano również herbatę. Nadal można natknąć się na niewielkie jej plantacje. Jednak sądząc po stanie tamtejszych fabryk, przetwórstwo zielonych listków należy już w tym rejonie do przeszłości.

Czarno-biały świat:

Spacerowaliśmy dość leniwie leśną ścieżką. Ciężkie chmury nadciągnęły nagle, sprawiając, że niespodziewanie zrobiło się ciemno i mgliście. W ciągu kilku chwil widoczność z doskonałej, spadła do zaledwie kilkunastu metrów. Wilgotne powietrze stało się gęste i lepkie. Miałam poczucie, jakby faktycznie oblepiało moją skórę. Byłam już w wielu lasach, ale takiego nie widziałam i nie czułam nigdy wcześniej. W pewnym momencie kolory jakby zanikły, pozostawiając tylko jaśniejsze i ciemniejsze odcienie szarości. Zupełnie, jakby świat stał się po prostu czarno biały.

Nie wiedzieliśmy czym jeszcze zaskoczy nas nieprzewidywalna (dla mnie jednak także bardzo przyjemna) aura. Nie wiedzieliśmy też właściwie, jak długa droga w dół nas czeka. Szybko okazało się, że krótsza niż podejrzewaliśmy. Przejeżdżająca tuż obok półciężarówka zatrzymała się gwałtownie. Odebraliśmy to jako propozycję przejażdżki. Zaczęliśmy wspinać się na pakę, zajętą już częściowo przez części do traktorów. Kierowca nie oponował, tylko uśmiechnął się serdecznie. I tak, po niezbyt długo trwającej jeździe wertepami, znaleźliśmy się na dole. Mgły i ciemności ustąpiły równie nagle jak się pojawiły. Ucięliśmy sobie jeszcze krótką pogawędkę z naszymi kierowcami (głównie w uniwersalnym języku migowym), podziękowaliśmy za pomoc i ruszyliśmy dalej.

Artykuł Knuckles Mountain Range – ludzie gór i czarno-biały las pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Walka o światło

Jak na las deszczowy przystało, trwa tu ciągła walka o dostęp do słońca, co sprawia, że możemy w nim spotkać drzewa bardzo wysokie, a także tzw. epifity – rośliny, wyrastające na innych roślinach. Nie są one zazwyczaj pasożytami, a usytuowanie daleko od runa pozwala im czerpać odżywczą energię ze światła.

Kottawa Forest Reserve – Sri Lanka

Kottawa Forest Reserve – Sri Lanka

Różnorodność gatunków

Aż trudno uwierzyć, że tak mała powierzchnia jest skupiskiem takiego bogactwa roślin i zwierząt. W rezerwacie Kottawa występuje ponoć około 170 gatunków drzew (w tym 100 endemicznych w skali kraju), około 70 gatunków ptaków, a także wiele gatunków ssaków i gadów, o owadach nie wspominając.

Uwierzyć tym trudniej, że nie było nam dane spotkać zbyt wielu przedstawicieli tamtejszej fauny. Może dlatego, że naszą uwagę odwracały ciągłe zmagania z tylko jednym z jej przedstawicieli.

Pijawki

Otóż Kottawa to królestwo pijawek. Ich zagęszczenie jest niezwykle intensywne, a towarzystwo mocno uciążliwe. Cholerstwa obłaziły całe nasze ciała i nie sposób było się ich pozbyć. W miejsce tych, które udało nam się odczepić, momentalnie pojawiały się nowe. Z początku na butach, później na nogach, rękach, szyi. Przysysały się nawet do paznokci. Tych z majtek pozbyłam się już po powrocie z lasu. Dlatego wybierającym się w te okolice, polecam włożenie cienkich ubrań, za to przykrywających jak największą powierzchnię ciała. Pomogą w jakimś (czytaj marnym) stopniu ochronić skórę. „Robalowym wrażliwcom” nie radzę w ogóle stawiać stopy w lesie. Reszta musi po prostu zaakceptować uciążliwych towarzyszy tak, jak robią to mieszkańcy lasu, których mieliśmy okazję spotkać.

Kottawa Forest Reserve – Sri Lanka

Kottawa Forest Reserve praktycznie:

• Pod lasem czyhać będą przewodnicy, chcący poprowadzić nas swoim szlakiem. Można skorzystać z ich usług, jednak poradzimy sobie też sami (z większym lub mniejszym powodzeniem). Tym bardziej, że cena, którą proponują, jest jak na lankijskie warunki zdzierstwem.
• Gdy zgubicie drogę, o kierunek nie polecam pytać spotkanych w lesie dzieci. Nam skutecznie utrudniły wyjście, wydłużając tym samym przebywanie w ssącym towarzystwie ;)

Artykuł Kottawa Forest Reserve – 1:0 dla pijawek pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Najstarsze drzewo

Do dziś Anuradhapura pozostaje jednak jednym z najważniejszych centrów Buddyzmu na świecie, a to za sprawą rosnącego tu Śri Maha Bodhi – świętego drzewa Bo, wyhodowanego ze szczepu figowca, pod którym doznał Oświecenia medytujący Budda. Sadzonkę na wyspę przywiozła córka króla Indii – Asioki, Sanghamitta, wypełniając tym samym misję szerzenia buddyzmu na Cejlonie.

Bo jest najstarszym posadzonym przez człowieka drzewem na świecie, z udokumentowaną historią. Zasadzono je w 288 roku p.n.e., a wierni pielęgnują je już od 23 stuleci, nie zaprzestając opieki nawet w okresach gdy miasto ulegało podbojom Tamilów.

Anuradhapura – wśród ruin starożytnego miasta

Wśród ruin starożytnego miasta zachowało się kilka buddyjskich świątyń i pałaców. Między innymi ruiny Brązowego Pałacu. Okazałej, dziewięciokondygnacyjnej budowli zdobionej niegdyś srebrem i kamieniami szlachetnymi. Wbrew pozorom, nie był to przybytek królewski, lecz mnisi. Dziś pozostał po nim las 1600 przekrzywionych w różnych kierunkach kolumn.

Stare miasto Anuradhapura wpisane jest na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Z jego monumentalnej zabudowy nie pozostało może zbyt wiele, jednak rozległość zalesionego terenu i mnogość ruin działa na wyobraźnię, w której odżywa obraz świetności dawnej stolicy.

Artykuł Anuradhapura – strażnica świętego drzewa pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Podobno równiny można podziwiać w pełnej krasie do 10 rano, zanim ogrzane powietrze zaczyna unosić się ku górze, przysłaniając widoki grubą warstwą chmur. Dlatego z malowniczo położonego domu, w którym spaliśmy, wyruszyliśmy sporo przed świtem. Po drodze minęliśmy pogrążoną we mgle wioskę Pattipola, z najwyżej położoną stacją kolejową w kraju (1893 m npm).

Gęsta mgła przywitała nas też na wjeździe do parku, a majaczące w niej sylwetki drzew przywoływały na myśl mroczne mokradła.

Jednak już po chwili opary się rozstąpiły, ukazując zupełnie inne oblicze położonego na wysokości 2000 m płaskowyżu. Moczary ustąpiły miejsca zielono-żółtym trawom kontrastującym z intensywnie niebieskim niebem.

Mały i duży Koniec Świata

Ruszyliśmy pętlą prowadzącą do dwóch charakterystycznych punktów, zwanych Małym Końcem Świata (Little World’s End) oraz… Końcem Świata (World’s End). Momentami podmokła ścieżka, w odcieniach żółci, pomarańczy i czerwieni, prowadzi przez teren płaski, zaraz lekko pagórkowaty, by doprowadzić nad przepaść sięgającą niemal 900m.

Wspaniałe widoki można podziwiać jednak już na trasie, nawet na siedząco, gdyby ktoś miał ochotę ;)

A wracając do Końca Świata, trzeba mieć jednak trochę szczęścia, by ujrzeć rozciągający się tu pejzaż. O ile Little World’s End mogliśmy podziwiać bez przeszkód (choć w ostatniej chwili), tak World’s End zastaliśmy całkowicie spowity chmurami. Szarość, deszcz, widoczność kilka metrów… jak na człowieka małej wiary przystało, po godzinie czekania na zmianę chciałam dać sobie spokój. Znajomi nalegali na dodatkowe 5 minut. I nagle, w ostatniej chwili, chmury na moment się rozstąpiły, ukazując fragment przepaści i majaczące w oddali wierzchołki.

Wśród zgromadzonych gapiów nastało wielkie poruszenie. Na mnie Koniec Świata nie zdołał wywrzeć jednak wrażenia porównywalnego z jego mniejszym odpowiednikiem:

Odwiedź lasy mgliste w okolicy »

Po chwili pogoda znów się popsuła, by ulec poprawie kilkadziesiąt metrów niżej. Korzystając z okazji zeszliśmy jeszcze do Wodospadu Bakera, by nieco później, ponownie w lekkiej mgle, powrócić z wędrówki na koniec świata.

A wracając do panujących w równinach temperatur. Lankijczycy wydają się traktować opinie o panującym tu chłodzie bardzo poważnie. Właściwie żaden z mijanych po drodze miejscowych nie rozstawał się z wełnianą czapką lub nausznikami (nie wiedzieć czemu noszonych podwójnie, a nawet potrójnie). Zresztą, biorąc pod uwagę tutejszy klimat, popularność zimowych gadżetów na całej wyspie jest naprawdę zadziwiająca.

Odwiedź inne miejsca na wyspie »

Artykuł Równiny Hortona – na Koniec Świata i z powrotem pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Stąd góra znana jest w Europie głównie jako Szczyt Adama (Adam’s Peak), a nie Sri Pada czy Samanalakanda, jak ma to miejsce w Azji. Tajemnicze wgłębienie w skale czyni wzniesienie miejscem kultu wielu religii i celem licznych pielgrzymek. Jest zarazem ciekawym przykładem tego, z jaką ochotą rozmaite religie roszczą sobie prawa do rzekomych cudów.

Jak by nie było, jest to bodajże jedyna góra na świecie, mająca znaczenie dla tak wielu wyznawców, co stanowi o jej wyjątkowości. Jedni idą tam więc dla Buddy, drudzy dla Adama. Jeszcze inni pokonują pnącą się stromo drogę dla siebie i pięknych widoków, zachwycających zwłaszcza, gdy na szczycie budzi się dzień.

Wspinaczka na Szczyt Adama

Aby wspiąć się na górę przed wschodem słońca, o którego pięknie krążą na Sri Lance legendy, wyruszamy o 2:00 w nocy. Pobudka po 3 godzinach snu nie jest prosta, zwłaszcza gdy ma się w perspektywie pokonanie ponad pięć i pół tysiąca schodów. To właśnie one, początkowo łagodne, im dalej coraz bardziej strome, prowadzą do celu. Światła latarni rozstawionych wzdłuż stopni rzucają lekki blask, znacząc w mroku wijącą się ścieżkę na szczyt.

Z początku wydaje się on całkiem niedaleki, jednak pokonując kolejne meandry krętej drogi i tracąc go z oczu, by znów odzyskać, stwierdzałam, że przed nami wciąż jeszcze długa droga. Na pewnym etapie (dla każdego zapewne innym) zmęczenie daje nieco o sobie znać. Nie ma się jednak co nad sobą rozczulać, zwłaszcza mijając wspinających się staruszków, nierzadko nawet o kulach. Niektórzy o własnych siłach, inni wsparci na barkach członków rodzin, powoli, ale konsekwentnie zbliżają się do celu. Na trasie panuje zresztą prawdziwa różnorodność. Równie często natykamy się na ludzi starszych, co na dzieci, osoby idące samotnie, jak i całymi rodzinami, mijamy mnichów odzianych w szaty i młodzież w strojach prawie plażowych. Wszyscy w swoim tempie zmierzają na szczyt lub już z niego wracają.

Na trasie mijamy kilka straganów, gdzie można coś zjeść lub napić się herbaty. Ceny rosną co prawda wraz z wysokością, jednak nie będzie to spustoszenie dla kieszeni :) Chętni mogą nawet skorzystać z dobrodziejstw leczniczego masażu.

Na Szczycie Adama

Docieramy na górę około 5.00. Nieco za wcześnie. Słońce wzejdzie za godzinę, a tu zimno jak cholera. Założyłam już wszystkie warstwy ubrań, które ze sobą zabrałam (mało tego nie było). Niestety okazały się niewystarczające. Po dość dokładnym zbadaniu szczytu z każdej strony, musiałam schronić się w jednym z przyświątynnych budynków. Jak się okazało, nie byłam jedyna. Wewnątrz budynku przywołującego na myśl jakiś schron, zebrał się już spory, zmagający z zimnem tłum, a ludzi wciąż przybywało.

Wschód słońca na Adam’s Peak

Nagle wszyscy zaczęli kierować się do wyjścia. A więc już czas. Większość osób zebrała się na schodach przy świątyni, wpatrując się w stronę słońca… a raczej w stronę, z której powinno się ono pojawić. W ostatniej chwili zostało jednak przyćmione przez chmurę. Nie szkodzi. Ciemność powoli rzedła, gasły tak liczne wcześniej gwiazdy, a opadające mgły odsłoniły widok na okolicę.

Przy dobiegających ze świątyni dźwiękach bębnów, patrzyliśmy na zmieniający się krajobraz. Szczyty wyłaniały się zza chmur, by znów w nich zatonąć. Wszystko na tle nieba mieniącego się odcieniami różu, żółci, pomarańczy i błękitu. Stoimy tak jeszcze jakiś czas, chłonąc niesamowitą atmosferę. O zimnie całkiem zapomniałam.

Wracamy tą samą drogą. Wygląda jednak zupełnie inaczej. Dopiero teraz ukazują nam się zbocza porośnięte wiecznie zielonym lasem podzwrotnikowym, skryte wcześniej pod osłoną nocy. Przed nami jeszcze tylko pięć tysięcy schodów.

Adam’s Peak praktycznie:

• z położonej u podnóży szczytu wioski, Dalhousie (warto zdrzemnąć się tam przed wspinaczką), wchodziliśmy 3 godziny, raczej średnim tempem. Spotkaliśmy też osoby, które twierdziły, że podejście zajęło im 7 godzin.
• podejście na Adam’s Peak możliwe jest tylko od grudnia do maja – poza sezonem z uwagi na ulewy i ponoć mega wiatry, góra nie jest udostępniona do wspinaczki
• Sri Lanka to głównie upały. Mimo to, wybierając się w góry, zwłaszcza gdy na szczycie chcemy być nad ranem, naprawdę przydadzą się ciepłe ciuchy. Łącznie z czapką, szalikiem i innymi zimowymi wynalazkami

Artykuł Adam’s Peak – Góra Wszystkich Bogów pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Jeszcze bardziej niesamowite jest jednak jej przeznaczenie i miejsce w historii Cejlonu. Przede wszystkim to jedna z dawnych stolic, a także chyba najbardziej karkołomne przedsięwzięcie budowlane na wyspie. Jest ucieleśnieniem wizji jednego z najbardziej okrutnych, ale i interesujących władców w historii Sri Lanki – Kassapy.

Sigirija w historii Sri Lanki

Po panującym w V w n.e królu Dhatusenie władzę miał przejąć jeden z jego synów – Mogallan. Z faktem tym nie mógł pogodzić się starszy potomek władcy – Kassapa, któremu pochodzenie z nieprawego łoża odebrało szansę na legalne objęcie tronu. Desperacja popchnęła go do dokonania przewrotu pałacowego i zakopania żywcem swego ojca, który nie chciał zdradzić miejsca ukrycia królewskich skarbów.

I tak Kassapa zdobył władzę. Nie opuszczał go jednak strach przed zbiegłym do Indii Mogallanem, który planował powrócić do Cejlonu na czele potężnej armii. Aby uchronić się przed gniewem brata, Kassapa zdecydował się na wybudowanie potężnej fortyfikacji i zespołu pałacowego, na szczycie niedostępnej skalnej bryły. Miał to być wniesiony na ziemi pałac Kubery – indyjskiego boga zamożności, władcy podziemi i ciemności.

Lwia skała

Olbrzymie ambicje Kassapy pochłonęły życie tysięcy robotników. Naturalne walory obronne skały podniesiono systemem murów i fos, czyniącym pałac niedostępnym dla wrogów. Jedyną drogę na szczyt stanowiły wykute w kamieniu, wąskie schodki. Co jednak najciekawsze, skała przekształcona zastała w olbrzymiego, budzącego grozę lwa. Do ostańca dodano ceglaną głowę i tors oraz pięknie wyrzeźbione przednie łapy. Do dziś przetrwały tylko one, a także nazwa, gdyż Sigirija znaczy tyle co „Lwia skała”.

Walory estetyczne Sigiriji

Kassapa okazał się nie tylko praktykiem, ale i estetą. Jego pałac otaczał przepiękny kompleks ogrodowy, na który składał się Ogród Wodny, z licznymi basenami i fontannami, Ogród Skalny, oraz Ogród Tarasowy, przypominający za czasów świetności wiszące ogrody Babilonu.

Skalne ściany samego pałacu pokryte zostały malowidłami, przedstawiającymi najprawdopodobniej damy dworu i królewskie nałożnice. Fragmenty fresków przetrwały do dziś w zaskakująco dobrym stanie, ukazując niegdysiejsze kanony urody. Król lubił podziwiać nie tylko piękne kobiety, ale i siebie samego. Dlatego jedna ze ścian pałacu została tak wypolerowana, że przy odpowiednim operowaniu promieni słonecznych, służyła władcy za lustro.

Koniec panowania Kassapy

Panowanie Kassapy trwało 18 lat, do czasu, gdy Mogallan wypełniając swą obietnicę powrócił, by odebrać bratu władzę. Kassapa nie ukrył się w fortecy, lecz wyszedł bratu naprzeciw. Podczas walki wystraszył jednak dosiadanego przez siebie słonia. Spłoszone zwierzą wykonało zwrot, a armia, sądząc, że to odwrót, ruszyła za nim. Gdy król zrozumiał, że stracił szansę na zwycięstwo, poderżnął sobie gardło, by uniknąć pojmania. Tak kończy się historia władcy, którego dzieło podziwiamy do dziś.

Sigirija dziś

Co prawda na szczycie przetrwały zaledwie fundamenty pałacu i umocnień, tworzą one jednak ciekawy labirynt, z którego rozciągają się fantastyczne widoki. Choćby dla nich, mimo męczącego upału, warto wspiąć się na górę. Wędrówkę umożliwią nam wąskie metalowe schodki i kładki. Niestety po groźnym lwie pozostały już tylko łapy. Całkiem nieźle zachowały się natomiast fragmenty ogrodów u podnóża skały.

Uważajmy jednak na przewodników. Za dziesięciominutowy spacer i garstkę informacji, które możemy wyczytać w książkach, zażądają 500 rupii. Tajemnice Lwiej Skały lepiej odkrywać na własną rękę.

Artykuł Sigirija – w paszczy lwa pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.