Jego dzieje sięgają roku 1859, gdy wraz z wybuchem Kalifornijskiej Gorączki Złota przybyła tu grupa poszukiwaczy dowodzona przez W.S. Bodey’a. Po odkryciu złotych grudek założyli prowizoryczny obóz, który z czasem przekształcił się w świetnie prosperujące, pokaźnych rozmiarów miasto.

Nazwa miasta

Pierwotnie jego nazwa brzmiała dokładnie tak, jak nazwisko jego założyciela – Bodey. Kiedy jednak miejscowy malarz, Bob Howland, otrzymał zlecenie postawienia znaku drogowego z nazwą jednej z pierwszych stajni, najwyraźniej poniosła go wyobraźnia i znak przyjął formę “Bodie Stable”. Mieszkańcy dość szybko docenili odmienne brzmienie i tak w roku 1862 Bodey zmieniło się z Bodie.

Bodie w latach świetności

W 1877 roku w miasteczku otwarto pierwszy sklep, działający jednocześnie jako poczta, a dwa lata później Bodie doczekało się pierwszego wydania lokalnej gazety. W czasach świetności miasto zapewniało rozrywkę w aż 65 saloonach i mogło poszczycić się wszystkim, co świadczyło wówczas o miejskim statusie. Miało więc Bodie linię kolejową, szkoły, hotele, kościoły, sklepy, więzienie, a nawet zastępy straży pożarnej. Nie brakowało tu gwarnej dzielnicy czerwonych latarni a nawet Chinatown. Niektóre z tutejszych lokali serwowały ciepłe posiłki o każdej porze. Podróżując po Stanach szybko przekonacie się, że nawet w obecnych czasach to rzadko spotykany luksus ;)

Ponadto zainwestowano tu w transmisje energii elektrycznej z oddalonego o kilka mil Green Creek. W ten sposób Bodie stało się pierwszym miastem na świecie wykorzystującym energię dostarczaną za pomocą napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia.

Jak na miasto z czasów gorączki złota przystało, Bodie przyciągało wszelkiej maści wyjętych  spod prawa. Ściągali tu rewolwerowcy, alfonsi, prostytutki, szulerzy i oszuści, a każdy liczył na odgryzienie kawałka złotego tortu. Miasto cieszyło się zatem nienajlepszą reputacją, ale i wzbudzało respekt, a “bad man from Bodie” uważani byli za gorszych niż skądkolwiek indziej.

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Upadek Bodie

Z początkiem XX wieku miejsce liczące w swym złotym okresie 7-8 tysięcy mieszkańców zaczęło się wyludniać. Nawracające pożary, Wielki Kryzys, prohibicja i brak nowych złóż – to wszystko przyczyniło się do jego upadku. Stację kolejową zamknięto w 1917 roku, a w 1942 to samo spotkało ostatnią kopalnię.

Największe spustoszenie poczyniły w mieście nawracające pożary. Szczególnie największy, w 1932 roku, zaprószony przez małego chłopca bawiącego się zapałkami. Ogień strawił większość populacji i blisko 90% zabudowań, pozostawiając miasto w stanie, w którym możemy oglądać je dziś. 

Ocalałe budynki zostały odpowiednio opisane i żaden z nich nie pozostaje anonimowy. Mapę miasta wraz z informacją o tym do kogo należały poszczególne domostwa znajdziecie tu >>

Ostatni mieszkańcy opuścili Bodie w latach 60-tych, jednak miasto choć porzucone, nie zostało zapomniane. Wraz z odejściem ostatniego mieszkańca objęto je ochroną, nadając mu statut najpierw stanowego, a ostatecznie Narodowego Parku Historycznego. Dlatego w przeciwieństwie do miast widm niszczejących pod gorącym piaskiem, Bodie to jedno z najlepiej zachowanych opuszczonych miast na świecie. Warto zaznaczyć, że ochrona nie wiązała się z ingerencją w charakter opuszczonych budynków, pozostawiając je takimi, jakimi porzucili je ostatni mieszkańcy. Do chwili obecnej przetrwało tu aż 110 budynków strzeżonych nie tylko przez amerykańskie władze, ale i duchy byłych mieszkańców.

Kto straszy w Bodie?

Bodie, jak na porządne ghost town przystało, ma również nawiedzające je duchy i krążące o nich legendy. Kto zatem straszy w Bodie?

Znana jest historia człowieka, który krótko po wielkim pożarze zastrzelił swoją żonę. Trzech mężczyzn dokonało samosądu na mordercy, w wyniku którego pożegnał się on z życiem. Od tego czasu owi mężczyźni nie mogli już spać spokojnie. Nawiedzał ich ponoć regularnie duch zabitego przez nich mordercy, aż do czasu, gdy po kolei zmarli z powodu tajemniczych chorób.

“Anioł Bodie” to z kolei dziewczynka, która zginęła przypadkowo uderzona kilofem przez jednego z górników. Utożsamiana jest ze zmarłą w wieku trzech lat Evelyn Myers, która miała ponoć w zwyczaju opuszczanie swego grobu. Historię tę potwierdzał jeden z mieszkańców, który odwiedzając cmentarz ze swoją córką zauważył, że bawi się ona i rozmawia z niewidzialną istotą tuż przy grobie Evelyn.

Jest jeszcze pochodząca z Chin pokojówka, pracująca dla lokalnego biznesmena, której duch ukazywał się po śmierci w dziecięcej sypialni.

Przede wszystkim jednak, według legendy duchy dawnych mieszkańców strzegą pozostawionego w Bodie mienia i rzucają klątwę na każdego, kto odważy się przywłaszczyć sobie choćby kamyk. Podania te traktować można oczywiście z przymrużeniem oka, jednak liczba odsyłanych do Bodie przedmiotów wraz z przeprosinami, skłania do zastanowienia czy aby na pewno nie jest to podejście zbyt pochopne ;)

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Informacje praktyczne:

• Przez większą część roku w Bodie panuje upał. Wysokie położenie sprawia, że wiatr bywa tu przeszywający, a czasem również zimny. Słońce operuje tu jednak bardzo mocno, dlatego woda i ochrona przeciwsłoneczna okażą się bardzo przydatne.
• Wstęp na teren Parku Historycznego kosztuje 8$. Z dużym prawdopodobieństwem nikt nie będzie pobierał tej opłaty fizycznie, co nie znaczy, że nie jesteśmy do niej zobligowani. Mieszkańcy USA działają na nieco odmiennym od naszego poziomie zaufania i opłaty za wstęp dokonywane samodzielnie nie należą tam do rzadkości. Aby uiścić opłatę należy wyjąć ze skrzynki niewielki formularz, wypełnić go i załączyć odpowiednią kwotę. Pieniądze przeznaczane są na utrzymanie parków oraz ich infrastruktury.
• Najlepszą bazą wypadową do Bodie jest oddalone o niespełna 20 km Bridgeport, w którym można spędzić noc.

Poznaj więcej opuszczonych miast Ameryki >>

Więcej zdjęć z opuszczonego miasta:

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Cmentarz w Bodie

Bodie, opuszczone miasto w Kalifornii

Artykuł Bodie – opuszczone miasto, w którym zatrzymał się czas pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Jeśli jednak tego typu sformułowania zbyt mocno działają na Twoją wyobraźnię, masz wybór. Możesz nie kupować papierosów lub kupić sobie papierośnicę, która nie będzie na każdym kroku przypominała o nieszczęściu i rychłej śmierci.

Co jednak, jeśli podobne ostrzeżenia towarzyszyłyby Wam w sklepach podczas codziennych zakupów, w każdym (nawet tym o wysokim standardzie) hotelu, czy podczas zamawiania zwykłej kawy? Cóż, witajcie w Kalifornii. Tu nie macie wyboru.

Hotel szkodliwy dla zdrowia

Po wylądowaniu w San Jose skierowaliśmy kroki do hotelu położonego nieopodal lotniska Mineta Airport. Ponieważ uznaliśmy, że po 36 godzinach podróży i 4 przesiadkach należy nam się nieco komfortu, postawiliśmy na wyższy standard niż w dalszej części naszej podróży. Z niemałym zdziwieniem przyjęłam zatem informacje zawarte na tabliczce, wywieszonej przed wejściem do naszego apartamentu. W dużym skrócie uprzedzała o tym, iż przebywając na terenie hotelu jesteśmy narażeni na kontakt z chemikaliami i substancjami wywołującymi raka oraz przyczyniającymi się do przedwczesnej śmierci.

Powyższa informacja sprawiła, że mimo wygodnych łóżek i smacznego śniadania, zrobiło się jakoś mniej miło. Szybko jednak zorientowaliśmy się, że niebezpieczeństwo czai się nie tylko w naszym hotelu, a zabójcze substancje panoszą się w całej Kalifornii.

Proposition 65 – ochrona przed chemikaliami

Wszystko za sprawą kalifornijskiej inicjatywy prawnej znanej jako Proposition 65 (w skrócie Prop 65), mającej na celu ochronę ludzi oraz zbiorników wody pitnej przed wpływem szkodliwych chemikaliów. Wprowadzona w 1986 roku ustawa zobowiązuje stan Kalifornia do prowadzenia i publikowania wykazu chemikaliów przyczyniających się do powstawania raka, wad wrodzonych bądź oddziałujących negatywnie na układ rozrodczy. Obecnie lista zawiera około 900 substancji mogących znajdować się w żywności, lekach, produktach gospodarstwa domowego, barwnikach czy pestycydach, a przepisy Prop 65 mają zastosowanie dla wszystkich produktów konsumpcyjnych sprzedawanych w Kalifornii jak żywność, odzież, zabawki, artykuły papiernicze czy elektroniczne.

I tak, firmy stosujące powyższe substancje w ilości przekraczającej poziom bezpieczeństwa (określany przez Gabinet Oceny Zagrożeń dla Zdrowia Środowiskowego – OEHHA), muszą w jasny i wyraźny sposób informować o świadomym i celowym wystawianiu konsumentów na ich działanie. Ostrzeżenie może przyjmować różne formy, jak etykiety na opakowaniach produktów, tabliczki z ostrzeżeniem w hotelach, zakładach przemysłowych czy biurach, a także publikacje w mediach.

Akrylamid – rakotwórcza kawa?

Ostatnio dość głośnym echem odbiła się sprawa dotycząca kawy. Po blisko 8 latach sporu sąd w Kalifornii wydał wyrok nakazujący jej producentom, a także serwującym ją restauracjom, zamieszczanie etykiet ostrzegających o jej potencjalnie rakotwórczym działaniu.

A wszystko z powodu akrylamidu, neurotoksyny uwalnianej wskutek obróbki termicznej węglowodanów. W przypadku kawy powstaje ona w procesie palenia ziaren, a podejrzewana jest o działanie uszkadzające układ nerwowy i powodujące raka żołądka. Tabliczki we wszelkiej maści kawiarniach sprawiają, że mała czarna może już nie smakować jak kiedyś.

Czy to wszystko ma sens?

Na pierwszy rzut oka kalifornijskie prawo wydaje się być słusznym. Cóż bowiem może być złego w przestrzeganiu konsumentów przed niebezpiecznymi dla ich zdrowia substancjami zawartymi w pożywieniu, kosmetykach czy pomieszczeniach. Po dłuższym zastanowieniu sprawa przestaje być jednak oczywista i nasuwa się pytanie, czy aby na pewno o świadomość konsumentów tutaj chodzi.

Zacznijmy jednak od tego, że standardy kalifornijskich spisów są bardzo wyśrubowane i traktują wiele substancji znacznie bardziej rygorystycznie, niż choćby Światowa Organizacja Zdrowia. Wiele z wymienionych substancji wykazuje szkodliwe działanie na organizm, jednak dopiero w dawkach, których przyjęcie przez człowieka w określonym czasie staje się właściwie niemożliwe.

Nie jest też tak, że w Kalifornii substancji potencjalnie szkodliwych jest więcej niż w pozostałych stanach, a znaczna ich część w podobnym stężeniu stosowana jest na całym świecie. W Kalifornii nie jesteś zatem bardziej zagrożony niż gdziekolwiek indziej. Stajesz się za to lepiej poinformowany. Tylko co z tego?

Gdyby kalifornijskie prawo nakazywało ograniczanie objętych prop 65 substancji lub karało firmy za ich używanie, konsumenci zapewne poczuliby się bezpieczniej. Nic takiego nie ma jednak miejsca. Zatem producenci, zamiast starać się rezygnować z umieszczania tych substancji w produktach, zamieszczają etykiety informujące o ich obecności, skład pozostawiając najczęściej ten sam. Czasem jednak nie mają wyjścia. No bo jak podać kawę bez wcześniejszej obróbki cieplnej? A pieczywo bez wcześniejszego upieczenia? Paradoksy takie można mnożyć.

I tu objawia się kolejna słabość kalifornijskiego prawa. Proposition 65 wymienia aż 300 poziomów bezpieczeństwa niezdrowych substancji. W skrócie oznacza to, że 900 substancji w niej zawartych bardzo różni się stopniem negatywnego oddziaływania na organizm. Od tych, których chorobotwórczy wpływ jest naprawdę znikomy lub żaden, po te faktycznie niebezpieczne. Ostrzeżenia jednak się od siebie nie różnią. Takie samo znajdziemy przy kawie i żrącym detergencie. Oczywiście masz prawo otrzymania spisu niebezpiecznych substancji, stosowanych w danym miejscu lub produkcie, wraz ze stopniem ich bezpieczeństwa. Tylko czy ktokolwiek będzie w stanie na każdym kroku przeprowadzać taką analizę? Odpowiedź jest oczywista.

Mamy zatem sytuację, w której firmy uprzedzają nas o szkodliwości stosowanych środków, jednocześnie z różnych powodów z nich nie rezygnując. Co więcej, często nie mamy możliwości skorzystania z oferty wolnej od wspomnianych chemikaliów. Weźmy na przykład hotele. Widząc wspomnianą tabliczkę, możemy próbować znaleźć inne lokum. Jednak szansa, że znajdziemy przybytek zupełnie wolny od substancji ujętych na kalifornijskiej liście, jest znikomy. Pamiętajmy, że samo serwowanie chipsów, kawy czy użycie środka dezynfekującego zawierającego choć jedną pozycję z listy, zobowiązuje do przestrzegania przed ich szkodliwością. W takiej sytuacji zaufanie możemy mieć chyba tylko do własnego namiotu (a i ono powinno być ograniczone).

Skoro zatem wybór konsumentów jest tak ograniczony, może jednak nie o ich dobro tu chodzi? Nietrudno zauważyć, że w takiej formie Proposition 65 pozwala firmom elegancko umyć ręce od potencjalnych zdrowotnych konsekwencji, wywoływanych przez ich produkty. Chemikalia w detergentach przyczyniły się do złego samopoczucia? Byłeś ostrzeżony, wystarczyło z nich nie korzystać. Po wieloletnim stosowaniu naszych produktów dostałeś raka? Badania to potwierdzają? Cóż, używałeś ich na własne ryzyko. Przecież ostrzegaliśmy. Czyż to nie piękny „dupochron” dla producentów w razie wytaczania przez konsumentów (bardzo zresztą w USA popularnych) procesów? Wbrew pozorom, kalifornijskie prawo może okazać się dla obywateli niebezpieczne, gdyż to właśnie na nich przerzuca odpowiedzialność za stosowanie potencjalnie niebezpiecznych produktów i substancji, nie oferując jednocześnie sensownej alternatywy.

I jeszcze jedna kwestia. Ostrzeżenia pojawiające się tak często powszednieją. Mogą uśpić czujność i wywołać powszechną ignorancję, również w przypadku pojawienia się faktycznego, bezpośredniego zagrożenia. W zalewie produktów potencjalnie niebezpiecznych łatwiej będzie również  funkcjonować tym bardziej toksycznym, stwarzającym wyższe zagrożenie. Jak bowiem wiadomo, najłatwiej ukryć się w tłumie.

Może jednak tego rodzaju obawy nie są wcale słuszne i zalety kalifornijskiego prawa przewyższają potencjalne skutki uboczne? Na pewno tamtejsze przepisy pozwalają szerzej otworzyć oczy i bardziej uważnie przyjrzeć się produktom i miejscom, których do tej pory nie podejrzewalibyśmy o szkodliwe działanie, a co za tym idzie, skłonić do poszukiwania ich zdrowszych zastępników. Szkoda jednak, że w wielu przypadkach poszukiwania te mogą spełznąć na niczym.

A jakie jest Wasze zdanie? Uważacie, że kalifornijski model to słuszny kierunek i wprowadzanie ostrzeżeń na tak szeroką skalę może dobrze przysłużyć się mieszkańcom stanu? Chcielibyście aby podobny model funkcjonował w naszym kraju? Podzielcie się refleksją w komentarzu.

Artykuł Dlaczego w Kalifornii wszystko powoduje raka? Kilka słów o Proposition 65 pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.