Kolej żelazna i lokomotywa parowa – umasowienie podróżowania

Na czasy XIX wiecznej rewolucji przemysłowej, przypada uruchomienie kolei żelaznej, co stanowiło przełom na miarę obecnych tanich linii lotniczych i wpłynęło na upowszechnienie podróży. Przemieszczanie na znacznie odległości stało się prostsze i po raz pierwszy dostępne również dla klas, dla których wcześniej nie było osiągalne. Zmiany następowały także w mentalności, a przemieszczanie się bez konkretnego celu, traktowane wcześniej jako włóczęgostwo ewoluowało w nierozumiane wcześniej powszechnie podróże dla przyjemności.

Historia kolei żelaznej nierozerwalnie łączy się dziejami lokomotywy parowej. Jej początki sięgają 1770 roku i są dość osobliwe. Otóż niejaki Nicolas Joseph Cugnot zaprojektował we Francji trójkołową machinę z dużym, napełnianym wodą kotłem. Poruszała się z prędkością zawrotnych 4 kilometrów na godzinę, a jej obsługa wymagała udziału czterech osób. Pojazd Cugnota musiał się zatrzymywać mniej więcej co kwadrans, kiedy to pod kotłem rozpalano ognisko i czekano, aż wytworzy się ilość pary wystarczająca na następną kilkunastominutową podróż.

Za symboliczny dzień narodzin współczesnej kolei uznać można 27 września 1825 roku, kiedy to nastąpiło uroczyste otwarcie mierzącej 19 kilometrów linii Stockton – Darlington, na której rozwinąć można było prędkość do 39 km/h. Jej twórca, George Stephenson zbudował również pierwszy przeznaczony na potrzeby kolei parowóz “Locomotive”, który poza składem towarowym podczepiony miał wagon osobowy, którym przewieziono dostojników uroczystości otwarcia kolei. Był to zarazem pierwszy w historii przewóz pasażerów koleją napędzaną parowozem.

Dynamiczny rozwój europejskiego kolejnictwa dała jednak początek powstała kilka lat później linia Liverpool – Manchester. Również z nią związane jest nazwisko Stephensona, który przebojem wygrał konkurs na parowóz mający obsługiwać nowe połączenie. Mowa o słynnej lokomotywie parowej “The Rocket”, którą skonstruował razem z synem, uznawaną za pierwszy “nowoczesny” parowóz będący wzorem dla przyszłych rozwiązań.

Podróż z paszportem

Do XVIII wieku swobodne przemieszczanie się między krajami nie było czymś na porządku dziennym. Do odbycia podróży upoważniały papiery polecające, czyli glejt wydany przez władcę odwiedzanego kraju, będący jednocześnie polisą ubezpieczeniową na czas wyjazdu. XIX wiek to czas wprowadzenia w Europie pierwszych regulacji ruchu podróżnych w oparciu o paszporty. A skąd w ogóle nazwa dokumentu? Otóż w 1669 roku francuski król Ludwik XIV wydał edykt, zabraniający poddanym opuszczania kraju bez pisemnego zezwolenie władcy na wyjazd. A że wówczas podróże odbywano głównie drogą morską, dokument opatrzony był napisem zezwalającym na „przejście przez port” czyli „Passe port”. Mimo późniejszego upowszechnienia innych środków transportu, nazwa podróżniczej przepustki nie uległa zmianie.

Pierwsze biuro podróży i wycieczki

Rozwój kolei i rozpowszechnienie podróży zaowocowały wkrótce zainicjowaniem zupełnie nowej działalności biznesowej, czyli organizacji grupowych wycieczek. Pionierem w tej dziedzinie był Anglik, Thomas Cook, który w 1841 roku zorganizował pierwszą publiczną wycieczkę pociągiem, a trzy lata później otworzył pierwsze w Europie biuro podróży.

Pierwszym polskim biurem podróży był założony we Lwowie w 1920 roku Orbis. Dość szybko Orbis awansował do grona 10 najlepszych biur podróży na świecie, a w 1933 roku, po zakupie jego akcji przez bank PKO, siedziba spółki została przeniesiona do Warszawy. Przed wybuchem II Wojny Światowej biuro dysponowało 136 oddziałami w Polsce i 19 za granicą. Do 1939 roku Orbis działał z rozmachem, obsługując ponad 5 milionów klientów.

Murray i Bedecker – Lonely Planet XIX wieku

Zanim jednak pierwsi ochotnicy wysłani zostali na masową wycieczkę, wydano w Anglii publikację stanowiącą niejako rewolucję w sposobie pisania o podróży. Był to można rzec pierwszy przewodnik turystyczny we współczesnym rozumieniu tego słowa. O podróżach pisano oczywiście znacznie wcześniej, a pierwsze relacje z odwiedzanych krain popełniano już w starożytności. Jednak pozycja Johna Murraya III, wydana przez jego ojca Murraya II, zmieniła na stałe stosunek Europejczyków do czerpania informacji o wyjazdach. Poetyckie opisy odwiedzanych lokalizacji ustąpiły miejsca dość suchym informacjom praktycznym i wytyczonym punkt po punkcie trasom zwiedzania. W Niemczech przewodniki utrzymane w podobnym tonie wydawać zaczął niejaki Karl Bedecker. Publikacje Murraya i Bedeckera cieszyły się autorytetem do tego stopnia, że pozytywna bądź negatywna ocena decydowała w dużej mierze o być czy nie być hotelowego biznesu, doprowadzając niektóre przybytki do bankructwa. Pozycje te stały się atrybutem szanującego się XIX-wiecznego podróżnika, wówczas jednak głównie tego z wyższych sfer.

Kolej na ziemiach polskich w XIX w

Czasy przypadające na rozwój kolei w Europie nie był dla Polski delikatnie mówiąc szczególnie szczęśliwe. Wymazanie z map dyskwalifikowało nasz kraj z udziału w techniczno-cywilizacyjnym wyścigu, a rozwój przemysłowy, w tym linii kolejowych, uzależniony był od interesów politycznych, gospodarczych i wojskowych zaborców. Kolej żelazna zawitała na nasze ziemie w 1842 roku, gdy otwarto pierwsze publiczne połączenie między Wrocławiem a Oławą. Później linię doprowadzono aż do Mysłowic i jak podaje Polska Kronika Filmowa przejazd na całej trasie kosztował odpowiednio: 73 srebrne grosze w trzeciej klasie, 119 w drugiej i 159 groszy w pierwszej.

Następnym kolejowym przedsięwzięciem była Droga Żelazna Warszawsko-Wiedeńska, będąca pierwszą taką koleją na terenie Królestwa Polskiego. Łącznie z budową kolei wybudowano w Warszawie okazały gmach Dworca Wiedeńskiego projektu Henryka Marconiego. Dziś jego miejsce zajmuje stacja metra “Centrum”. W miejscu dzisiejszej “patelni” widniałą tablica pamiątkowa z tekstem: “Tu stała wieża zegarowa dworca Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej”. Tablica zaginęła jednak podczas budowy stacji metra.

15 października 1845 roku fragment kolei Warszawsko-Wiedeńskiej doprowadzono do Skierniewic.

Parowozownia Skierniewice

Parowozownia w Skierniewicach to pierwszy i największy w kraju prywatny zbiór taboru kolejowego z okresu historycznego. Właścicielem eksponatów jest Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei, będące największą i najstarszą grupą miłośników kolei w Polsce. Zgromadzona tu kolekcja liczy ponad 100 pojazdów wśród których obejrzeć można m.in. parowozy, lokomotywy spalinowe, jak również wagony pasażerskie i towarowe z drugiej połowy XIX wieku i pierwszej połowy XX wieku. W parowozowni, oprócz europejskich kolejowych perełek, zostało zachowane wyposażenie związane z obsługą trakcji parowej oraz wyposażenie warsztatowe.

Wśród najcenniejszych eksponatów można wymienić między innymi jeden z pięciu zachowanych na świecie drewnianych wagonów restauracyjnych z 1910 roku, wagon salonowego powojennego pociągu rządowego z 1953 roku, pruski wagon czteroosiowy do pociągów pospiesznych z 1907 roku o konstrukcji drewnianej, jak również wagon pasażerski o sześciu osiach z bocznymi drzwiami z 1906 roku a także jedyny zachowany egzemplarz polskiej lokomotywy przemysłowej z 1914 roku. Skierniewicka parowozownia wpisana jest do rejestru zabytków.

Eksponaty z parowozowni wykorzystane były w filmach, m.in. w „Liście Schindlera” oraz „Pianiście”, a także produkcjach dokumentalnych. Posłużyły również jako tło naszej sesji:

Steampunk Locomotive Pro

Organizacja sesji: Joanna Kołakowska, Sławomir Tomaszkiewicz

Uczestnicy sesji (modelki/medele, MUA, stylizacje, fryzury) >>

Artykuł Podróż w kłębach pary – parowozem w XIX wiek pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Co zatem może pójść nie tak i jakie wyzwania stoją przed uczestnikami sesji podwodnej? Oto kilka z nich:

Modelka

Nawet gdy Twoja modelka ma bardzo duże doświadczenie, jeśli wcześniej nie pozowała pod wodą, możesz uznać, że go nie ma. Koordynacja ruchów, utrzymanie się pod powierzchnią wody, utrzymanie otwartych oczu, odpowiednia mimika, to tylko niektóre z problemów, z którymi nie trzeba się mierzyć podczas zwykłych sesji, a w wodzie owszem.

Fotograf

Podobnie jak modelka, możesz mieć kłopot z koordynacją pod wodą i samym utrzymaniem się pod nią, zaaranżowaniem odpowiedniej sceny, czy obsługą aparatu w obudowie. Przed właściwą sesją warto popracować nad tymi umiejętnościami, by sesja nie okazała się porażką z Twojej winy.

Obudowy do fotografii podwodnej

Ceny profesjonalnych obudów wodoodpornych do lustrzanek mogą przyprawić o zawrót głowy. Ich koszt zaczyna się od około 7000 PLN, a wiele modeli oscyluje w okolicach 15000 PLN i więcej. Kupowanie takiego sprzętu przed pierwszą podwodną sesją mija się z celem, zwłaszcza, że nie mamy pewności czy odnajdziemy się w tym rodzaju fotografii i będziemy chcieli doskonalić swój warsztat.

Obejrzyj inne ciekawe sesje »

Na szczęście z pomocą przychodzą wodoodporne worki czy etui. Nie są tak profesjonalne, jak wspomniane obudowy, a do ich używania trzeba się przyzwyczaić, ale początkującemu fotografowi podwodnemu powinny wystarczyć, a ich koszt dla lustrzanek zaczyna się od około 300 zł. Sama korzystałam z modelu DICAPAC WP-S5, który dał radę, choć z początku folia dość mocno utrudniała obsługę aparatu.

Oświetlenie w sesji podwodnej

Woda silnie pochłania światło, a do tego robi to nierównomiernie. Na dnie basenu światła będzie znacznie mniej niż przy powierzchni wody, a im głębiej fotografujemy, na zdjęciach pojawiać się będzie niebiesko-zielona dominanta. Ludzkie oko posiada zdolności adaptacyjne, których nie ma aparat, dlatego kolorystyka, którą widzimy pod wodą, będzie się różniła od tej z zapisu cyfrowego. Należy zatem pamiętać o odpowiednim oświetleniu zewnętrznym, a także podwodnym. W przypadku mojej sesji oświetlenie okazało się niewystarczające.

Brudna woda

Olbrzymie znaczenie w fotografii podwodnej ma przejrzystość wody, w której wykonujemy zdjęcia. Aparat wychwytuje zanieczyszczenia, których nie widać gołym okiem, dlatego stopień zabrudzenia wody zobaczymy w pełni dopiero na monitorze. Jeśli już podczas sesji widzimy, że woda jest mętna, nie wróży to niczego dobrego. Na fotografii efekt ten będzie zwielokrotniony.

Odpowiedni makijaż

To raczej oczywiste, ale na wszelki wypadek przypomnę. Makijaż modelki musi być wykonany kosmetykami wodoodpornymi i to tymi dobrej jakości. Kolorowe plamy na twarzy i odklejające się rzęsy to kiepski pomysł (chyba, że taki był zamysł sesji).

Postprodukcja

Zdjęcia podwodne wymagają często dokładniejszej „obróbki” niż w przypadku innych sesji. Potrzebna bedzie zapewne korekcja balansu bieli oraz usunięcie zanieczyszczeń. Pamiętajmy, by zdjęcia robić w formacie RAW. W przypadku fotografii podwodnej ma to szczególne znaczenie.

Należy pamiętać też o masce bądź okularach. Przydatne będą także obciążniki ułatwiające pozostanie pod wodą odpowiedni czas. Jeśli zamierzamy fotografować kilka godzin, warto rozważyć zaopatrzenie się w piankę do pływania.

Sesję zorganizowali: Ania Orzechowska, Piotr Prokopowicz, Anna Donica

Strona wydarzenia na Facebooku.

Spodobało Ci się? Obejrzyj inne ciekawe sesje »

Artykuł Pierwsza sesja podwodna pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Druga odsłona sesji Grande Masqerade II Temple of Shadows zorganizowanej przez Fundację Twoje Dziedzictwo i Altersteam miała miejsce na terenie ruin kościoła ewangelickiego w Starych Jaroszowicach. Drewniany dom modlitwy powstał tu w roku 1744 r. Kościół murowany zbudowano w latach 1842 – 1844. Istnieje on co prawda do dziś, choć opuszczony w 1945 zaczął stopniowo niszczeć. Mimo, że z jednej strony budowla wydaje się być nienaruszona, rzut oka do jej wnętrza (a raczej z tego co z niego zostało) ukazuje ogrom zniszczeń. Podupadł także przykościelny cmentarz, zaś miejscowe katakumby zostały ograbione. Ocalała pastorówka z przełomu XIX i XX w. pełni obecnie funkcję biblioteki.

Efekty sesji możecie obejrzeć w galerii i na fb.

A oto galeria pierwszej części sesji, we wnętrzach kościoła ewangelickiego w Żeliszowie.

Niewielka zapowiedź sesji w Starych Jaroszowicach:

Ruiny kościoła w Starych Jaroszowicach.

Artykuł Grande Masqerade II – Temple Of Shadows. Stare Jaroszowice pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Dla jednych to po prostu zabawa, dla innych popis umiejętności charakteryzatorskich, dla jeszcze innych pretekst do zwrócenia uwagi na lokalne czy ogólnoświatowe problemy (tak działa np. organizacja Zombie Squad).

Pierwszy Zombie Walk w Warszawie odbył się w roku 2007. Od tego czasu, w każdą ostatnią sobotę czerwca, niektóre warszawskie ulice wyglądają jak poniżej. Więcej zdjęć z imprezy znajdziecie w galerii.

Artykuł Zombie Walk 2015 pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Sesja w Żeliszowie

Choć z zewnątrz zabytek wygląda dość niepozornie, jego niesamowite wnętrze od lat przyciąga i inspiruje artystów wszelkiej maści. Kościół w Żeliszowie i sąsiadujący z nim opuszczony cmentarz stały się także tłem dla sesji Grande Masqerade II Temple of Shadows zorganizowanej przez Fundację Twoje Dziedzictwo i Altersteam. Fundacja sprawuje obecnie pieczę nad gruntownym remontem “Perły Żeliszowa”. Dalsze plany obejmują utworzenie z niej areny życia kulturalnego.

Efekty sesji możecie obejrzeć w galerii i na Facebooku.

Druga odsłona sesji miała miejsce w ruinach kościoła w Starych Jaroszowicach. A tu jej efekty.

Oto niewielka zapowiedź sesji w kościele w Żeliszowie:

Artykuł Kościół Ewangelicki w Żeliszowie – sesja Grande Masqerade II – Temple Of Shadows. pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Tu mała zapowiedź, a więcej zdjęć znajdziecie w galerii na stronie oraz na Facebooku.

Artykuł Bal Wenecki – sesyjnie pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Artykuł Hunting for Fairy Wings pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Sesja pod hasłem „magiczny las” odbyła się w okolicach jeziora Zielony Ług w Starej Miłosnej, a jej efekty możecie zobaczyć w galerii oraz na fb.

Przy okazji, polecam odwiedzenie tej okolicy, mimo, że na co dzień nie obfituje jak sądzę w tyle fantastycznych istot.

Niewielka zapowiedź:

Artykuł W Magicznym Lesie – sesyjnie pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.