Albańskie miasta, które odwiedzimy:

• Tirana – chaotyczna stolica Albanii
• Dawna stolica – Kruja
• Berat – miasto tysiąca okien
• Miasto srebrnych dachów – Gjirokastra
• Szkodra i górująca nad nią twierdza Rozafa
• Nowoczesny kurort – Wlora
• Queparo – miasto opuszczone
• Butrint – miasto starożytne

Albania – miasta i miasteczka

Tirana – pulsująca stolica

Tirana, w przeciwieństwie do wielu stolic, nie jest popularnym celem citybreaków. Nie jest też powszechnie uważana za miasto ładne. Jest jednak miastem interesującym. Głośnym, dynamicznym i chaotycznym. Wylane betonem rozległe place, jak choćby główny Plac Skandenberga z górującym nad nim pomnikiem przywódcy, kontrastują z wąskimi, gwarnymi ulicami pełnymi eklektycznej zabudowy. Będąc w stolicy zwiedzić można nieco zabytków i muzeów. Można też spojrzeć nań z góry, ze wzgórza Dajti lub z wagonika prowadzącej na nie kolejki.

Wizyta w Tiranie to również okazja zejścia głęboko pod ziemię i przemierzania korytarzy największego albańskiego bunkra, w którym w razie wybuchu wojny nuklearnej schronienie znaleźć miał Enver Hodża wraz z rodziną i partyjnymi dygnitarzami. Dziś, rozmieszczony na pięciu kondygnacjach Bunk’Art 1 to muzeum, w którym pośród interaktywnych instalacji zapoznać możemy się z historią Albanii, a także doświadczyć namiastki zupełnie innego, podziemnego życia. 

Zatrzymujesz się w Tiranie? Zarezerwuj nocleg >>

Kruja – dawna stolica 

Kruja, dawna stolica Albanii, oddalona jest niecałe 40 km od stolicy obecnej – Tirany. Wizyta w tym mieście to spotkanie z albańską historią oraz pięknymi widokami. W Kruji na świat przyszedł albański bohater narodowy – Skandenberg, którego walka przeciwko Turkom osmańskim stała się dla Albańczyków symbolem jedności narodowej. Zwiedzając poświęcone mu muzeum można zapoznać się nie tylko z dokonaniami albańskiego przywódcy, ale także zgłębić historię regionu. Warte uwagi jest także położone tuż obok muzeum etnograficzne oraz stary bazar. Jak na ponoć największy bazar w kraju jest on zaskakująco kameralny. I choć panuje dość powszechna opinia, że Kruja to miasto typowo turystyczne i komercyjne, wydało mi się ono mało oblegane, zwłaszcza jak na lipiec, a więc niemal szczyt sezonu. 

To, co z Kruji zostanie ze mną na dłużej to niewątpliwie widoki z patio należącego do obiektu Merlika Rooms, w którym nocowaliśmy. Pokoje nie były może nadzwyczajne i kojarzyły się nieco z lokum klasztornym, jednak w przynależącym do niego, położonym na wzgórzu ogrodzie z restauracją, można było spędzić wiele godzin, podziwiając przy okazji imponującą panoramę okolicy. Zarezerwuj nocleg >>

Berat – miasto tysiąca okien

Położony nad rzeką Osum Berat zwany jest miastem tysiąca okien. Miano takie zyskał ze względu na charakterystyczną zabudowę. Usytuowane na wzgórzu rzędy białych domów zdają się spoglądać ciągiem okien w brązowych oprawach. Odwiedzając Berat warto “zgubić się” w jego wąskich uliczkach i zrobić sobie spacer brzegiem rzeki, zahaczając o urokliwy most Gorica, będący obok zabudowy drugim symbolem miasta.

Można również wspiąć się na zamek, z którego rozciągają się piękne widoki. I mimo, że Beratowi nie sposób odmówić uroku, przyznam że jakoś nie powalił mnie na kolana. Może zwyczajnie nie sprostał w moich oczach tak licznym zachwytom, na które natknęłam się szukając informacji o tym mieście. Niemniej nadal pozostaje on miejscem, którego będąc w Albanii nie warto pominąć.

Gijrokastra – miasto srebrnych dachów

Do Gijokastry przyjechaliśmy późnym popołudniem. Rozlokowaliśmy się w pokoju nieopodal starówki, gdzie niebawem skierowaliśmy pierwsze kroki. Ciepły wieczór, gwarne ulice i ciekawa zabudowa to miks który sprawił, że od razu poczułam się w tym mieście bardzo dobrze.

Gijrokastra położona jest na zboczach doliny rzeki Drin, u stóp górującej nad nią fortecy. Charakteryzuje się unikalną w skali kraju zabudową w stylu ottomańskim. Dachy miejscowych budynków kryte są kamieniami, połyskującymi w promieniach słońca, intensywnie zwłaszcza po opadach deszczu. Dlatego Gjirokastra zwana jest “miastem srebrnych dachów”.

To także “miasto tysiąca schodów”, pnących się wzdłuż  stromych, krętych uliczek, w których warto nieco pobłądzić. Być może ze względu na fakt, że to właśnie tu urodził się albański dyktator Enver Hodża, miasto nie doznało zbyt dużej ingerencji w czasach komunistycznych. Budynek, w którym przyszedł na świat i spędził dzieciństwo dyktator ucierpiał w pożarze, jednak dom odbudowano w tradycyjnym stylu nawiązującym do sąsiedniej zabudowy. Dziś w jego wnętrzach zwiedzić można muzeum etnograficzne.  Zarówno Gjirokastra, jak i Berat wpisane są na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. 

Albania – miasta:

Szkodra – twierdza nad jeziorem

Szkodra to największe miasto w północnej Albanii, położone nieopodal granicy z Czarnogórą. Jest ważnym ośrodkiem kulturalnym i dobrym punktem wypadowym po atrakcjach północnej części kraju. Zanim jednak wyjedziemy poza jego granice, warto poświęcić nieco czasu samemu miastu. Zwiedzić możemy tu między innymi muzea: archeologiczne i etnograficzne, Muzeum Fotografii Marubi – najstarsze muzeum fotograficzne na Bałkanach, a także kilka katedr i meczetów oraz bazar. Życie towarzyskie i nocne skupia się wokół głównego deptaku biegnącego wzdłuż ulicy Kolë Idromeno. Znajdziemy tu wiele gwarnych barów i restauracji. Dwa miejsca, które jednak do Szkodry przyciągają najbardziej, to Twierdza Rozafa i Jezioro Szkoderskie, które zwłaszcza z góry prezentuje się bardzo malowniczo.

Wlora – nowoczesny kurort

Wlora to nadmorskie miasto położone w południowo zachodniej części Albanii. Jej historia sięga VI wieku p.n.e. gdy osadę założyli tu starożytni Grecy. Rolę ważnego portu pełniła już w czasach rzymskich, a w czasach współczesnych przez pewien czas była albańską stolicą. W 1912 roku miejscowi dygnitarze proklamowali tu albańską Deklarację Niepodległości.

Wlora to także nadmorski kurort, mogący poszczycić się ponad 300 słonecznymi dniami w roku. Dzięki położeniu na styku dwóch mórz – Jońskiego i Adriatyku, oferuje zarówno plaże piaszczyste, z łagodnym zejściem, jak i kamieniste z krystaliczną wodą.

Mimo, że Wlora jest jednym z najstarszych albańskich miast, dziś sprawia raczej nowoczesne wrażenie, a jej nadbrzeże dość intensywnie się rozbudowuje. Znajdziemy tu wiele terenów spacerowych, a także knajpek i restauracji.

Wlora to także dobry punkt wypadowy na słynącą z widoków Przełęcz Llogara oraz do niedawna niemal nieznaną wyspę Sazan, z opuszczoną bazą wojskową z czasów reżimu.

Queparo – miasto opuszczone

Nowe Qeparo to dość kameralny kurort położony na albańskiej riwierze między Borsh, a Porto Palermo. Jeszcze 10 lat temu przypominał malutką wioskę, która w szybkim tempie rozrosła się, jak wiele innych miejsc na albańskim wybrzeżu. Niegdyś właściwym miastem była jednak górująca nad kurortem jego stara część, która dziś została niemal opuszczona. Więcej o opuszczonej części Queparo przeczytacie tu >>

Butrint – wśród ruin starożytnego miasta

Butrint to starożytne miasto i stanowisko archeologiczne, które niewątpliwie przypadnie do gustu miłośnikom historii i archeologii, a także fanom spacerów w przyjemnym, nietuzinkowym otoczeniu. Jego położenie nieopodal albańskich kurortów, czyni archeologiczną osadę doskonałą alternatywą dla plażowania lub po prostu jego urozmaiceniem. Mitologia wiąże powstanie Butrintu z osiedleniem się na jego terenie uciekinierów z Troi.

Według źródeł archeologicznych po raz pierwszy osadę założyli na tym terenie Ilirowie (starożytny lud pochodzenia indoeuropejskiego) w XII wieku p.n.e. Po wielu latach, pod panowaniem greckim Butrint przekształcony został w miasto portowe, a w kolejnych stuleciach stał się ważnym ośrodkiem kultu Asklepiosa. Wybudowano tu świątynię poświęconą bogu sztuki lekarskiej, a funkcjonowała ona nie tylko jako miejsce kultu, ale i centrum lecznictwa.

W Butrint zachowały się ruiny wielu obiektów świadczących o jego dawnej świetności. To między innymi pozostałości amfiteatru, który był w stanie pomieścić widownię liczącą 1500 osób, ruiny wspomnianej wyżej świątyni Asklepiosa, chrześcijańskiej bazyliki czy baptysterium. Możemy dostrzec także fragmenty murów miejskich czy mozaik zdobiących niegdyś tutejsze posadzki (dziś to niestety pozostałości bardzo ubogie). Archeologiczne stanowiska wtapiają się w miejscową przyrodę, dlatego obecność w tym miejscu to nie tylko spotkanie z historią, ale i przyjemny spacer wśród kojącej zieleni. Stanowisko wpisane jest Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Jak widzicie w Albanii odnajdą się nie tylko miłośnicy plażowania czy kontaktu z przyrodą, ale i amatorzy turystyki miejskiej, w różnorodnym jej wydaniu.

Wybierasz się do Albanii? Znajdź nocleg w wybranym mieście:

Artykuł Albania – miasta, które warto odwiedzić pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Albania – atrakcje przyrodnicze, które odwiedzimy:

• Jezioro Koman
• Wioskę Valbone w Górach Przeklętych
• Niezwykły Kanion Osumi
• Jezioro Skophet i wiszące mosty
• Krystaliczne źródło pośród zieleni, czyli Błękitne Oko
• Półwysep Karaburun i Wyspę Sazan, tworzące morski park narodowy
• Smaczną restaurację z wodospadem

Co zatem warto zobaczyć w Albanii? Oto niektóre z jej przyrodniczych atrakcji.

Jezioro Koman

Koman to malownicze jezioro położone w górach północnej Albanii. Powstało na skutek budowy elektrowni wodnej i zapory na rzece Drin. Turkusowa woda meandruje pośród zielonych gór i niemal pionowych zboczy. Miejscami rozlewa się między nimi szeroko, by zaraz kluczyć w kameralnych zaułkach. Walory jeziora możemy odkrywać z punktów widokowych lub nabrzeża, najlepiej jednak skorzystać z przeprawy łodzią lub promem.

Podczas około 2,5 godzinnego rejsu rozkoszujemy się wspaniałymi widokami, zakłócanymi tylko przez skumulowane w niektórych miejscach plastikowe torby i butelki. Niestety, śmieciowy problem Albanii nie ominął i tej krajobrazowej perełki, czyniąc obcowanie z nią nieco mniej idyllicznym. Rejs kończymy w miejscowości Fierze, z której już tylko godzina jazdy autem dzieli nas od Valbone, czyli przedsionka Gór Przeklętych.

Valbone – krótkie spotkanie z Górami Przeklętymi

Góry Przeklęte. Już sama ich nazwa działa na wyobraźnię. To drugie miano Gór Północnoalbańskich związane jest prawdopodobnie z obecnością na ich terenie trudnych do pokonania przełęczy. Góry w Albanii, choć mają wiele do zaoferowania, nie są jeszcze mocno zadeptane. 

Valbone to wioska położona w malowniczej dolinie o tej samej nazwie. Otoczona łańcuchem gór, jest dobrą bazą wypadową w wyższe ich partie. Jeden z najbardziej popularnych szlaków prowadzi do położonej niedaleko wioski Teth. Niestety wkrótce po przyjeździe do Valbone prognozy pogody uległy raptownej zmianie. Nadciągała ulewa, która miała potrwać z przerwami przez najbliższe trzy dni. Wybraliśmy się więc tylko na krótki trekking, po którym zdecydowaliśmy zmienić plany i przemieścić się w inną, bardziej suchą część kraju. Spotkanie z Górami Przeklętymi było zatem bardzo krótkie i rozbudziło apetyt na powrót w te strony, by zobaczyć je w pełnej okazałości.

Albania – atrakcje:

Kanion Osumi

Kanion Osumi jest jedną z najbardziej spektakularnych przyrodniczych atrakcji Albanii. Pionowe, pokryte zielenią zbocza wznoszą się nad dość niepozorną, krętą rzeką Osum. Latem rzeka ta wydaje się być ledwie strużką i aż trudno uwierzyć, że była w stanie wyrzeźbić ten wspaniały, głęboki miejscami na ponad 100 metrów wąwóz. Kanion Osumi podziwiać można z punktów widokowych (tych oficjalnych i bardziej dzikich), a także z poziomu rzeki. I choć największe wrażenie robi panorama widziana z góry, warto zerknąć na niego i z niższej perspektywy. Skały kanionu skrywają wiele jam i zakamarków, a gdy poziom wody na to pozwala, organizowane są tam spływy i raftingi.

Jezioro Shkopet i wiszące mosty

Jezioro Shkopet to sztuczny zbiornik położony niedaleko dawnej albańskiej stolicy, Kruji. Meandrujący między górami, bardziej przypomina rzekę niż jezioro. Trudno odmówić mu urody przede wszystkim ze względu na położenie i intensywną, turkusową barwę. Tym, co czyni miejsce jeszcze bardziej atrakcyjnym, są rozciągnięte nad jeziorem kładki i mosty. Znajdziemy je w kilku miejscach, a próbując je przejść zagwarantujemy sobie nie tylko niezłe widoki, ale i zastrzyk adrenaliny.

Blue Eye – albańskie błękitne oko

Mimo pięknych barw jezior Shkopet i Koman, nie są one ani najbardziej turkusowe ani najbardziej przejrzyste. W obu tych kategoriach wygrywa w Albanii Syri i Kalter, czyli Błękitne Oko. Nie jest ono jeziorem, lecz źródłem i to rzadko spotykanego rodzaju – tzw. wywietrzyskiem. Wybija ono z dużą siłą wprost spod ziemi, dając początek rzece Bistrice. Głębokość Błękitnego Oka oceniana jest na ponad 50 m, jednak jak dotąd nurkom udało się zbadać je do 45 metrów. Spoglądając na źródło z góry możemy odnieść wrażenie, że wygląda ono jak tęczówka, otaczająca znacznie ciemniejszą źrenicę.

Gęsta, soczyście zielona roślinność otacza źródło, jakby chciała ukryć je przed światem. Nie jest w tym jednak zbyt skuteczna, gdyż drogę do mieniącego się wieloma odcieniami błękitu i turkusu zbiornika odnajduje wielu przyjezdnych. Znacznie lepiej chronił je przed gapiami dyktator, Enver Hodża, który w czasach panowania postanowił mieć je na wyłączność.

Półwysep Karaburun i wyspa Sazan

Półwysep Karaburun wraz z wyspą Sazan tworzą morski park narodowy, chroniący rzadziej uczęszczane wybrzeże, strome klify, ustronne plaże i jaskinie. To miejsce doskonałe do plażowania, nurkowania i po prostu odpoczynku. Wyspa Sazan jak i wody półwyspu Karanburun to także gratka dla fanów opuszczonych miejsc i urbexu.

Zobacz opuszczone miejsca w Albanii >>

Ujevara e Borshit – restauracja z wodospadem

“Usiądź w jednej z najbardziej orzeźwiających restauracji w Albanii. Doświadcz jedzenia w inny, bardziej wyjątkowy sposób, blisko natury i świeżości wodospadu” – tak zaprasza w swe progi jedna z miejscowych restauracji, Ujevara e Borshit. Jest ona nietuzinkowym miejscem na albańskiej mapie i stanowi połączenie atrakcji przyrodniczej z kulinarną. Restauracja dysponuje rozległym ogrodem, a stoliki ustawione są w objęciach kilku kaskad malowniczego wodospadu. Przy jego szumie, w oparach delikatnej bryzy, możemy delektować się owocami morza i resztą albańskich smaków.

Nie było to może najsmaczniejsze miejsce, w jakim mieliśmy okazję zjeść podczas albańskich wojaży, niewątpliwie jednak warto tu wstąpić będąc w okolicy, aby, jak zachęca restauracja, doświadczyć jedzenia w wyjątkowy sposób.

Z różnych względów nie udało nam się dotrzeć do wszystkich miejsc, które chcieliśmy w Albanii zobaczyć. Przy następnej okazji mam nadzieję odwiedzić między innymi:

• Jezioro Bovilla – którego widzieliśmy tylko skrawek, bo zaczęliśmy podejście od drugiej strony
• Oko Cyklopa
• Kanion Lengerica i gorące źródła Bënjë
• Wioskę Teth i więcej szlaków w Górach Przeklętych

Albania, to również ciekawe miasta i miasteczka, które także warto odwiedzić >>

Wybierasz się do Albanii? Znajdź najlepszy nocleg:

Artykuł Albania – największe atrakcje przyrodnicze pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

Sazan – wyspa niedostępna dla mieszkańców

Wojskowi przebywali na wyspie przez lata, wraz ze swymi rodzinami. Stąd pozostałości wielu budynków mieszkalnych oraz szkoły, z której dziś zostało już bardzo niewiele. Jednym z jej wychowanków okazał się Mario, nasz gospodarz w hotelu we Wlorze, który wieczorami opowiadał nam o dzieciństwie spędzonym na wyspie. Przypadek sprawił zatem, że mieliśmy okazję “spojrzeć” na Sazan również oczami jej mieszkańca i dowiedzieć się nieco o życiu w tym specyficznym miejscu. Co ciekawe, nie potwierdził on informacji krążących na polskojęzycznych stronach, jakoby istniało tam słynne więzienie, do którego zsyłano przeciwników politycznych reżimu. Ponieważ wyspa Sazan funkcjonowała jako baza wojskowa, przypuszczalnie mógł funkcjonować tam areszt dla żołnierzy, nie była to jednak zapewne placówka zasługująca na dość często przewijające się miano “Albańskiego Alcatraz”.

Imprezowe rejsy na wyspę Sazan i półwysep Karanburun

Jeszcze niedawno wyspa Sazan pozostawała niedostępna zarówno dla miejscowych jak i turystów. Kilka lat temu władze kraju podpisały porozumienie o czasowym udostępnieniu jej do zwiedzania, nie było jednak wiadomo na jak długo.

Dziś nikt się już najwyraźniej nie waha, a turystyka na Sazan ruszyła pełną parą. Z portu we Wlorze codziennie wypływa tam kilka imprezowych statków transportujących na wyspę rozbawione wycieczki. Ci, dla których zwiedzanie zrujnowanej bazy z imprezą na pokładzie stanowi miks niezbyt strawny, zdecydować się mogą na indywidualny rejs motorówką. Zaletą będzie dłuższy czas pobytu na wyspie (dopasowany do indywidualnych potrzeb, gdyż godzina na miejscu, którą oferuje większość wycieczek, to według mnie zdecydowanie za mało), wadą – sporo wyższa cena.

Nie każdy jednak wybiera się na Sazan by ganiać po opuszczonych budynkach. Razem z Półwyspem Karaburun tworzy ona bowiem morski park narodowy, chroniący urozmaicone wybrzeże, strome klify, jaskinie, zaciszne plaże jak i różnorodną (głównie wodną) florę i faunę. To miejsce doskonałe do plażowania, nurkowania i oddania się wakacyjnemu chillowaniu. Ci zaś, których ciągnie do opuszczonych miejsc, znajdą je nie tylko na lądzie, ale i pod wodą. Park Narodowy Karaburun-Sazan skrywa bowiem starożytne wraki greckich i rzymskich statków, a także zatopione jednostki z czasów II Wojny Światowej. 

Po drodze na wyspę mijamy także jaskinię Haxhi Aliu, nazwaną na cześć najsłynniejszego albańskiego żeglarza i pirata, który na przełomie XVI i XVII wieku znajdował w niej schronienie podczas sztormów i ucieczek. Podczas rejsu możliwy jednak był tylko rzut okiem na skalną grotę, więc chętni na jej bliższe poznanie powinni zapewne pomyśleć o motorówce.

Zobacz także inne mniej znane atrakcje i opuszczone miejsca w Albanii >>

Lub w sąsiedniej Macedonii Północnej >>

Artykuł Sazan – albańska wyspa tajemnic pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.

W artykule odwiedzimy:

• Porzucone okręty w Shengjin
• Malownicze, niemal opuszone miasto – Górne Queparo
• Niszczejące drewniane mosty
• Wyspę Sazan z opuszczoną bazą wojskową
• Wszechobecne w albańskim krajobrazie bunkry

Również wygląd wielu zamieszkałych budynków nie wskazuje na stałą obecność ich właścicieli. Nieotynkowane, niewykończone, z wystającymi z dachu słupami zbrojeniowymi – takimi domostwami usiany jest cały kraj. Przyczyn tego stanu rzeczy jest wiele. Domy powstające bez zezwolenia, brak funduszy na ukończenie inwestycji, plany dobudowania nowych pięter dla przyszłych pokoleń, a przede wszystkim znaczne różnice podatkowe dla ukończonych i nieukończonych budynków. Wszystko to sprawia, że albańskie posesje jeszcze długo nie zostaną ukończone, a kraj będzie sprawiał wrażenie pogrążonego w budowlanym chaosie. 

Albania – opuszczone miejsca

Niemal każdy z albańskich regionów obfituje w opuszczone domostwa, restauracje, budynki przemysłowe czy fragmenty infrastruktury, dla których lepsze czasy raczej już nie nadejdą. Pośród wielu pojedynczych tego typu obiektów wyróżniają się ich skupiska – na terenach porzuconych fabryk, miasteczek czy niefunkcjonujących już baz wojskowych. I dziś właśnie o nich.

Wraki w Shengjin

Shengjin to kurort położony w północnej części albańskiego wybrzeża, stanowiący ponoć jego brzydsze oblicze. Byliśmy tam tylko przejazdem, trudno zatem odnieść mi się do opinii o samym mieście, jak i jego walorów dla plażowiczów. Może za to okazać się ono ciekawe dla amatorów opuszczonych miejsc, militariów i mniej czy bardziej odległej historii, głównie za sprawą wraków okrętów albańskiej marynarki wojennej, które dogorywają sobie przy wejściu do schronu na tutejszym nabrzeżu. Wspomniane jednostki to AFD Mujo Ulqinaku M-111 – okręt wojenny przeznaczony do lokalizacji i niszczenia min oraz okręt bojowy AFD P115. 

Okręt AFD nazwano na cześć Mujo Ulqinaku, albańskiego żołnierza, znanego z oporu wobec sił włoskich podczas inwazji na Albanię w 1939 roku. Uzbrojony w karabin maszynowy, przez kilka godzin ostrzeliwał wybrzeże, uniemożliwiając lądowanie włoskim żołnierzom. Ostatnią godzinę przed śmiercią pozostał na posterunku w pojedynkę.*

Baza w Shengjin nadal pozostaje aktywną strefą wojskową, można jednak przez nią przejechać, by dotrzeć do części kurortu położonego po jej drugiej stronie. Daje to możliwość postoju w okolicy statków. Potrwa on jednak tylko do czasu zwrócenia uwagi uzbrojonych strażników. U nas nie potrwał na tyle długo, by udało nam się obejrzeć jednostkę również w środku, co z technicznego punktu widzenia nie przysporzyłoby dużych trudności.  

Upper Qeparo – opuszczone miasto nad kurortem

Qeparo to dość kameralny kurort położony na albańskiej riwierze między Borsh, a Porto Palermo. Jeszcze 10 lat temu przypominał raczej nadmorską wioskę, która w szybkim tempie rozrosła się, jak wiele innych mieścin albańskiego wybrzeża. Można skorzystać tu z urokliwych plaż, nadmorskich restauracji i innych rozrywek typowych dla wakacyjnych celów podróży. To jednak tylko jedna z twarzy Qeparo, stanowiąca jego młodą, przybrzeżną część zwaną Niższym lub Nowym Qeparo. Właściwe miasteczko, znane dziś jako Wyższe (Upper) lub Stare Qeparo wznosiło się na zachodnim zboczu góry Gjivlash 450 m npm, a jego historia sięga jeszcze czasów starożytnych. Dziś górująca nad kurortem Qeparo stara część jest niemal opuszczona. Żyje tam wciąż kilka rodzin, działa jedna knajpa. Jednak większość brukowanych uliczek i niszczejących kamiennych domów świeci pustkami. 

Miasteczko zaczęło wyludniać się w latach 90-tych, wraz z upadkiem komunistycznego reżimu, gdy jego mieszkańcy zaczęli wyjeżdżać w poszukiwaniu łatwiejszego do życia miejsca. Dziś również dolna część miasta kusi zarobkami w branży turystycznej, niemożliwymi do osiągnięcia w Upper Qeparo.

Spacer po mieście daje szansę obcowania z dawną albańską architekturą, której w wielu innych miastach nie udało się przetrwać. Powoli jednak i te stare budynki zaczynają wtapiać się w upominającą się o nie przyrodę. Specyficzny klimat opuszczonego miasta potęgują w Qeparo dość późna pora i pogoda. Odwiedzamy je pod wieczór. W brukowanych uliczkach hula wiatr. Unosi on pył i wprawia w ruch skrzypiące, uderzające o mury okiennice. Zawieszony na antenie miś również poskrzypuje, a jego poszarpane wdzianko coraz szybciej łopocze na wietrze. Gdyby ktoś chciał nakręcić film grozy, mógłby spróbować w Qeparo, a efekty specjalne okazałyby się zbędne.

Niszczejące mosty niedaleko Kruji

Przebywając w pobliżu dawnej albańskiej stolicy, Kruji, warto poświęcić nieco czasu i uwagi okolicznym mostom. Jeden z najbardziej znanych to ten łączący dwa brzegi turkusowego jeziora Shkopet. Dawniej pełen dziur i wyłamanych szczebli, dziś już w pełni odrestaurowany. Mimo, że noga między deski raczej nam nie wpadnie, spacer z jednego brzegu na drugi to nadal rozrywka dla miłośników adrenaliny. A także pięknych widoków.

Jeśli dobrze się postaramy, w okolicy znajdziemy jednak i mosty, które czasy świetności mają już za sobą. Co nie odbiera, a wręcz dodaje im uroku.

Wyspa Sazan i opuszczona baza wojskowa

Sazan to największa albańska wyspa, położona u wejścia do Zatoki Vlora. Jej strategiczne położenie sprawiło, że przez stulecia konkurowały o nią różne kraje i mocarstwa. W granicach Albanii znalazła się dopiero w roku 1947. Nie przyszło się jednak cieszyć nią obywatelom, dla których odizolowane miejsce pozostawało niedostępne. Jeszcze pod wpływami włoskimi wyspa znalazła się pod wojskową jurysdykcją, a komunistyczne władze Albanii kontynuowały ten trend, tworząc na Sazan niedostępną bazę wojskową z mnóstwem bunkrów (ponad 3500!), składów amunicji oraz systemem podziemnych tuneli i korytarzy, chroniących przed potencjalnym atakiem, którego za czasów Zimnej Wojny tak bardzo obawiał się Enver Hodża. 

Jeszcze nie tak dawno wyspa Sazan pozostawała niedostępna zarówno dla miejscowych jak i turystów. Dziś sytuacja wygląda inaczej i zwiedzać można zarówno wyspę, jak i pozostałości opuszczonej bazy. Można na niej także plażować, a przy okazji zwiedzić niezwykły półwysep Karaburun. Więcej o wyspie Sazan i jak się na nią dostać >>

Bunkry – spuścizna Envera Hodży

Mówiąc o opuszczonych miejscach w Albanii, nie sposób nie wspomnieć o jakże charakterystycznych elementach jej krajobrazu – wszechobecnych bunkrach. Schrony budowane były za czasów dyktatury komunistycznego przywódcy kraju – Envera Hodży. Jego obsesja na punkcie potencjalnego ataku z zewnątrz, zaowocowała wybudowaniem kilkuset tysięcy betonowych konstrukcji, w których obywatele mogliby się schronić i prowadzić z nich ostrzał. Do spodziewanego ataku nie doszło, a schrony pozostały nieodłączną częścią albańskiej scenerii. Znajdziemy je w miastach i wioskach, w górach, lasach i na plażach. Niektóre z nich zaadaptowane zostały na muzea (jak słynne Bunk’Art I i II), inne na kawiarnie czy restauracje. Zdecydowana większość pozostaje jednak w stanie surowym, przyciągając pasjonatów historii i wojennej architektury.

Interesują Cię opuszczone miejsca?

Odwiedź także:

Opuszczone miejsca w sąsiedniej Macedonii Północnej >>

Ghost towns – opuszczone miasta USA >>

Przeczytaj o innych ciekawych opuszczonych miejscach na świecie >>

Źródła:

* Mujo Ulqinaku: https://pl.wikipedia.org/wiki/Mujo_Ulqinaku

Artykuł Albania inaczej – opuszczone miejsca i nietypowe atrakcje pochodzi z serwisu Szwedacz.com: Agnieszka Szwed - fotografia i podróże.